Bệnh vảy nến, Lupus ban đỏ, có nên lập gia đình?

Kienthuc.net.vn - 29/11/2010 12:45

Benh vay nen, Lupus ban do, co nen lap gia dinh?

- Bệnh Lupus ban đỏ, bệnh vảy nến đều có ảnh hưởng ít nhiều đến "chuyện ấy" cũng như việc sinh nở và thậm chí là để lại ở thế hệ sau. Nhiều phụ nữ vì thế mà lo lắng không dám lập gia đình.

Vậy, làm thế nào để đối phó với tình trạng những tế bào chết xuất hiện trên da như những vảy cá và ngày một phát triển thêm? Nguy hiểm hơn, những triệu trứng này dễ khiến người ta nghĩ đến chứng đau khớp hay dị ứng thức ăn. Làm thế nào để biết mình đã bị bệnh Lupus ban đỏ mà không gặp phải sự nhầm lẫn này?

Trước nỗi lo âu của độc giả, Bee.net.vn đã tổ chức buổi giao lưu trực tuyến với chủ đề ĐIỀU TRỊ BỆNH VẢY NẾN VÀ LUPUS BAN ĐỎ vào 9h00 sáng nay - thứ tư (1/12) với các chuyên gia:

- PGS.TS Đặng Văn Em, Chủ nhiệm khoa Da liễu - Dị ứng, Trưởng chuyên viên Da liễu Quân đội, Bệnh viện TƯ Quân đội 108.

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim, Trưởng khoa Y học Cổ truyền, ĐH Y Hà Nội, kiêm phó khoa Nội, Bệnh viện Y học Cổ truyền TƯ.

Toàn văn buổi giao lưu:

Phạm Thúy Quỳnh - Nữ - Ninh Bình

- Chị gái em bị Lupus ban đỏ, nay đã sinh một cháu. Liệu cháu em có bị di truyền từ mẹ không? Cháu em ngay từ bây giờ có uống được thuốc gì để phòng tránh bệnh Lupus ban đỏ không ạ. Em cảm ơn!

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh lupus ban đỏ là bệnh tự miễn dịch, bệnh này đến nay chưa trị khỏi mà chỉ trị nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Sinh bệnh học của bệnh Lupus ban đỏ hiện còn nhiều vấn đề chưa sáng tỏ, chỉ biết rằng người bệnh tự sinh ra các kháng thể chống lại ngay cơ quan tổ chức tế bào và các yếu tố khác trong tế bào của mình. Trong đó liên quan cả đến vấn đề yếu tố gia đình. Nhưng không phải mẹ bị Lupus là con bị Lupus. Do vậy, con của chị bạn có bị upus hay không còn cần xác định nhiều vấn đề khác.

Vấn đề dự phòng con bạn không bị Lupus ban đỏ hiện nay khoa học vẫn chưa có hướng.

Phạm Thị Lý - Nữ 24 tuổi - Biên Hòa

- Xin hỏi bác sĩ, chế độ dinh dưỡng dành cho người bị vảy nến và Lupus ban đỏ như thế nào? Có phải ăn kiêng gì không?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh vảy nến và Lupus ban đỏ là hai bệnh khác nhau: Khác nhau về sinh bệnh học, khác nhau về lâm sàng, khác nhau cách điều trị. Vì vậy bạn hỏi ăn kiêng trong hai bệnh đó là hoàn toàn đúng:

Bệnh vảy nên cần phải kiêng những thức ăn sau: Các chất kích thích như ruợu bia, thuốc lá. Thức ăn: phải bỏ thịt chó, còn các thức ăn khác như hải sản, thịt gà ... thì trên từng bệnh nhân tự xác định bằng cách ăn vào thấy ngứa đỏ lần sau không ăn nữa. Ăn tăng cường thức ăn có chất màu như hoa quả: gấc, cà chua, ăn cá tăng lên (trong cá có axit có tác dụng chống viêm tốt là cơ sở cùng hỗ trợ điều trị bệnh vảy nến - bệnh vảy nến là bệnh của viêm.

Đối với Lupus ban đỏ về ăn uống hầu như không phải kiêng thức ăn gì, trừ ngọn cây đinh lăng, ăn tăng thức ăn rau quả như trên.

