Công trình chậm tiến độ; cầu, đường vừa làm xong đã hỏng; mua tàu tiền tỉ lại nằm “đắp chiếu” hoặc hoạt động không hiệu quả dẫn đến mỗi năm phải trả lãi vay đến 130 tỉ đồng… Đó là những vấn đề chính được đại biểu chất vấn Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Hồ Nghĩa Dũng chiều 10-6.
Trả lời về thực trạng trên, Bộ trưởng Dũng lý giải nguyên nhân là do tư vấn, tư vấn thiết kế chưa sâu sát dẫn đến có nhiều công trình thiết kế rồi nhưng đến khi thi công lại phải thiết kế, khảo sát lại. Cạnh đó, năng lực tài chính của các nhà thầu vừa thiếu vừa yếu, trình độ quản lý, giám sát còn hạn chế nên không phát hiện được những thiếu sót dẫn đến chất lượng công trình chưa bảo đảm. Quản lý của Bộ cũng chưa quyết liệt, chưa theo kịp yêu cầu.
“Riêng hơn 2.000 tỉ đồng thua lỗ ở Tổng Công ty Xây dựng đường thủy (Vinawaco), nếu dành tiền làm đường nông thôn theo chính sách nhà nước và nhân dân cùng làm thì sẽ có hơn 20.000 km đường mới. Chúng ta phải có cách như thế nào chứ như thế thì dân xót xa lắm. Đề nghị làm rõ trách nhiệm của Bộ” - đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) nêu vấn đề, đồng thời cũng đề nghị làm rõ việc Vinashin mua tàu Hoa Sen ngàn tỉ chở khách Bắc-Nam nhưng hoạt động không hiệu quả.
Bốn thanh dầm cầu cạn Pháp Vân (Hà Nội) bị sập do lỗi thi công. Ảnh: THÀNH VĂN
Về việc thua lỗ ở Vinawaco, ông Dũng cho biết chuyện này đã xảy ra từ năm 1998. Lý do của việc thua lỗ một phần do đơn vị mua ba tàu hút xén thổi bằng vốn ngoại tệ với tổng mức đầu tư lớn. Nhưng thực tế triển khai thì chỉ khai thác được 30% công suất nên hiệu quả kém, nợ đọng nhiều. Về phần trách nhiệm, ông Dũng nói rằng do thời gian trôi đi nên có nhiều đồng chí đã nghỉ. Còn các đồng chí đang làm thì phải khắc phục vấn đề nên việc xử lý chưa được kịp thời, chưa được nghiêm minh. “Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, xử lý vụ việc” - ông Dũng hứa.
Về chuyện của Vinashin, ông Dũng cho biết Vinashin mua tàu là để vận chuyển hành khách trên tuyến Bắc-Trung-Nam nhằm chia sẻ áp lực với đường bộ. Khi đưa vào khai thác, dù đã quảng bá, cố gắng hợp tác liên kết nhưng do thời điểm năm 2008 giá dầu trong nước cao dẫn tới chi phí khai thác vượt xa dự kiến. Ngoài ra, do Vinashin chưa chuẩn bị đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng cần thiết cho phương thức vận tải mới nên chưa tạo được thuận tiện cho khách hàng. “Đây là dự án do Hội đồng quản trị Vinashin quyết định đầu tư, do vậy lãnh đạo đơn vị phải chịu trách nhiệm. Còn Bộ chỉ quản lý về mặt chuyên ngành, Bộ không có trách nhiệm gì” - ông Dũng khẳng định.
Câu hỏi khó - lời đáp bỏ ngỏ
Đại biểu NGUYỄN MINH THUYẾT (Lạng Sơn):
Thưa Bộ trưởng, dự án Đường sắt cao tốc Bắc-Nam đã được đưa ra Quốc hội nhưng tôi thấy rất phân vân, nhất là từ phía đối tác. Chẳng hạn như Nhật Bản, Ngân hàng Thế giới (WB) không cho chúng ta vay tiền.
Trong trường hợp đó, có những nước khác lại sẵn sàng cho chúng ta vay và làm với công nghệ của họ, chi phí lại rẻ hơn. Khi ấy Chính phủ có sẵn sàng giao cho nước ấy làm dự án này không?
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng:
Đường sắt cao tốc báo cáo với Quốc hội để Quốc hội cho chủ trương đầu tư. Trong quá trình làm báo cáo, các đối tác có giúp chúng ta làm tờ trình dự án nhưng đấy chỉ là để thẩm định dự án chứ chưa thỏa thuận gì hết. Như vậy, hiện nay chủ trương đầu tư vẫn bỏ ngỏ cho bất cứ đối tác, doanh nghiệp nào, nước nào có công nghệ hợp lý, tương thích, đồng thời có điều kiện về vốn mà chúng ta có thể hợp tác được.
Đường sắt cao tốc: Không dễ nói đó là một ý kiến hay
Chúng tôi không có ý kiến phản đối nào đối với dự án đường sắt cao tốc. Tại thời điểm hiện tại, WB không có dự định, kế hoạch nào liên quan đến dự án đường sắt cao tốc dưới bất kỳ hình thức nào.
Bây giờ không dễ để nói rằng dự án này là một ý kiến hay. Nhưng về nguyên tắc, không có gì phản đối điều này cả. Giống như các dự án khác, chính phủ nên cân nhắc giữa chi phí và lợi ích. Chắc chắn Việt Nam cần rất nhiều cơ sở hạ tầng và các dự án lớn. Tuy nhiên, không thể làm mọi thứ cùng một lúc và Việt Nam buộc phải lựa chọn.
Khi đường sắt cao tốc được xây dựng ở châu Âu, việc này được thực hiện ở những nước đã phát triển. Bạn chỉ bổ sung thêm vài thứ ở bên lề mà thôi. Khi thực hiện siêu dự án ở Việt Nam, bạn sẽ chẳng biết được rõ chuyện gì sẽ xảy ra.
Việt Nam có những suy nghĩ lớn, có lợi thế cũng như rủi ro. Tuy nhiên, khi bạn có cái gì quá lớn thì nó cũng đưa đến những rủi ro nhất định…
Chuyên gia kinh tế trưởng WB MARTIN RAMA (Theo Vietnamnet.vn)
THÀNH VĂN
