Bộ sưu tập hiếm có
Sinh ra trên núi đá vôi Ninh Bình, thích đá từ nhỏ, 61 tuổi đời nhưng kĩ sư Lê Mạnh Tuấn đã có đến 40 năm nghiên cứu về đá, về "con đẻ" của đá - kỳ thạch. 40 năm qua đi, ông vẫn nhớ như in thuở còn thơ nhặt nhạnh những viên đá nhỏ cho thỏa tính tò mò hiếu động. Khi đó ai biết rằng, sau này những gì ông học được là sự chuẩn bị kiến thức sâu sắc để ông biến thú chơi đá thành một thứ đạo. Kiến thức vật lý hạt nhân giúp ông hiểu sâu hơn về cấu trúc của vật chất của đá. Địa chất học cho ông biết ở đâu có đá đẹp. Kiến thức về mĩ thuật công nghiệp giúp ông khai mở những vẻ đẹp tiềm ẩn trong đá.
Kĩ sư Lê Mạnh Tuấn khẳng định: tiềm năng đá Việt vô cùng lớn, trên dưới 1.000 loại đá quý và bán quý. Các mỏ đá lớn tập trung ở khu vực rừng núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ. Tại đây có mặt hầu hết các loại đá quý như shaphire, ruby, caxedon... Nhưng với ông sưu tầm đá không phải làm giàu mà ngoài việc góp phần hạn chế "chảy máu" đá quý ra nước ngoài ông muốn để nghiên cứu mối liên hệ mật thiết giữa đá với khoa học, đời sống tâm linh và với đời sống văn hóa.
Ông Lê Mạnh Tuấn cho biết, hiện ông nắm giữ trong tay khoảng 10.000 khối kỳ thạch. Trong bộ sưu tập của mình, ông sở hữu những viên ruby trị giá cả trăm ngàn USD. Có thương gia ngã giá đến vài ba triệu USD để có được một bộ sưu tập kỳ thạch nhưng bất thành. Nếu bán đi, số tiền này đủ để ông "rinh" một xế hộp xịn. Tính theo giá vài ba triệu USD mà thương gia nước ngoài năn nỉ hòng đổi lấy một bộ đá, thì với hơn 1 vạn khối đá trong tay nếu bán ra ông đủ tiền để sắm cả biệt thự, du thuyền thậm chí cả phi cơ. Bạn bè có người "xui" ông, sao không bán một vài viên đá, mua ô tô đi du ngoạn cho thỏa thú phong lưu. Ông trả lời, sống cảnh xe đẹp, nhà sang, ăn khách sạn nhiều sao không thú bằng ngồi... ngắm đá.
Với kĩ năng Lê Mạnh Tuấn, những ai yêu đá đều là bạn, nếu tìm đến ông sẵn sàng giảng giải về kỳ thạch. Với ông, những vất vả, khó nhọn chẳng hề chi khi được cống hiến điều ông tâm huyết. Những kiến thức mới về đá, tìm thấy vẻ đẹp tiềm ẩn của đá, phát hiện ra viên đá mới là những thú vui bất tận xua tan hết cực nhọc để tình yêu với đá lại được nhân lên. Nói về công việc của mình, ông tếu với bạn bè rằng ông là người sinh ra ở thế kỉ 20 nhưng làm việc cho muôn thế kỷ sau.
Ông ví mình là đá, đá hữu vô ngôn, ai quý thì nâng niu như ngọc ngà, ai không quý thì cũng chỉ là hòn đá ở lề đường phủ bụi mà thôi. Trong thư phòng nhỏ, ông cũng tự làm phong thủy cho mình, góc trái là "ông" đá, góc phải là "bà" đá. Đối diện cửa phòng là "cụ" đá. "Ông", "bà" đá tạo sự cân bằng âm dương, "cụ" đá thì phù hộ cho ông được hưởng lộc... đá. Ông tự nhận mình khác người, nên ông chỉ cầu được lộc... đá thay vì tiền tài, danh vọng. Ông chiêm nghiệm thấy rằng, đá rất minh triết, người đối xử với đá như thế nào thì đá trả ơn người như vậy. Ông không gọi mình và những ai yêu đá, có kiến thức uyên thâm về đá là người xem đá mà là thưởng lãm đá. Chỉ có bậc trí giả mới đủ kiến thức về vật chất, văn hóa, thẩm mỹ, nghệ thuật, phật pháp mới nhìn ra cái đẹp của đá.
Sự huyền bí của kỳ thạch
Ông cho biết: Thú chơi giả sơn, đá cảnh, cho tới các loại đá quý như ruby, shaphire, ngọc ngà, châu báu đã tồn tại hàng thập kỉ. Tuy nhiên để hiểu về đá, có những kiến thức khoa học sâu sắc về từng loại đá cùng những thông điệp ẩn chứa trong đá thì ở Việt Nam chỉ đếm được đầu ngón tay.