Thanh Tùng - Nam 47 tuổi - Bắc Ninh

- Tôi bị vẩy nến từ nhiều năm nay, dùng thường xuyên các loại thuốc bôi và thuốc uống của viện Da liễu. Thấy có người bảo uống nhiều mấy loại thuốc đó sẽ có ảnh hưởng đến gan thận đúng không bác sĩ? Hôm vừa rồi, chị bạn tôi mách là mới có một loại thuốc mới có tên Kim Miễn Khang. Nghe nói thuốc này là thuốc đông y, dùng không có tác dụng phụ. Thực hư là thế nào, thưa bác sĩ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Các phương pháp của y học hiện đại thì có nhiều loại thuốc và các loại thuốc này khi điều trị cũng đem lại hiệu quả tốt nhưng đã là thuốc hóa dược tổng hợp thì thường cũng có những tác dụng không mong muốn nhất định nên trong quá trình sử dụng thuốc này vẫn cần sự giám định chặt chẽ của các bác sỹ điều trị.

Bên cạnh đó trong Y học Cổ truyền với bề dày thực tiễn lâm sàng phong phú của mình cũng sàng lọc nghiên cứu và khai thác những loại thuốc có nguồn gốc từ tự nhiên có tác dụng hỗ trợ điều trị những bệnh này; trong đó có một chế phẩm là Kim Miễn Khang.

Kim Miễn Khang bao gồm có các vị thuốc sau: thổ phục linh, hoàng bá, nhàu, nhũ hương, bạch thược, cây sói rừng và thành phần của mỗi viên thuốc còn chứa L- carmitin fumarat 500 mg. Những vị thuốc này dưới góc độ nghiên cứu dược lí của y học hiện tại chúng đều có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và điều hòa miễn dịch.

Dưới góc độ của Y học Cổ truyền, chúng có tác dụng khu phong, thanh nhiệt, giải độc, trừ thấp. Vì vây, nó có tác dụng hỗ trợ trong điều trị bệnh vẩy nến và bệnh Lupus ban đỏ. Vì là thuốc có nguồn gốc từ thảo mộc nên tác dụng không mong muốn thường ít nên anh có thể tham khảo để sử dụng điều trị hỗ trợ trong vẩy nến hay Lupus ban đỏ nhưng không tách rời được sự theo dõi đánh giá của các bác sỹ chuyên khoa da liễu.

Vũ Văn Ly - Nam - 11C3-11.SKY GARDEN 3.Phú Mỹ Hưng, Q7. TP.HCM

Thưa chuyên gia, tôi muốn hỏi là: Bệnh "vẩy nến đối xứng" có khác gì với bệnh vẩy nến nói chung? Tôi bị bệnh này đã hơn 3 năm, nhưng không bị trên đầu như mô tả triệu chứng thường đọc trên báo.Hay là bệnh của tôi không phải là bệnh vẩy nến?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh vảy nến là một bệnh da mãn tính thông thường, bệnh chiếm khoảng 1 -4 % dân số. Sinh bệnh học của bệnh vảy nến hiện nay vẫn còn nhiều điều chưa rõ, nhưng bằng sự phát triển của khoa học hiện nay đa số các tác giả thống nhất rằng bệnh vảy nến là một bệnh có di truyền (vảy nến tuyp 1 - không di truyền nếu vảy nến tuyp 2) và có cơ chế tự miễn.

Về lâm sàng thường khởi phát ở vùng đầu khoảng 80% và bệnh thường đối xứng hai bên, gặp ở các vùng tì đề như đầu gối khuyả tay, xương cụt. Bệnh của bạn đã được xác định tại chuyên khoa da liễu nào chưa? Bởi vì nếu khi lâm sàng không điển hình có thể làm sinh thiết da để cùng chuẩn đoán. Do vậy, bạn nên đến một bệnh viện chuyên khoa gần nhất để được chẩn đoán và điều trị đúng quy trình.

Phượng Anh - Nữ 30 tuổi - TP. HCM

- Mẹ tôi bị bệnh vảy nến đã 3 năm, tôi được biết bệnh rất khó chữa và không thể khỏi dứt điểm. Xin hỏi bác sĩ điều đó đúng hay sai? Xin chân thành cảm ơn.

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Bệnh vẩy nến là một bệnh có nguyên nhân tự miễn nhưng chưa tìm được kháng nguyên thực sự. Bệnh thường phát triển nhiều ở xứ lạnh hơn xứ nóng. Bệnh có nhiều yếu tố, nguy cơ như cơ địa và di truyền, môi trường (ánh sáng), chấn thương thượng bì, nhiễm trùng (liên cầu), nội tiết, thuốc, stress, nghiện rượu.

Trong lĩnh vực điều trị còn nhiều khó khăn do bởi cho tới hiện nay chưa có thuốc nào tỏ ra có khả năng điều trị dứt điểm vì vậy ngoài những thuốc tân dược và các phương pháp trị liệu của y học hiện đại thì người ta còn khai thác thêm các thuốc thảo mộc trong y học cổ truyền với hy vọng điều trị hỗ trợ làm giảm nhẹ gánh nhẹ của bệnh. Ví dụ, như hiện nay, đã có những công trình nghiên cứu về cây lô hội trong điều trị hỗ trợ bệnh vẩy nến.

