Vương Tâm
Lịch sử đồng 2USD
Tháng 7/1862, đồng 2USD đầu tiên được phát hành với tên gọi Legal Tender Note (giấy bạc chính thức) với chân dung Tổng thống Alexander Hamilton nhìn nghiêng, khác với chân dung nhìn thẳng của ông trong tờ 10USD ngày nay.
Năm 1869, tờ 2USD được thiết kế lại với chân dung Tổng thống Thomas Jefferson bên trái và hình thủ đô Washington DC ở giữa mặt trước. Tờ giấy bạc này được in tên Treasury Note (Giấy bạc ngân khố) mặc dù tên chính thức của nó là United States Note (Giấy bạc Mỹ).
Năm 1874, seri đồng 2USD năm 1869 được sửa đổi. Hình Washington DC được quấn thêm một vòng hoa màu đỏ và tên Treasury Note được đổi thành United States Note.
Năm 1886, đồng 2USD bằng kim loại ra đời với chân dung vị tướng thời nội chiến Winfield Scott Hancock.
Năm 1891, đồng 2USD giấy mới với chân dung Giám đốc Kho bạc Mỹ William Windom ở mặt trước.
Năm 1896, ngân hàng Mỹ giới thiệu seri đồng 2USD nổi tiếng Educational series với các họa tiết tượng trưng cho máy hơi nước và điện năng. Mặt sau đồng tiền in chân dung Robelt Fulton và Samuel Morse.
Năm 1899, đồng 2USD được thiết kế lại với chân dung Tổng thống George Washington với các họa tiết tượng trưng cho nông nghiệp và cơ khí.
Năm 1918, đồng 2USD được in hình Tổng thống Thomas Jefferson ở mặt trước. Mặt sau là hình một trận đánh trong Thế chiến l.
Năm 1929, khi tất cả các tờ giấy bạc khác của Mỹ được đổi về cùng một cỡ, đồng 2USD vẫn giữ nguyên cỡ của tờ United States Note. Mặt trước vẫn in hình Thomas Jefferson, nhưng mặt sau là hình lâu đài Monticello, tư gia của ông.
Tháng 8/1966, Kho bạc Mỹ chấm dứt lưu hành đồng 2USD. Năm 1976, Bộ Tài chính Mỹ cho in lại đồng 2USD do nhu cầu tiết kiệm chi phí in ấn. Đồng tiền này bắt đầu được gọi là Federal Reserve Note với hình Thomas Jefferson. Mặt sau là hình bức tranh Tuyên bố độc lập của danh họa Trumbull.
Năm 1995 và 1997, 153,6 tnệu đồng 2USD seris 1995 đã được in với chữ ký của Robert Rubin và Mary Withrow.
Năm 2004, 121,6 triệu đồng 2USD seri 2003 được in với chữ ký của John Snow và Rosano Marin. Hai loại tiền này có cùng thiết kế với đồng 2 USD in năm 1976.
Có thể nói, để có được diện mạo như ngày hôm nay, đồng 2USD đã trải qua khá nhiều lần thay đổi và chỉnh sửa.
Có thật sự hiếm?
Ngay cả dân Mỹ hiện cũng xem tờ 2USD là đồng tiền hiếm và không ít người thường sưu tập hay giữ làm kỷ niệm, điều này càng khiến đồng tiền này ít xuất hiện trong giao dịch hơn. Ở Việt Nam hiện nay cũng vậy, nếu ai may mắn được sở hữu đồng 2USD thì họ cũng có xu hướng cất giữ, khiến tờ 2USD ngày càng hiếm.
Mặc dù giá trị chỉ khoảng 40.000 đồng Việt Nam, nhưng tờ 2USD rất ít khi xuất hiện trên thị trường, nguyên nhân là do ngân khố Mỹ cho in loại tiền này với số lượng không nhiều, chỉ chiếm khoảng 1%. Trong khi đồng 5USD và 1USD chiếm gần 50% tổng lượng giấy bạc do Ngân hàng Quốc gia Mỹ phát hành.
Trên thực tế, đồng 2USD chỉ được phát hành khi có yêu cầu đặc biệt của Ngân hàng Dự trữ Trung ương. Nhu cầu về đồng 2USD thấp đến mức hiện vẫn còn một lượng lớn tờ 2USD seri năm 1976 đến nay chưa được đưa ra lưu hành trên thị trường.
Mặc dù số lượng in không lớn nhưng đồng 2USD không ít như người ta tưởng. Theo thống kê, đã có 590.720.000 tờ 2USD seri 1976 được in. Tính đến tháng 2/1999, tổng số tờ 2USD lưu hành khắp thế giới có tổng giá trị 1,17 tỉ USD.
