| 
|
BĐBP hướng dẫn thanh niên đồng bào Rục sử dụng máy cày. Ảnh: Viết Lam |
Mùa xuân ấm no
Những ngày cuối năm, chúng tôi đã vượt qua quãng đường dài về với xã Thượng Hóa (Minh Hóa, Quảng Bình), nơi định cư của 100 hộ dân với gần 400 nhân khẩu đồng bào Rục sinh sống. Giữa bốn bề của đại ngàn đá vôi, vùng đất này vừa đón nhận đợt rét buốt hơn nhiều so với những vùng đất khác trong tỉnh.
Thế nhưng mọi người trong đoàn cảm thấy ấm lòng hơn khi được chứng kiến cuộc sống của bà con nơi đây đang ngày một khởi sắc hơn. Thiếu tá Dương Đình Hà, Chính trị viên đồn BP Cà Xèng ra tận đầu bản để đón chúng tôi. Anh hồ hởi thông báo tin vui: “Mùa xuân này cuộc sống của đồng bào Rục sẽ ấm no hơn. Vụ lúa thứ 2 trên cánh đồng Rục Làn vừa thu hoạch xong, bà con cơ bản đã làm chủ được quy trình trồng lúa nước và năng suất cao hơn vụ mùa đầu tiên”. Nói rồi, anh dẫn chúng tôi đi thăm cánh đồng rộng lớn, trải dài phía trước đồn BP Cà Xèng. Một số thửa ruộng sau khi thu hoạch xong đã được cày ải.
Nhìn cánh đồng rộng lớn thi thoảng mới có bờ bao chia thửa, chúng tôi thắc mắc thì được chính trị viên Hà giải thích: Ở đây không phân bờ chia thửa theo hộ mà chia thửa lớn theo từng nhóm hộ gia đình để họ cùng nhau làm. Cách làm đó vừa nâng cao tính làm ăn tập thể, vừa tiết kiệm đất sản xuất, lúa sẽ được chia đều theo công điểm đã được tổ trưởng theo dõi và chấm công trong mùa vụ.
Vụ lúa đầu tiên, các tổ đều có cán bộ biên phòng của đồn BP Cà Xèng làm tổ trưởng để đôn đốc, hướng dẫn giúp đỡ bà con. Nhưng từ vụ lúa này thì bà con “tranh nhau” trồng lúa nước. Chỉ tay về phía thửa ruộng đang được cày ải gần xong, Thiếu tá Dương Đình Hà cho chúng tôi biết: “Thửa đó do ông Nguyễn Trung Trực, một trong những đồng bào Rục giàu kinh nghiệm trồng lúa nước sớm hơn, làm tổ trưởng nên mọi công đoạn sản xuất đều được hoàn thành sớm hơn cả”.
Chúng tôi đến thăm gia đình chị Cao Thị Lam, ở bản Mò O ồ ồ, chị vừa phơi xong mấy thúng lúa mới thu hoạch và không giấu được niềm vui khi bộc bạch với chúng tôi: “Thế là Tết năm nay đầy đủ rồi, không còn lo đói nữa rồi. Chỉ cần có thêm thịt lợn nữa là có thể đón Tết vui vẻ”. Về Thượng Hóa, hầu hết các gia đình đồng bào Rục đều có tâm trạng rất vui giống như chị Lam khi lúa gạo giờ đây không còn là nỗi lo dai dẳng trong cuộc sống hàng ngày của họ.
Nhớ mãi “bài ca” Rục Làn
Với việc làm chủ được quy trình trồng cây lúa nước trên diện tích rộng lớn, cuộc sống của đồng bào Rục ở Thượng Hóa từ nay sẽ đổi thay, no đủ. Nhưng có lẽ các thế hệ người Rục sẽ nhớ mãi những ngày đầu tiên khi bộ đội, nhân dân các bản làng cùng nhau “vỡ đồi” làm ruộng lúa nước. Tháng 3-2009, sau khi trồng thử nghiệm thành công, BĐBP Quảng Bình đã khẳng định, cây lúa nước có khả năng phát triển tốt ở mảnh đất sơn cùng thủy tận, khí hậu khắc nghiệt này.