BeBe - Nữ 26 tuổi - Hà Nội

- Trước tiên xin cảm ơn Bee.net.vn đã tạo ra một cơ hội tốt để những người mắc bệnh như cháu được chia sẻ và hỏi đáp cùng các chú/bác. Khoảng 5 tuổi cháu bị ngứa ở mu bàn chân, ban đầu mẹ cháu tưởng cháu nghịch rơm bị ngứa, sau dần cứ lây lan lên khửu tay, hiện tại bây giờ thì chỉ còn bị từ 2 đầu gối (2 chân) trở xuống mu bàn chân, cháu thường bị nặng vào trời lạnh (cứ bắt đầu cuối thu cho đến đầu hè), nó lốm đốm gây ngứa cả dưới 2 đùi (phần mặt sau của đùi).

Từ hồi cháu bị đến giờ, gia đình đã đưa đi chữa trị nhiều nơi, mỗi nơi 1 kết luận: Tổ đỉa, á sứng, vảy nến, chàm, ... Càng lớn, tìm hiểu đọc thông tin cháu dần hiểu về bệnh của mình mặc dù không biết có chính xác không nhưng có khả năng là vảy nến.

Biểu hiện của cháu: Bệnh không lây sang người khác, mùa lạnh nứt nhẹ có mủ và căng da hết cả 2 chân (từ đầu gối trở xuống, thi thoảng có ở đùi), da bong, những năm gần đây cháu thấy lông chân vẫn mọc (trước đây là ko mọc được ở những chỗ đó), ngứa khủng khiếp, mà đã ngứa thì phải gãi bằng chảy máu ra.

Hiện tại cháu đang áp dụng cách sau để "diệt" tạm thời và thấy có hiệu quả: Buổi tối đun nước sôi cho vào gừng (đã giã nhuyễn nhỏ) rồi đổ thêm nước lã cho ấm, ngâm chân và gãi chảy máu ra, sau đó ngồi thấm nước dịch vàng cho khô cứ như thế đêm đó cháu ngủ rất ngon và ngày hôm sau đi làm bình thường, ko ngứa. Dạo này cháu lại lười ngâm và gãi nên hôm nào ngứa quá cháu mới ngâm gãi và đi ngủ, mà cháu rất hay bị ngứa về tầm 9h30 - 12h đêm (cứ phải gãi xong, thấm dịch vàng lại hết ngứa). Cháu sắp cưới nên cũng lo lắng về vấn đề này, nó thật sự bất tiện và khổ sở. Đã lâu cháu không uống thuốc hay bôi bất cứ cái gì ngoài ngâm chân bằng gừng hoặc chè xanh. Mong các bác/chú cho cháu những lời khuyên để hạn chế việc này.

- PGS - TS Đặng Văn Em: Quê cháu ở đâu, nếu ở Hà Nội nên đến các bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối như Bệnh viện Da liễu Trung ương, Khoa Da liễu - dị ứng Bệnh viện Trung ương Quân đôi 108 để được khám và điều trị phù hợp. Bởi vì tuổi cháu còn quá trẻ.

Những việc cháu làm như ngâm chân bằng nước ấm là không nên. Tốt nhất nên đi khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Đoàn Hùng - Nam - 25 tuổi

- Thưa bác sĩ bệnh vẩy nến có dễ mắc không ạ? Làm thế nào để phòng được bệnh này?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim, Trưởng khoa Y học Cổ truyền trường Đại học Y Hà Nội.

Thứ nhất, bệnh vẩy nến được nhà khoa học Robert Willan mô tả lần đầu năm 1809, tên vẩy nến là do giáo sư Đặng Vũ Hỉ, nguyên Trưởng khoa Da liễu, bệnh viện Bạch Mai- nay là viện Da liễu Trung Ương và Trưởng bộ môn Da liễu trường ĐH Y Hà Nội đầu tiên đặt ra từ năm 1956 do tổn thương của bệnh giống như các giọt nến có màu hồng. Bệnh vẩy nến có nguyên nhân tự miễn nhưng chưa tìm được kháng nguyên thực sự do vậy điều trị còn gặp rất nhiều khó khăn, người ta chỉ biết có một số yếu tố nguy cơ dễ làm phát sinh ra bệnh:

- Cơ địa và di truyền

- Môi trường và ánh sáng

- Chấn thương thượng bì

- Nhiễm trùng (liên cầu)

- Nội tiết, thuốc, stress

- Nghiện rượu

Vì vậy, để hạn chế việc phát sinh ra bệnh, người ta có thể cố gắng tránh và hạn chế các nguy cơ mà có thể hạn chế và tránh được như là nghiện rượu, nhiễm trùng, các chấn thương thượng bì, stress....

