Nguyên nhân chủ yếu là do phương tiện thủy cao tốc gây sóng lớn cuốn trôi đất đai, nhà cửa.
Chạy... lở
Con sông Bảy Háp là con đường thủy huyết mạch của tỉnh Cà Mau, nối TP Cà Mau với các huyện Đầm Dơi, Cái Nước, Năm Căn, Ngọc Hiển. Vì vậy mà lượng phương tiện lưu thông trên tuyến sông này rất lớn. Trước đây, cả một khúc sông chạy dài khoảng 10 km từ TP Cà Mau đến ấp Hòa Trung (xã Lương Thế Trân, huyện Cái Nước) là những xóm làng sung túc với rất nhiều ngôi nhà xây dọc theo hai bờ. Bây giờ chỉ còn lại sự hoang vắng với hai bờ xa lắc.
Ông Lê Văn Có bên ngôi nhà sắp bị dòng nước cuốn trôi. Ảnh: D.Nhân
Bên kia sông, ông Cao Văn Nhuận, ấp Trung Can, vừa xây được ngôi nhà mới cách nay mấy ngày. Năm 1981, gia đình ông Nhuận xây một ngôi nhà 3 gian cách bờ sông gần 100 m, phía trước khoảnh sân là một vườn cây ăn trái. Ông Nhuận kể lại trong sự tiếc nuối: “Chỉ ở được hơn 10 năm thì sóng ăn đứt vườn cây, rồi nuốt chửng cả cái sân, chúng tôi đành phải bỏ ngôi nhà tường lớn để dọn ra phía sau. Không bao lâu, căn nhà lớn đổ nhào xuống sông, sóng lại lấn tới ngôi nhà sau. Đến nước này đành ngậm ngùi rời bỏ căn nhà, gia tài lớn nhất của đời tôi ”.
Tàu tăng tốc, nhà xuống sông
Theo ông Có, sở dĩ xóm làng ở hai bên sông giờ đây đã mất dấu là vì những chiếc tàu khách gắn động cơ ô tô để nâng tốc độ. Gần 20 năm qua, loại phương tiện này xuất hiện ngày càng nhiều trên sông nước Cà Mau. Mỗi chuyến tàu chạy qua, gây nên con sóng lớn đập vào bờ cuốn trôi từng mảng đất lớn. Tốc độ lở ở hai bờ sông diễn ra ngày càng dữ dội, bắt đầu là hai con đường bị đe dọa, người dân đóng cây, đắp đất để chống đỡ. Song chẳng bao lâu con đường mất dấu. Những đợt sóng tiếp tục tấn công vào sân, nhà, vườn cây ăn trái...
Mất đi khoảnh sân, gia đình ông Có dọn xuống nhà sau, chẳng bao lâu sau căn nhà trước đã theo sóng ra đi. Ông Có cho biết những nhà dọc sông cạnh nhà ông đều bỏ đi hết, còn ông do đã đổ nhiều tiền vào việc chống lở nên đến giờ kinh tế cạn kiệt. “Nhưng dù gì thì cũng phải đi. Chẳng bao lâu nữa phần còn lại của ngôi nhà cũng theo dòng nước kia thôi. Ở xóm này, hàng trăm gia đình cũng đã bỏ nhà bỏ cửa chạy thoát thân, không còn điều kiện kinh tế để cất lại căn nhà đàng hoàng như trước” - giọng đượm buồn, ông Có nhìn dòng nước mênh mông sát bên thềm nhà.
Cùng hoàn cảnh đó, gia đình 5 nhân khẩu của bà Nguyễn Thị Đê ở ấp này cũng từng rời bỏ nhà để bảo toàn tính mạng. “Nhớ lại những ngày chung sống với sóng dữ vẫn còn thấy sợ. Lúc đó, mỗi khi có tàu bè chạy qua là nước lại đánh vào, đồ đạc trong nhà đều ướt hết. Gặp bữa đang ăn cơm, tàu chạy qua vậy là sóng đánh tràn mâm cơm. Nhưng mối đe dọa lớn nhất là sợ sóng đánh sập nhà lúc nửa đêm”. Nói xong, bà Đê bất ngờ quay sang chúng tôi hỏi: “Liệu có ai bồi thường cho tôi không mấy chú?”.