Tuy vậy, đồng 2USD vẫn là một trong những đồng tiền hiếm gặp nhất ở Mỹ. Chúng hầu như không còn xuất hiện trong lưu thông hàng ngày. Nhiều máy bán hàng tự động cũng không được thiết kế cho loại tiền này. Do đó, người dân Mỹ và cả nhiều nước khác giờ đây coi 2USD là đồng tiền hiếm vì cho rằng, hiện nay nó không còn được in ấn và đưa vào lưu thông nữa.
Tuy nhiên, nhận định này không hoàn toàn chính xác. Bộ Tài chính Mỹ đã khẳng định, chưa bao giờ đình chỉ việc lưu thông tờ giấy bạc có mệnh giá 2USD. Và cho đến thời điểm này, tờ 2USD vẫn là một trong những mệnh giá tiền tệ được Chính phủ Mỹ cho phép lưu thông.
May mắn hay xui xẻo?
Trong suy nghĩ của người dân Mỹ, đồng tiền 2USD mang lại nhiều ý nghĩa hơn là một đồng tiền. Tờ 2USD có sự khác biệt so với các đồng USD ở chỗ, mặt sau của nó có hình 42 vị Tổng thống các đời của nước Mỹ. Sự tụ họp đông đủ ấy là biểu tượng của sức mạnh và quyền lực. Ai sở hữu tờ 2USD sẽ “thuận buồm xuôi gió”, mọi việc đều thành công.
Tuy nhiên, bên cạnh những giai thoại về sự may mắn cũng có không ít quan niệm không hay về tờ 2USD. Đồng tiền này trước đây được các con bạc xem là đồng tiền xui xẻo. Nguồn gốc của ý nghĩ này là: trong bài bạc, con bài thấp nhất trong cỗ bài là con 2 hay là Deuce.
Chính quan niệm không may mắn này, nhiều con bạc thậm chí xé hay cắt đi một góc của tờ 2USD để tránh mọi bất hạnh có thể đến với mình. Một số bồi bàn còn thường xuyên hôn lên, hay giả vờ hôn lên đồng 2USD để tránh xui xẻo mỗi khi nhận được nó.
Còn theo quan niệm của người phương Đông, số 8 biểu tượng cho sự tài lộc, số 2 cũng biểu tượng cho may mắn và hạnh phúc. Số 2 là cặp số chẵn biểu hiện cho đôi nên luôn mang lại may mắn, có người phù trợ bên cạnh. Đó là lý do vì sao người phương Đông cũng thích sưu tầm tờ tiền mệnh giá 2USD như vậy.
Nhộn nhịp khi tết đến
Một trong những lý do khiến tờ 2USD trở nên bí ẩn và quý giá do mặc dù nhu cầu của người dân rất lớn, nhưng ngân hàng cũng khá hiếm loại tiền này. Nhiều người dân chia sẻ, họ thường không bao giờ đổ được tờ 2USD tại các ngân hàng và buộc phải giao dịch ngoài “chợ đen”. Hầu hết các ngân hàng đều khẳng định không có dịch vụ đổi tiền 2USD cho khách lì xì tết, vì đồng tiền này khá khan hiếm. Chị Đỗ Thùy Linh, nhân viên giao dịch cho Ngân hàng Đại Dương cũng thừa nhận rất ít khi gặp tờ 2USD.
Chỉ còn gần 1 tháng nữa đến tết Nhâm Thìn, chợ “đôla” đã bắt đầu rục rịch hoạt động và mệnh giá tiền được nhiều người săn lùng nhất chính là tờ 2 USD. Tại phố “đôla” Hà Trung hay các con phố đổi tiền như Nguyễn Xí, Hàng Bạc…, các lời rao bán 2USD đã rộn ràng. Giá tiền dao động từ 50.000-100.000/tờ tùy theo năm sản xuất và số seri.
Thị trường online cũng rục rịch không kém với các topic rao bán tờ 2USD với các năm sản xuất từ 1928, 1953, 1963, 1976, 1996, 2003, 2006. Loại đời 2003 phổ biến nhất được bán từ 40.000 đến 60.000 đồng một tờ. Các tờ 2USD đời cũ hơn có giá 100.000-200.000 đồng. Ngoài ra, các loại 2USD có số seri thuộc dạng như số “gánh” 8668, tứ quý 2222, 9999… cũng được chào giá khá cao từ 150.000 đồng trở lên.
Sự hiếm có của tờ 2USD khiến nhiều người săn lùng để sưu tầm hay làm quà tặng trong những dịp đặc biệt. Dù chưa ai kiểm chứng rõ ràng về sự may mắn hay xui xẻo của tờ 2USD, nhưng cho đến nay, đồng tiền này vẫn được ưa chuộng và được coi là món quà giá trị trong mỗi dịp tết đến, xuân về.
V.T