Thông điệp mà Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) gửi tới VFF rất rõ ràng, hoặc sớm hoàn thành quy trình chuyển đổi chuyên nghiệp trước hạn chót 31/8 hoặc sẽ bị phạt nặng, thậm chí khai trừ khỏi hệ thống thi đấu quốc tế. Áp lực này được VFF "chuyển giao" lại cho các CLB. Một tháng trước hạn chót, dư luận được dịp chứng kiến hàng loạt nghịch lý của một nền bóng đá lên chuyên 10 năm, nhưng nhiều đội vẫn hoạt động như thời… bao cấp.
Vô địch V-League và… xuống hạng?
Câu hỏi tưởng như đùa ấy lại đang treo lơ lửng trên đầu giải bóng đá chuyên nghiệp của Việt Nam, với trường hợp của Tập đoàn Cao su Đồng Tháp (TĐCS.ĐT). Đại diện xứ bưng biền đang chơi cực hay ở V-League và đua tranh quyết liệt ngôi vương với HN.T&T. Nhưng phong độ trên sân cỏ của họ ấn tượng bao nhiêu thì VFF lại thêm đau đầu bấy nhiêu. Đến thời điểm này, cùng với Megastar Nam Định (M.NĐ) và Lam Sơn Thanh Hóa (LS.TH), TĐCS.ĐT vẫn đang nằm trong "danh sách đen" của những CLB chưa hoàn thành việc chuyển đổi hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp.
Nhiều người đang lo TĐCS.ĐT có "mọc cánh" cũng chẳng kịp đáp ứng hết đòi hỏi theo đúng chuẩn AFC khi thời gian chỉ còn một tháng nữa. Dù đã lên chuyên được 2 năm và thuộc dạng tên tuổi có truyền thống, bóng đá Đồng Tháp vẫn không khác mấy cái thời họ VĐQG cách đây 2 thập niên. Hiện ngân sách hoạt động của đội bóng vẫn trông chờ tỉnh (kết hợp nhà tài trợ). Thậm chí đến giờ, sân Cao Lãnh còn chưa có giàn đèn chiếu sáng bởi toan tính rất "khôn" rằng, các trận đấu tại V-League tổ chức tại đây sẽ diễn ra vào buổi chiều, dưới cái nắng "cháy da".
Giờ thì toan tính khiến Đồng Tháp "ngó lơ" thông báo chuyển đổi từ cách đây 2 năm của VFF đã quay lại "hại họ". Đội bóng này đang phải đôn đáo tìm cách xoay sở 15 tỷ đồng lắp đặt giàn đèn theo đúng yêu cầu sân bãi của AFC, chưa kể đến một loạt khó khăn khác từ việc chuyển đổi thành doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, tài khoản riêng. Mà không chỉ TĐCS.ĐT, M.NĐ cũng đang "quay cuồng" khi chính ông chủ tịch CLB Nguyễn Hưng Thái khẳng định: "Chúng tôi mới hoàn thành được 50% công việc chuyển đổi".
Ở giải hạng Nhất, trong 13 CLB đang thi đấu cũng mới chỉ có 8 CLB đáp ứng được tiêu chí này. Những thông số thực sự đáng báo động và chuyện TĐCS.ĐT có thể phải xuống hạng cả trong trường hợp vô địch V-League càng cho thấy sự chậm chạp, cũng như bản chất của một nền bóng đá từng được ông Nguyễn Văn Vinh gọi là "nghiệp dư hưởng lương cao".
"Chạy" chuyên nghiệp kiểu đối phó
Khi chấp nhận gia nhập sân chơi quốc tế, người hâm mộ hy vọng được nhìn thấy diện mạo nền bóng đá nước nhà phát triển chuyên nghiệp thực sự. Nhưng sau tròn 10 năm, mọi thứ vẫn còn rất ngổn ngang. Số CLB chuyển đổi được theo đúng yêu cầu mà AFC đưa ra, thực tế chỉ đếm trên đầu ngón tay. Phần lớn còn lại, kể cả những đội đã hoàn thành, làm theo kiểu đối phó. Và giờ, khi hạn chót đã cận kề, hình thức "chạy" chuyên nghiệp của các CLB càng lộ liễu và phong phú.
Ở LS.TH, lãnh đạo đội bóng này khẳng định sẽ hoàn thành quá trình chuyển đổi đúng thời hạn. Nhưng việc "hô khẩu hiệu" thật to không có nghĩa LS.TH có ý định làm chuyên nghiệp một cách nghiêm túc. Họ phải "chạy loạn" để tự cứu mình và phương án thật đơn giản là... nhờ 4 doanh nghiệp đứng tên trên danh nghĩa pháp lý. Còn thực tế, hoạt động của CLB vẫn trông vào Viettel và phần lớn là ngân sách UBND tỉnh. Như thế nghĩa là, lên chuyên nhưng bản chất của LS.TH vẫn chỉ là đội bóng bao cấp.
Con đường "chạy loạn" ở TĐCS.ĐT cũng không khác mấy. Đội bóng dự kiến được "sang tay" cho Tập đoàn Cao su Việt Nam, nhưng hoạt động thì trông chờ vào "bầu sữa" của tỉnh là chính. M.NĐ thậm chí còn "bạo gan" thử thách lòng kiên nhẫn của VFF với tuyên bố: "Không làm kịp thì chúng tôi xuống hạng".
Cảnh "chạy loạn" đối phó với hạn chót theo yêu cầu chuyển đổi này là sự lột tả chân thực nhất về những yếu kém của nền bóng đá Việt Nam. Một nghịch lý khó chấp nhận khi VFF luôn tự hào V-League là giải chuyên nghiệp số một khu vực. Nhưng giờ thì một đội bóng vô địch giải chuyên nghiệp ấy cũng có thể phải xuống hạng và những CLB nghiệp dư khác đang tìm cách làm "hài lòng" VFF với cách làm "bình mới rượu cũ". Lên chuyên nghiệp như VFF đang "thả nổi" cho các CLB quả thực là chỉ thấy ở bóng đá Việt Nam.
Bảo Nghi