Hà Thư - Nữ - Hà Nội

- Thưa PGS.TS Đặng Văn Em, cháu sắp lấy chồng, bạn trai cháu có em gái mắc bệnh Lupus ban đỏ, chú cho cháu hỏi bệnh này có di truyền không ạ? Cháu rất sợ con cháu sau này bị ảnh hưởng.

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh Lupus ban đỏ là một bệnh tự miễn dịch, không đặc hiệu cơ quan, bệnh hiện nau chưa chữa khỏi nhưng bằng những phương tiện khoa học hiện có chúng ta có thể kéo dài cuộc sống cho người bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ.

Em gái bị bệnh Lupus ban đỏ, anh trai có bị không thì cần có sự xác định của khoa học về vấn đề gen, miễn dịch... nhưng bạn yên tâm, tỷ lệ di truyền của Lupus ban đỏ cùng thế hệ là rất thấp.

Trần Văn Nam - Nam 45 tuổi - Bắc Giang

- Cách đây vài năm, da của tôi cũng xuất hiện các vùng da đỏ và sần lên, tôi đến BV tỉnh khám thì họ cho biết bị Lupus ban đỏ hệ thống và không khỏi được. Vùng da đó khiến tôi rất mất tự tin nhưng lại không gây đau. Đó có phải chính xác là bệnh Lupus ban đỏ không?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh Lupus có dấu hiệu lâm sàng ban đỏ: có thể là ban đỏ cánh bướm ở mặt, ban đỏ rải rác ở thân người thường của bệnh Lupus ban đỏ hệ thống. Còn của bạn chỉ bị một số đám bản thân tôi chưa biết nằm ở vị trí nào. Nếu ở vùng mặt và một số vùng hở và tồn tại nhiều năm được chẩn đoán là Lupus thì có thể là Lupus mãn. Tốt nhất bạn nên đến các chuyên khoa cao hơn để được chuẩn đoán xác định và có hướng điều trị thích hợp.

Tú Oanh - Nữ 42 tuổi - Hà Nội

- Tôi bị Lupus ban đỏ đã lâu, giờ thấy đau xương khớp và mờ mắt. Có phải do uống quá nhiều thuốc Tây nên bị như vậy không? Có sản phẩm nào giúp hỗ trợ điều trị để tôi có thể giảm liều các loại thuốc Tây đang dùng hay không?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Bạn Tú Oanh thân mến trong bệnh Lupus ban đỏ hệ thống các triệu chứng xuất hiện trên lâm sàng ngoài các biểu hiện toàn thân như là sốt, gầy sút, chán ăn, mệt mỏi nó còn có biểu hiện ở các bộ phận cơ thể khác như là: da và niêm mạc, xuất hiện ban đỏ hình cánh bướm ở mặt, ban dạng đĩa, loét niêm mạc, rụng tóc nhiều, da nhạy cảm với ánh sáng, hội chứng Raynaud. Ngoài ra thì còn có biểu hiện bệnh lí ở cơ xương khớp như đau khớp.

Người ta thấy đây là một dấu hiệu sớm gặp đến 95% trong bệnh lí này: đau cơ, loãng xương cục bộ, dẫn đến đau vai, cổ, háng thậm chí có thể có 5% hoại tử xương vì vậy khi bạn có xuất hiện đau cơ xương khớp, mờ mắt thì có thể là biểu hiện của bệnh lí Lupus ban đỏ nhưng để cho khẳng định chắc chắn bạn vẫn cần đi khám bác sỹ chuyên khoa Da liễu, cơ xương khớp hoặc miễn dịch dị ứng để khẳng định đây có phải đây có phải là biểu hiện bệnh lí của bệnh này hay không.

Còn thuốc y học hiện đại dùng vẫn theo sự chỉ định và giám sát của bác sỹ. Bạn vẫn có thể kết hợp thêm thuốc hỗ trợ điều trị từ Y học Cổ truyền ví dụ như chế phẩm Kim Miễn Khang.

Nguyễn Văn Sơn - Nam 45 tuổi - Thái Bình

- Tôi bị vảy nến 5 năm nay. Tôi được biết trên truyền hình có sản phẩm Kim Miễn Khang. Tôi muốn hỏi sản phẩm này dùng riêng hay là dùng phối hợp như thế nào thưa bác sĩ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Bệnh vẩy nến là một bệnh mà chưa tìm được kháng nguyên thực sự, dù rằng nguyên nhân là tự miễn cho nên điều trị đối với y học hiện đại cũng còn gặp rất nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó để tăng thêm hiệu quả điệu trị, cải thiện các triệu chứng lâm sàng thì đã có nhiều các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực y học cổ truyền để xây dựng những bài thuốc, những chế phẩm thuốc có tác dụng hỗ trợ trong điều trị bệnh này. Kim Miễn Khang là một chế phẩm thuốc y học cổ truyền như vậy. Cho nên bạn có thể sử dụng Kim Miễn Khang trong điều trị hỗ trợ bệnh vẩy nến trên cơ sở cùng kết hợp với các thuốc y học hiện đại.