Theo nhà nghiên cứu này, kỳ thạch là "con đẻ" của đá, là sự kết hợp của nước, gió, nhiệt độ và sự cọ xát giữa các lớp vật chất, là nơi hội tụ của tinh hoa đất trời sau hàng triệu năm tồn tại. Kỳ thạch mang trong mình dấu ấn của quá trình biến đổi địa chất, ẩn chứa những thông điệp khoa học chưa thể lý giải. Ngoài vẻ đẹp tạo hình, kỳ thạch hấp thụ năng lượng của vụ trụ, của lòng đất, năng lượng của sự giao thoa các lớp vật chất với nhau, dạng năng lượng này được các nhà nghiên cứu gọi là khí và chỉ được nhận biết qua khảo nghiệm, chiêm nghiệm thực tiễn.
Qua nhiều thế hệ người ta chiêm nghiệm thấy kỳ thạch có những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe, sinh khí của con người, gia đình, dòng họ, thậm chí cả một vùng miền. Xét riêng về khía cạnh màu sắc, kỳ thạch màu đỏ - mệnh hỏa, giúp con người có thêm sinh khí, vươn lên những tầm cao mới. Màu xanh - mệnh mộc, giúp con người khát vọng chinh phục những vấn đề trí thức. Màu vàng - mệnh thổ, giúp con người tìm ra cái gốc của cuộc sống. Màu trắng - mệnh kim tạo thêm động lực để con người vượt qua khó khăn. Ẩn chứa trong mỗi viên đá là những ngồn năng lượng, tùy vào hình dạng, vị trí, không gian mà kỳ thạch có những ảnh hưởng nhất định đến con người.
Để phát huy tối đa nguồn năng lượng này con người buộc phải tuân theo nghiêm luật "nhất vị, nhị hướng" (vị trí và hướng đặt kỳ thạch). Khi tiếp xúc, kỳ thạch tác động đến từng vùng luân xa trong cơ thể. Sự hòa hợp nguồn năng lượng giữa người và kỳ thạch giúp con người phát triển bền vững trong cuộc sống. Hiện nay tại một số Spa, người ta đã dùng đá muối để chăm sóc da, dưỡng thể. Đá không chỉ là một công cụ y học mà còn là một vị "thuốc" trong quá trình điều trị để tăng sự ổn định của khí trong cơ thể con người. Khí giúp ổn định các kinh lạc, hạn chế lão hóa, khắc phục một số bệnh tật xuất hiện trong quá trình lão hóa.
Năng lượng kỳ thạch chi phối đến các nhân theo một cách khác nhau. Để nhận biết, hấp thụ tối đa nguồn năng lượng từ kì thạch, con người buộc phải có kiến thức nhất định về cảm xạ, nhân điện. Chơi kỳ thạch phải hợp theo ngũ hành, bát quái, các chi và can khi đó nguồn năng lượng từ kỳ thạch mới giảm yếu tố xấu, tăng cường yếu tố tốt với mỗi người.
Khai sinh Thạch đạo
Kĩ sư Lê Mạnh Tuấn cho biết đang dồn hết tâm lực để xây dựng bộ môn "Thạch đạo". Ông cho rằng, kỳ thạch đẹp, chứa đựng khối tinh túy khổng lồ uyên bác, là cội nguồn của sự sống nên phải có một bộ môn khoa học về nó. Sau khi xây dựng xong, Thạch đạo là những cơ sở khoa học đầu tiên để cho các thế hệ sau tiếp cận, đi sâu khai phá những tiềm năng lớn của kỳ thạch Việt. Thông qua đó, con người có tình yêu thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên để phát triển một cách bền vững, đồng thời cũng qua kỳ thạch để thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.
Hiện nay, tình trạng "chảy máu" kỳ thạch, đá quý ra nước ngoài đang khiến những tinh hoa của đá Việt dần mai một. Theo ông, để bảo tồn kỳ thạch phải có các bảo tàng. Hệ thống lý luận về Thạch đạo là xương sống của các bảo tàng. Theo đó, Thạch đạo được chia làm 5 lớp lang gồm: Thạch mỹ, thạch văn, thạch kiến, thạch pháp, thạch y. Trong đó, Thạch mỹ là vẻ đẹp của viên đá toát lên qua sự gần gũi, thân thiện với con người. Gắn với các hình tượng đẹp về đạo lý đậm tính nhân văn như hình ảnh mẫu tử, thầy trò, ông bụt, hình ảnh đức phật... Thạch văn, là qua kỳ thạch đem đến cho con người tính giáo dục nhân văn sâu sắc. Thạch kiến là những kiến thức khoa học, cấu trúc của đá. Thạch Pháp đi sâu nghiên cứu quá trình gắn bó của đá với các tôn giáo, với đời sống tâm linh. Thạch y làm rõ sự ảnh hưởng, chi phối của đá tới sức khỏe con người trong không gian sinh tồn.
Ngoài những tác phẩm trưng bày, kĩ sư Lê Mạnh Tuấn muốn để lại cho thế hệ sau những giá trị phi vật thể. Đó là hệ thống lý luận, kiến thức về đá. Tâm niệm một đời của ông là muốn giới thiệu cho các thế hệ sau về tiềm năng phong phú của đá Việt. Qua đá, con người tìm đến cội nguồn của sự sống để gần gũi với thiên nhiên hơn.
Nguyễn Công Tâm