Bí thư Lê Quý Quỳnh cắt băng khánh thành một công trình thủy lợi về đích sớm
Gần dân
Nguyên Bí thư Đoàn Thanh niên xã Minh Khai, huyện Tiên Lữ những năm 1960 Vũ Văn Miên kể lại: Từ những năm 1958 - 1970, nông thôn không có lúc nào không sôi động. Hết thực hiện phong trào tứ hóa: Thủy lợi, hợp tác, bổ túc và quân sự, lại đến phong trào “giải phóng đôi vai”; “Hưng Yên mở hội làm giàu”; “Phấn đấu bằng và vượt mức sống trung nông”… Và, gần như không có phong trào nào Bí thư Lê Quý Quỳnh lại không về động viên nông dân, kiểm tra và biểu dương khi làm tốt.
Nguyên Bí thư Huyện ủy Tiên Lữ, Phó Chủ tịch tỉnh Hưng Yên Nguyễn Văn Trang, kể cho tôi một câu chuyện, mà ông cho rằng đó là một bài học lớn về sự sâu sát dân của ông Bí thư Lê Quý Quỳnh: Mùa lũ năm 1962, dân nhiều vùng ở Tiên Lữ đói; ông Lê Quý Quỳnh cùng chúng tôi xuống thăm dân, khi đến xã Thụy Lôi, ông hỏi: Không kể nơi khác, nơi các anh đang đứng hiện có bao nhiêu hộ đói? Tôi trả lời ngay: Có 6 hộ. Ông Quỳnh bảo: Không phải 6 mà là 7. Các chú đã không tính và không cấp gạo cho một hộ đói nằm ở ngoài hồ sen. Tôi giật mình cho kiểm tra, thì hóa ra, Bí thư Tỉnh ủy đã xuống với dân từ trước rồi mà chính quyền không ai hay. Khi lập danh sách và thực hiện cứu đói cho dân, chúng tôi chỉ tính những hộ dân ở trong làng.
Có thể nói, trong rất nhiều người sống và làm cán bộ thời kì đó mà chúng tôi tìm gặp để lấy tư liệu viết về Bí thư Lê Quý Quỳnh, ai cũng nói đó là một vị Bí thư nông dân, rất gần dân, hiểu dân. Lái xe cho nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Mai Văn Hách thời kì đó kể lại rằng, một lần chở Bí thư Lê Quý Quỳnh kiểm tra tiến độ gieo cấy vụ xuân ở Tiên Lữ, trên đường ra đồng, gặp một người nông dân khoác áo mưa, vai vác chiếc gàu sòng, ông Quỳnh bảo lái xe là dừng lại cho người ta đi đã, nhưng lái xe lại bấm còi làm người nông dân giật mình, cán gàu sòng văng vào xe và té ngã. Ông Quỳnh mặc chiếc quần màu đen đã xắn đến bắp đùi để chuẩn bị lội đồng lao xuống xe đỡ người nông dân lên. Sau đó, ông Quỳnh mắng lái xe là tôi đã bảo chú dừng xe, sao chú không dừng, mình là cán bộ phải tôn trọng dân chứ.
Nhà báo lão thành Lâm Hải Ngọc, người đã chứng kiến và ghi lại một thời kì mà ông gọi là “hào hùng, một sự thay đổi kì diệu và rất đáng tự hào của Hưng Yên” giai đoạn ông Lê Quý Quỳnh làm Bí thư Tỉnh ủy, đã kể lại cho tôi nghe rất nhiều câu chuyện cảm động trong những chuyến theo Bí thư Lê Quý Quỳnh xuống ăn, ở, cùng làm với dân, trực tiếp giải quyết thắc mắc của dân. Nhà báo Lâm Hải Ngọc đúc kết: “Đó là một con người thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ là lấy dân làm gốc. Và, ông ấy học được rất nhiều từ đạo đức, lối sống của Bác. Ông rất tiết kiệm, làm Bí thư Tỉnh ủy một thời gian dài nhưng vẫn làm việc trong ngôi nhà lá. Khi nói xây, ông bảo để dành nguồn lực làm thủy lợi, thúc đẩy phong trào HTX, để dân thoát nghèo đã, vả lại, chỉ họp hành mới về trụ sở làm việc, còn lại mình xuống với dân có ở trụ sở đâu. Ở thời điểm đó, mỗi lần về phòng làm việc là ông ấy lại phải dùng cái khăn lau đi một lớp bụi phủ trắng trên mặt bàn”’
Gương mẫu, thanh bạch
Năm 1958, Bác Hồ về thăm Hưng Yên, khi đó ông Lê Quý Quỳnh là Phó Bí thư, Chủ tịch Ủy ban hành chính Hưng Yên. Bác Hồ hỏi ông Lê Quý Quỳnh: Chú có biết Tổ quốc là gì không? Rồi Bác bảo: Các chú làm lãnh đạo phải tính sao cho người dân có cuộc sống ấm no. Muốn ấm no thì phải tăng gia sản xuất. Muốn sản xuất mạnh thì nước là hàng đầu. Tháng 3/1959, Đại hội Đảng bộ Hưng Yên lần thứ IV bầu ông Lê Quý Quỳnh làm Bí thư Tỉnh ủy, ông Quỳnh đã cho ra đời Nghị quyết thực hiện tứ hóa trên toàn tỉnh Hưng Yên và cái trước tiên phải thực hiện là thủy lợi hóa.