Lại Thị Hòa - Nữ 28 tuổi - Bắc Ninh

- Xin hỏi bác sĩ, có phải hai bệnh vảy nến và Lupus ban đỏ không có cách điều trị tuyệt đối đúng không ạ? Vì sao lại thường xảy ra ở những người trẻ nhiều hơn? Xin chân thành cảm ơn.

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh vảy nến và bệnh Lupus ban đỏ hệ thống là hai bệnh khác nhau về cơ chế bệnh học, về lâm sàng và chiến lược điều trị. Việc điều trị bệnh cần phải có sự kết hợp giữa bệnh nhân và thầy thuốc. Bằng chiến lược điều trị hiện nay với những thuốc hiện có (Tây y và Đông y) đã làm thay đổi chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Nhưng đến nay khoa học vẫn chưa điều trị khỏi hai bệnh trên.

Bệnh vảy nến thường xảy ra ở tuổi lao động sản xuất, tuổi nhiều nhất có hai đỉnh (đỉnh quanh 20 và đỉnh quanh 50). Do vậy người ta chia vảy nến làm 2 tuyp: Tuyp 1 ( bệnh khởi phát trước 40 tuổi, có mang HLA - CW6, HLA - DR7..., có di truyền, chiếm 80 đến 85 %) vảy nến tuyp 2 (bệnh khởi phát sau 40 tuổi, không mang HLA - CW6, HLA - DR7... không di truyền chiếm 15 đến 20 %). Do vậy, bạn hỏi bệnh vảy nến phát ở tuổi trẻ là đúng.

Bệnh Lupus ban đỏ hệ thống cũng thường khởi phát ở tuổi bị thành niên và chủ yếu là nữ giới, tỷ lệ nữ trên nam là 9/1.

Nguyễn Hòa - Nữ 34 tuổi - Gia Lâm - Hà Nội

- Mỗi khi đi uống bia về, da tôi thường nổi những khoảng da có màu đỏ? Xin hỏi đó có phải nguy cơ dẫn đến bệnh Lupus?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Chuyện đó bạn cần được các bác sĩ chuyên khoa khám. Bởi vì chẩn đoán Lupus ban đỏ hệ thống hiện nay không khó, do đã có bộ tiêu chuẩn chẩn đoán của hội khớp học Mỹ đưa ra sử dụng khắp thế giới từ năm 1982 và được chỉnh sửa 1997. Những tiêu chuẩn đó gồm có lâm sàng và cận lâm sàng. Do vậy muốn chẩn đoán được bệnh của bạn khi bạn còn khỏe mạnh chỉ đỏ do sau khi uống bia thì cần phải được khám kỹ về lâm sàng và làm một số xét nghiệm cần thiết.

Nam Khánh - Nam - Hải Dương

- Mẹ tôi cũng bị vảy nến rất nhiều ở hai chân, uống thuốc đông tây y đều không khỏi. Người ta bảo ăn khế đều đặn sẽ khỏi bệnh. Bác sĩ cho tôi hỏi như thế có đúng không ạ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Hiện nay chưa có một công trình nghiên cứu nào minh chứng rằng khế có tác dụng trong điều trị vẩy nến và trong những kinh nghiệm dân gian tôi được biết thì cũng chưa có y văn nào, kinh nghiệm nào nói là dùng khế dù là quả hay lá để điều trị bệnh vẩy nến; cho nên tốt nhất anh vẫn nên đưa cụ đến các trung tâm chuyên điều trị bệnh vẩy nến như là các trung tâm da liễu, các bệnh viện da liễu.

Ở đây, có thể dùng những phương pháp cập nhật của y học hiện đại và kết hợp với y học cổ truyền một cách hợp lí và khoa học.

Chúng tôi hy vọng rằng bệnh của cụ có cải thiện một cách tích cực.

Nguyễn Hải An - Nam 23 tuổi - Lâm Đồng

- Bệnh vảy nến có phải là một loại nấm da? Điều trị như thế nào? Có nên đắp thuốc lá không ạ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Bệnh vẩy nến là bệnh có nguyên nhân tự miễn ở bên trong cơ thể, có biểu hiện bệnh lí ở cả nội tạng và ngoài da; cho nên trong điều trị y học hiện đại người ta có thuốc dùng tại chỗ và thuốc dùng toàn thân. Còn đối với y học cổ truyền, hiện nay, người ta vẫn sử dụng các thuốc theo đường uống trong có tác dụng toàn thân chứ chưa có các sản phẩm để bôi đắp bên ngoài.