Kế hoạch giúp đồng bào Rục mở rộng diện tích trồng cây lúa nước ở Thượng Hóa đã được Đảng ủy BĐBP Quảng Bình đưa ra bàn luận đi đến thống nhất cao vào tháng 6-2009. “Sẽ khai hoang cả quả đồi dốc thoai thoải rộng khoảng 10ha trải dài ngay phía trước đồn BP Cà Xèng để đồng bào trồng lúa nước. Lúc đầu chúng tôi nghe phổ biến nhiệm vụ thấy không mấy khả thi vì độ dốc khá lớn, cây cối um tùm”. Thiếu tá Triệu Thanh Bình, Đồn trưởng đồn BP Cà Xèng chia sẻ.
Nhưng với sự quyết tâm của quân và dân, không khuất phục trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ BĐBP đã huy động bà con cùng với công cụ, máy móc đồng loạt xuống đồng. Hàng ngày, mỗi khi nghe tiếng kẻng hiệu lệnh phát ra từ đồn BP Cà Xèng thì bắt đầu công việc của một ngày mới. Tiếng máy cơ giới nổ giòn xen lẫn tiếng cười nói và tiếng cuốc xẻng cắm vào đất của hàng trăm bà con đang hăng say lao động. Chỗ này phát quang, chỗ kia đào bới, lấy đất từ chỗ cao bồi xuống chỗ thấp… cứ như thế liên tục không ngừng nghỉ.
Ròng rã gần 8 tháng trời, với hơn 2.500 ngày công của cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Bình, 3.000 ngày công của nhân dân trên địa bàn, cùng với máy móc hiện đại, 10ha đất đồi dốc đã được san bằng phẳng. Công trình thủy lợi trị giá 4,5 tỷ đồng được đầu tư để dẫn nước từ suối nước Rục Làn chảy đều khắp cánh đồng. Cũng chính từ đó mới có tên cánh đồng mang tên Rục Làn. Ruộng được khai khẩn xong, nước đã về. BĐBP cùng nhân dân phấn khởi chuẩn bị gieo trồng vụ lúa Đông Xuân đầu tiên vào tháng 3-2011 trên toàn bộ diện tích của cánh đồng Rục Làn.
Với phương châm “4 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói chuyện sản xuất) với đồng bào, cán bộ, chiến sĩ đồn BP Cà Xèng đã bám sát bà con, hướng dẫn họ trồng lúa nước. Với mục đích vừa làm, vừa dạy việc cho đồng bào, Ban chỉ huy đồn BP Cà Xèng đã chia 94 hộ dân, với 375 nhân khẩu đồng bào Rục thành 10 tổ sản xuất, mỗi tổ do 1 cán bộ biên phòng làm tổ trưởng, phụ trách 1ha ruộng lúa. Nói với chúng tôi về nhiệm vụ của mình, Thiếu tá Bùi Đức Sử, nhân viên vận động quần chúng đồn BP Cà Xèng, Tổ trưởng tổ sản xuất số 1 cho biết: “Lần đầu tiên trồng cây lúa nước nên đồng bào còn xa lạ lắm, chúng tôi phải cầm tay chỉ việc, kiểm tra từ những thao tác nhỏ nhất.”
Tháng 7-2011, sau 4 tháng lao động chăm chỉ của quân và dân, cánh đồng lúa đã cho thu hoạch với năng suất đạt tới 3,5 tấn/ha trong niềm vui khôn xiết của mọi người. Vụ lúa thứ 2, thu hoạch vào tháng 11-2011, BĐBP và nhân dân ở Cà Xèng lại thắng lớn khi năng suất tiếp tục ổn định. Với tinh thần không cho đất nghỉ, cán bộ BP tiếp tục cùng bà con khẩn trương cày ải đất chuẩn bị cho vụ lúa Đông Xuân năm 2012. Nhờ có sự hướng dẫn của BĐBP, bà con nơi đây không chỉ biết trồng lúa nước, một số thanh niên đồng bào Rục còn biết “lái” máy cày.
Anh Cao Xuân Phương (22 tuổi, bản Yên Hợp), một trong những công dân trẻ tuổi thuộc đồng bào Rục, chia sẻ: “Trồng cây lúa nước khỏe hơn nhiều so với đi phát rừng làm rẫy. Giờ tôi lại được BĐBP hướng dẫn nên đã có thể lái được máy cày”.