Bí thư Lê Quý Quỳnh, tên thật là Vương Văn Thành, xuất thân trong một gia đình có 11 anh em, quê xã Phan Đình Phùng, huyện Mỹ Hào, Hưng Yên. Thuở nhỏ ông nổi tiếng học giỏi và rất hòa đồng với mọi người.
Lớn lên ông đi học và làm y tá tại Bệnh viện Phủ Doãn (Hà Nội) và tham gia hoạt động cách mạng tại Hà Nội. Sau đó được cử về Hưng Yên mở rộng cơ sở cách mạng dưới tấm màn thầy thuốc.
Năm 1945 ông tham gia giành chính quyền ở Mỹ Hào. Năm 1957 ông làm Chủ tịch Hưng Yên. Năm 1959 đến 1968 ông làm Bí thư Hưng Yên. Từ 1968-1971 sau khi Hưng Yên và Hải Dương hợp nhất thành Hải Hưng ông làm Bí thư Hải Hưng.
Vào thời điểm đó, các tỉnh đều có các phong trào, nhưng tứ hóa chỉ riêng Hưng Yên có. Nghị quyết khẳng định: Tất cả các huyện phải quyết tâm có nguồn nước, vắt đất ra nước, thay trời làm mưa. Ông Lã Xuân Định, Trưởng phòng Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hưng Yên phân tích: Trong bối cảnh Hưng Yên ở thời điểm đó rất nghèo, đi trên các con đường vẫn gặp những người dân chết đói, thực dân Pháp đô hộ cả trăm năm nhưng chỉ để lại cho Hưng Yên một vài con mương và mấy cái cống. Đồng đất Hưng Yên cỏ nhiều hơn lúa, mùa khô thì nứt nẻ, mùa mưa thì ngập úng. Vì thế, Nghị quyết và đặc biệt là khẩu hiệu vắt đất ra nước, thay trời làm mưa của Bí thư Quỳnh đi vào lòng người lắm”.
Nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Văn Trang đánh giá: “Ông Quỳnh là một người thông minh, nhạy cảm và rất sáng tạo. Ông lại học được ở Bác Hồ lối sống giản dị, tiết kiệm, sát dân, làm cho cấp dưới chúng tôi hay anh em dưới huyện, xã và cả nông dân cảm thấy gần gũi, đáng tin cậy, làm theo. Bí thư Tỉnh ủy nhưng hay mặc quần vải đen như nông dân mặc chứ không phải là quần nâu. Ở thì ở nhà tranh còn ăn thì rất thanh bạc, chỉ có mắm cá, mắm tôm với cà và rau.
Người dân Hưng Yên nói chung và những bộ đội từng vì miền Nam ruột thịt lên đường đánh Mỹ đã rất cảm động khi Bí thư Quỳnh cho người con trai duy nhất đang học Đại học Nông nghiệp 1 về Hưng Yên tham gia đoàn quân Nam tiến Bãi Sậy năm 1965 và anh đã anh dũng hi sinh tại chiến trường Tây Nguyên. Tôi được nghe rằng, ngày ấy con trai ông Quỳnh đang học năm thứ hai thì về xin đi bộ đội. Cậu ấy có hỏi ông Quỳnh, ông Quỳnh nói là cha rất hoan nghênh và đồng ý. Đó là sự hi sinh, gương mẫu thực sự khi Hưng Yên đang thực hiện phong trào quân sự hóa do chính ông đề ra và Hưng Yên đang thực hiện tốt khẩu hiệu “tất cả vì miền Nam ruột thịt, thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.