Khanh - Nam - haphuongkhanh044999@gmail.com

- Năm 2000, người nhà tôi một lần vì "sốc" trong công việc nên bị bệnh vảy nến! Sau hơn 10 năm tình hình bệnh có giảm khoảng 90%, bây giờ sức khỏe, ăn uống sinh hoạt bình thường, nhưng trong người vẫn còn những đốm trắng mọc ở trên người và đầu bị đóng vảy đôi chút. Bệnh tình thuyên giảm đến 90% rồi, nhưng không dứt hẳn? Vậy xin hỏi cách điều trị tiếp theo cho hết hẳn là thế nào ạ? Xin cảm ơn bác sĩ!

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim: Người thân của anh xuất hiện vẩy nến do stress. Khi stress được giải tỏa và điều trị thì hiện nay đã đỡ 90%. Để tiếp tục làm thuyên giảm bệnh hơn nữa, anh có thể đi khám chuyên khoa da liễu để có thể nhận được sự hỗ trợ và lời khuyên của thầy thuốc xem nên dùng thuốc y học hiện đại hay kết hợp y học hiện đại và y học cổ truyền. Với lời khuyên của tôi thì anh có thể dùng Kim Miễn Khang để điều trị hỗ trợ.

Trang Nhung - Nữ 20 tuổi - Hải Phòng

- Cho cháu hỏi, mẹ cháu hiện đang bị bệnh Lupus ban đỏ. Ngoài việc dùng thuốc, mẹ cháu nên có chế độ luyện tập gì không ạ? Nên ăn bồi dưỡng gì ạ?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bệnh Lupus ban đỏ là bệnh mạn tính kéo dài đến nay bằng chiến lược điều trị đã nâng cao được chất lượng cuộc sống cho họ. Trong đó, vấn đề tập luyện, tâm lý và dinh dưỡng cũng góp phần rất nhiều cho thành công điều trị. Cụ thể như sau:

Về tập luyện: nên đi bộ, bơi, và tập thể dục hàng ngày, không nên chơi các thể thao đối kháng như: cầu lông, tennis, đá bóng...

Chế độ dinh dưỡng: Hầu như không phải kiêng các thức ăn gì, nên dùng tăng các rau quả có màu (gấc, cà chua...) tăng ăn cá... và nói chung ăn chế độ cân đối.

Vấn đề tâm lý: Bệnh nhân cần xác định yếu tố tâm lý là một yếu tố khởi động bệnh và làm cho bệnh phát sinh, phát triển nặng lên. Yếu tố tâm lý gồm: quá lo lắng về bệnh tật, làm việc quá sức...Do vậy, những bệnh nhân Lupus ban đỏ cần luôn xác định bệnh của mình và yên tâm tin tưởng cùng bác sĩ chuyên khoa đề ra một chiến lược điều trị trước mắt và lâu dài.

Jenny nguyen - Nữ 19 tuổi - swenden

- Hiện giờ em có một đứa em gái. Đi khám ở nhiều nơi người ta bảo bị bệnh vảy nến nhưng những nốt trên người của em gái không đỏ mà nó trắng như bệnh lang ben. Bác sĩ có thể giúp em, cho em lời khuyên nào không ạ? Ở Việt Nam giờ có thuốc gì chữa bệnh này không ạ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim:

Trước hết, tôi khuyên bạn đi khám với chuyên khoa da liễu bởi vì vẩy nến thường dưới dạng ban hồng đỏ nhưng cũng có thể dưới dạng khác nên bạn cần phải chuẩn đoán xác định xem có phải vẩy nến hay không và nếu có thì điều trị như vẩy nến.

Ở Việt Nam cũng có những thuốc y học cổ truyền nhưng với những nghiên cứu hiện nay mới chỉ có tác dụng điều trị hỗ trợ bệnh vẩy nến.

Lê Hà Anh - Nữ 25 tuổi - Hà Nội

- Một phần ở da bàn tay tôi cứ mùa đông là khô lại và mất hết vân tay, đến mùa hè lại bình thường. Nếu thời tiết khô hanh, vết khô sẽ bị tróc da, có thể nứt theo kẽ chảy máu. Đó có phải là bệnh vẩy nên không ạ. Xin cảm ơn bác sĩ!

- PGS - TS Đặng Văn Em: Nếu bạn chỉ bị ở bàn tay thì chưa thể nói là bị bệnh vảy nến. Bạn nên được khám chuyên khoa sớm để điều trị kịp thời, đúng hướng.

