Các anh không cô đơn nơi đất khách

> > >
Sứ mệnh cao cả

Đi qua cuộc chiến 10 năm, mà cao hơn cả một cuộc chiến - một sứ mệnh nhân đạo, vô tư, cao cả, là giúp nhân dân Campuchia thoạt khỏi họa diệt chủng, hàng vạn chiến sỹ quân tình nguyện Việt Nam đã mãi mãi nằm lại nơi đất khách. Cũng từng ấy chiến sỹ bỏ lại một phần thân thể của mình.

Gần như khắp nơi trên đất nước Chùa Tháp cổ kính đều có ký ức những đoàn quân tình nguyện Việt Nam. Một cuộc chiến không ác liệt nhưng khốc liệt, riêng con số thương vong do mìn trên chiến trường Campuchia đặc biệt cao so với cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ trước đây.

Chỉ tính riêng số liệu công bố công khai của Mặt trận 479 (phụ trách địa bàn 2 tỉnh Xiêm Riệp và Batđomboong), 10 năm ấy đã có gần 10.000 cán bộ chiến sĩ hy sinh, gần 18.000 bị thương... Đến nay, 33 năm sau ngày giải phóng Phnom Penh, còn bao nhiêu hài cốt quân tình nguyện Việt Nam nằm khắp đất nước Campuchia chưa có điều kiện quy tập?

Dù còn nằm lại nơi đất khách, hay đã được trở về yên nghỉ nơi đất mẹ, hàng vạn chiến sĩ ta hy sinh anh dũng trong cuộc chiến tranh này đã được lịch sử ghi nhận, bởi họ đã cứu vớt cả một dân tộc có nền văn minh Ăngkor lẫy lừng, làm hồi sinh một dân tộc có nền văn hóa Phật giáo căn bản.

Đài tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam ở Thủ đô Phnôm Pênh. Ảnh:Hà Dương

“Bộ đội tình nguyện Việt Nam chính là đội quân nhà Phật” - như lời của Thủ tướng Campuchia Hun Sen trả lời báo chí ngày 2/1 khi ông đến Đồng Nai dự lễ khánh thành di tích lịch sử đoàn 125 - tiền thân của Lực lượng vũ trang đoàn kết cứu nước Campuchia.

Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Hoàng gia Campuchia, Đại tướng Men Sam On, đồng thời là Chủ tịch Hội hữu nghị Campuchia - Việt Nam cũng khẳng định: “Nhân dân Campuchia mãi mãi ghi nhớ rằng, ngày 7/1 là ngày sinh thứ hai của mình, nếu không có chiến thắng này không thể có những gì như ngày hôm nay và tương lai đầy hy vọng. Đây là chân lý lịch sử mà không ai có thể bác bỏ hay phủ nhận được”.

Nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu và Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Hoàng gia Campuchia, Đại tướng Men Sam On thắp hương tại Đài tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam ở tỉnh P'rec Sihanouk tháng 5.2010. Ảnh:Hà Dương

Lịch sử không quên

Sự hy sinh của các anh được lịch sử ghi nhận, được người dân Campuchia khắc ghi. Nhớ lại chuyến công tác Campuchia hồi tháng 5.2010, khi đó không phải ngày lễ gì của bạn, nhưng khi đến thăm Đài tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam ở Thủ đô Phnôm Pênh, hay Đài tưởng niệm các liệt sĩ Campuchia và quân tình nguyện Việt Nam Veay Sop tại Siem Reap..., chúng tôi thật sự ngỡ ngàng và xúc động khi thấy những nơi này luôn có hoa tươi và những nén hương đang cháy.

Hỏi những người dân địa phương chúng tôi được biết, hầu như ngày nào cũng có người đến dâng hoa và thắp hương. Dù chưa được về đất mẹ, nhưng các anh không cô đơn lạnh lẽo.

“Nhân dân Campuchia mãi mãi ghi nhớ sự giúp đỡ to lớn và chân thành của quân tình nguyện và cựu chuyên gia Việt Nam trên đất nước Campuchia đã đáp ứng kịp thời và có hiệu quả yêu cầu của nhân dân Campuchia nhằm lật đổ chế độ diệt chủng và ngăn chặn không để cho chế độ tàn bạo này quay lại”, bà Men Sam On đã từng phát biểu như vậy.

Đài tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam ở tỉnh P'rec Sihanouk. Ảnh: Hà Dương

Sự hy sinh cao cả của các chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng tàn bạo, góp phần mang lại sự hồi sinh kỳ diệu của đất nước Chùa Tháp, đồng thời, bồi đắp thêm mối quan hệ hữu nghị đoàn kết đặc biệt giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Campuchia.

Chính sách cho bộ đội quân tình nguyện Ngày 9/11/2011, sau hơn 20 năm kết thúc cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg về chế độ chính sách đối với đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, Lào. Có nhiều chế độ khác nhau, trong đó, cựu binh tham gia chiến trường Campuchia được trợ cấp một lần 2,5 triệu đồng nếu có 2 năm chiến đấu trở xuống; từ năm thứ 3 trở đi, cứ mỗi năm được cộng thêm 800.000 đồng. Ngày 12/3/2011, Bộ Tư lệnh Quân khu 9 Quân đội Nhân dân Việt Nam đã phối hợp với Bộ Quốc phòng Campuchia tổ chức tổng kết công tác 10 năm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc, hồi hương hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh trên đất nước Campuchia. Sau hơn 10 năm triển khai, Quân khu đã quy tập được 5.184 hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam. Đây là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì nghĩa vụ quốc tế cao cả, thực hiện đạo lý truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam, đồng thời là trách nhiệm và tình cảm đối với các đồng chí, đồng đội đã anh dũng hy sinh đời mình cho độc lập, tự do của nhân dân hai nước. Theo tài liệu của Quân khu 9 và số liệu do Cục Chính sách-Tổng Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam cung cấp, số lượng hài cốt liệt sỹ đã hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh còn sót lại trên địa bàn các tỉnh ở Campuchia do quân khu đảm trách là khoảng 8.500 người. Dự kiến từ năm 2012 đến 2015, các đội quy tập trên sẽ tiếp tục tìm kiếm và thực hiện quy tập mộ liệt sỹ trên 100% địa bàn đảm nhiệm.