Bình Luận: Cần định giá sàn khi thu mua tạm trữ một triệu tấn gạo

Giá lúa ở ĐBSCL đã tăng nhẹ trở lại trong những ngày qua.

Hiệp Hội lương thực VN (VFA) cho biết tiến độ thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ hè thu có thể bị chậm vì nhiều doanh nghiệp đã mua đủ lượng gạo đông xuân để thực hiện hợp đồng xuất khẩu đã ký. Hơn nữa, chất lượng gạo vụ hè thu thường kém gây khó khăn cho doanh nghiệp khi mua tạm trữ. VFA kiến nghị Chính phủ gia hạn vốn vay cho doanh nghiệp đã thu mua lúa đông xuân tạm trữ để doanh nghiệp có thể triển khai tiếp việc thu mua lúa hè thu. Ước tính toàn vùng đồng bằng sông Cửu long hiện còn tồn hơn 2 tấn lúa kể cả số chuyển sang từ vụ đông xuân chưa tiêu thụ được - đến cuối tháng 7 này, khi vụ hè thu thu hoạch rộ, cơ bản hoàn tất, với sản lượng không dưới 4 triệu tấn. Như vậy lượng lúa tồn trong dân sẽ rất lớn mà chủ yếu là lúa chất lượng thấp, khó xuất khẩu. Đây là áp lực lớn, tiếp tục làm giá lúa giảm mạnh,gây thiệt hại cho nông dân nếu các doanh nghiệp không chung tay thu mua tạm trữ theo chỉ đạo của Chính phủ. Để cứu cho nông dân khỏi thua lỗ nặng, một số địa phương đã chỉ đạo tất cả doanh nghiệp nhà nước của tỉnh tham gia mua tạm trữ với giá bảo đảm cho nông dân có lãi ít nhất 30% như Bến Tre, Cần Thơ...Gần đây nhất, ngày 9/7 Bộ Công thương cùng với VFA, các địa phương đã triển khai các giải pháp quyết liệt để thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ hè thu 2010. 48 doanh nghiệp có kho tàng và cơ sở chế biến được phân bổ chỉ tiêu thu mua với giá tối thiểu 3.500 đ/kg. Dù giá thu mua tối thiểu đã giảm 500đ/kg so với mức chính phủ qui định trước đây nhưng vẫn chưa thuyết phục được doanh nghiệp. Vì nếu bảo đảm cho người nông dân lãi 30% mà doanh nghiệp không dám mua thì gây ùn tắc lúa, rất nguy hiểm. Do đó vấn đề đặt ra là phải dựa trên cơ sở giá thành . Từ đó, chính phủ định giá để doanh nghiệp thu mua, nếu lỗ thì nhà nước bù. Như thế, người nông sẽ không phải lo, trong khi chính phủ chỉ đạo các doanh nghiệp mua theo cơ chế thị trường và tự chịu kết quả kinh doanh. Điều này đang làm bối rối các doanh nghiệp. Bởi nếu thu mua theo giá thị trường thì không cần chính phủ hỗ trợ lãi suất vay. Phần hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp chắc gì doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn nầy để thu mua lúa trong nông dân . Do đó nhà nước nên công bố giá sàn để người nông dân không bị thiệt hại. Trên cơ sở đó có chánh sách hỗ trợ doanh nghiệp thu mua. Vừa tạo sự an tâm phấn khởi trong nông dân mà các doanh nghiệp cũng được khuyến khích tìm đầu ra cho xuất khẩu thông qua chính sách bù lỗ từ giá sàn. Theo các doanh nghiệp nếu thu mua lúa của nông dân giá 4.000 đ/kg mà giá xuất khẩu có xuống 350 USD/tấn gạo các doanh nghiệp cũng không bị lỗ, tuy lợi ít. Như vậy bài toán thu mua 1 triệu tấn gạo tạm trữ hiện nay, thậm chí cho các năm sau vẫn là công khai giá sàn, có chính sách bù lỗ cho doanh nghiệp. Đó mới đích thực là hỗ trợ có hiệu quả cho người nông dân trồng lúa./.

Hữu Quan