Nguyễn Hoài nam - Nam - Gia lai

- Em chào BS !. Em năm nay 35 tuổi, bị bệnh vảy nến, em muốn hỏi có thuốc nào để giảm bệnh này khi tái phát không ? em rât khó chịu mỗi khi tái phát bệnh

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim:

Bệnh vẩy nến chưa có thuốc điều trị dứt điểm và hay tái phát nên mỗi khi tái phát bạn nên đến khám chuyên khoa da liễu để được tư vấn và dùng thuốc. Đứng ở góc độ của y học cổ truyền, mỗi khi tái phát, bạn có thể sử dụng chế phẩm Kim Miễn Khang như là một loại thuốc hỗ trợ điều trị.

Nam - ditimmotnua24042010@yahoo.com

- Tôi mỗi lần uống nhiều bia, rượu và ăn những chất lên men (cà, dưa muối) thì sau đó da đầu tôi có những miếng vảy màu trắng đục, và da mặt tôi bị khô rát. Xin bác sĩ cho biết, liệu tôi có bị bệnh luspus hay vảy nến không? cách chữa trị thế nào à? Xin cảm ơn bác sĩ!

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Thứ nhất, bia, rượu là một yếu tố nguy cơ cho việc xuất hiện và phát sinh ra bệnh vẩy nến vì vậy với những tình trạng hiện tại mà bạn mô tả bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu để xác định tổn thương trên da đầu của bạn có phải là vẩy nến hay không. Vì bệnh vẩy nến, khi phân chia các thể bệnh theo vị trí khu trú, có loại bệnh vẩy nến trên da đầu. Nếu bạn khám chuyên khoa mà xác định là bệnh vẩy nến thì bạn sẽ được bác sỹ chuyên khoa điều trị theo phác đồ điều trị bệnh vẩy nến hiện hành.

Hà Tấn Công - Nam 28 tuổi - 1/43 ngách 180 Trung kính, Cầu giấy, Hà Nội

- Chào bác sĩ, tôi bị ngứa đã 3 năm nay, lúc đầu thấy ngứa sau gãi thì nổi mẩn đỏ và càng gãi thì càng ngứa, tôi đi khám bác sĩ cho uống thuốc PROMETHAZIN (promethzin HCL...15mg). Tôi uống khoảng 15 phút sau thấy hết nhưng cứ 3 đến 5 ngày thì ngứa lại. Cứ thế tôi đã dùng thuốc này 3 năm nay rồi, cho hỏi tôi bị bệnh gì và uống thuốc nhiều như vậy có làm sao không? Lúc đầu tôi bị ngứa ở tay, cổ sau bây giờ thấy ngứa cả người, nếu uống thuốc xong thì da lại trở lại bình thường, cảm ơn Bác sĩ đã quan tâm, chào Bác sĩ.

- PGS - TS Đặng Văn Em: Ngứa của bạn kéo dài 3 năm và cứ dùng Promethazin thì giảm như vậy tôi chưa biết là bệnh gì, chỉ dùng một thuốc chống ngứa bệnh đã ổn định thì tôi nghĩ chỉ là những bệnh sẩn ngứa thông thường. Tốt nhất bạn được khám chuyên khoa để được chẩn đoán là bệnh gì,để dùng thuốc cho thích hợp. Theo như bạn, bạn dùng liên tục thuốc trên như thế là không tốt.Bởi vì thuốc đó cũng có độc cho cơ thể, hiện nay có những thuốc kháng histamine thế hệ mới rất tốt,gần như không độc dùng cho cả người suy gan thận, phi công...(Telfast) thì mới được dùng khá kéo dài và vẫn phải có sự chỉ dẫn của thầy thuốc.

Nguyễn Anh tuấn - Nam 42 tuổi - Hà Nội

- Kính chào các chuyên gia,tôi cũng bị vẩy nến 05 năm,những chỗ bị nặng ở trên cơ thể là đầu,móng tay,tôi đã đi chữa một số nơi,cụ thể nhất là viện da liễu ở phố Phương Mai (Hà Nội).Hiện nay bệnh vẫn không khỏi,tôi xin hỏi nếu tôi không dùng thuốc và chỉ thực hiện chế độ kiêng (không uống rượu bia,không hút thuốc lá thì bệnh có phát triển lan rộng ra cơ thể nữa không?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Bạn Anh Tuấn thân mến, ngay cả khi chưa bị bệnh vẩy nến người ta cũng nên hạn chế những yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến phát sinh bệnh vẩy nến như bia, rượu, thuốc lá. Nay bạn đã bị bệnh vẩy nến, vấn đề loại trừ các yếu tố, nguy cơ trên là tất nhiên, và tôi khuyên bạn phải kiên quyết loại trừ các yếu tố nguy cơ đó đồng thời vẫn kiên trì kết hợp điều trị tại viện Da liễu Trung ương và có thể sử dụng thêm chế phẩm Kim Miễn Khang của y học cổ truyền hỗ trợ. Hy vọng bệnh của bạn sẽ có những thuyên giảm nhất định.

Thanh Mai - Nữ 20 tuổi - Hà Nội

- Chú Em ơi, chú cho cháu hỏi ạ. Ở lớp đại học của cháu có một vài bạn nữ mắc bệnh Lupus ban đỏ. Có phải là do sinh hoạt ở nhà trọ không đảm bảo vệ sinh? Cháu thấy lo sợ quá vì cháu cũng đang đi ở trọ. Chú có thể cho cháu biết nguyên nhân chính của bệnh này được không ạ?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Hoàn toàn không phải thế. Tuy nhiên, đi thuê trọ có nghĩa là điều kiện sinh hoạt sẽ có những khó khăn và có những yếu tố tâm lý ảnh hưởng và chính nó là yếu tố khởi động để bạn của bạn phát bệnh chứ không phải do phải quá vất vả mà làm bệnh. Thực tế bạn của bạn muốn phát bệnh phải có yếu tố nội tâm (cơ địa - vấn đề di truyền và yếu tố của ánh nắng mặt trời,tia cực tím, yếu tố hormon sinh dục,..) sẵn có khi có yếu tố khởi động như bạn nói thì bệnh mới phát sinh. Bệnh không lây lan.

Cơ chế bệnh sinh của lupus ban đỏ là cho bệnh lý của nhiều gen được khởi động bởi các yếu tố môi trường và hormon giới tính,đưa đến sự mất cân bằng và mất kiểm soát của hệ thống miễn dịch. Đặc biệt là sự nhận diện của ta và không phải ta từ đó sản sinh tự phát các tự kháng thể chống lại ngay chính tế bào, tổ chức của mình, hình thành nên phức hợp miễn dịch khàng nguyên - kháng thể lắng đọng ở các cơ quan tổ chức liên kết, mạch máu tương ứng trong cơ thể gây nên bệnh cảnh lâm sàng đa dạng.

Thùy Dung - Nữ 25 tuổi

- Tôi bị lupus ban đỏ nhiều năm, phù hết chân đi khám bác sĩ nói bị suy tĩnh mạch điều trị mãi cũng không đỡ. Cho hỏi tôi nên điều trị ra sao?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim,

Bệnh lupus ban đỏ có nhiều biểu hiện từ toàn thân cho tới da và niêm mạc, cơ xương khớp và tim mạch. Ví dụ, bệnh lupus ban đỏ hệ thống biểu hiện trên tim mạch chiếm tới 40- 50% như là viêm màng ngoài tim, viêm cơ tim, tràn dịch màng tim, đau ngực, hay là có biểu hiện trên các bệnh thận như là viêm cầu thận, hội chứng thận hư, suy thận. Trên lâm sàng, có biểu hiện triệu chứng phù, đái ít, trong nước tiểu có hồng cầu, bạch cầu, protein. Vì vậy, bạn nên đi khám chuyên khoa miễn dịch dị ứng lâm sàng ở bệnh viện Bạch Mai. Bệnh viện Bạch Mai là một bệnh viện đa khoa hệ nội lớn nhất ở miền Bắc nước ta, trong đó có rất nhiều các chuyên nghành như là tim mạch, thận - tiết liệu....

Tôi hy vọng bạn sẽ được hộ chuẩn và khám chuyên khoa để xác định rõ ràng tình trạng bệnh lí của bạn.

Đăng Doanh - Nam - Hải Dương

- Bố tôi năm nay 80 tuổi đã mấy năm nay ngứa khắp người, nổi các nốt và bong vẩy. Đi khám bác sĩ chẩn đoán bị vẩy nến. Xin hỏi, với người già thì nên điều trị bệnh thế nào ạ?

- PGS - TS Đặng Văn Em: nếu bố bạn đã được chẩn đoán là bệnh vảy nến và tuổi của bác là 80 tuổi. Chiến lược điều trị cho bố bạn hiện nay bao gồm thuốc bôi (có rất nhiều loại từ đơn giản như Salycilic 1 - 3 - 5% đến thuốc đắt tiền và rất có hiệu quả như Daivobet, Daivonex...và một số thuốc y học cổ truyền Việt Nam có hiệu quả nhất định như chế phẩm của hạt đậu miêu, kem lô hội...) và thuốc uống: có rất nhiều loại thuốc uống với các cơ chế tác dụng chính và tác dụng phụ khác nhau. Do vậy, dùng đường uống cần phải được khám bác sĩ chuyên khoa chỉ định loại thuốc phù hợp với tuổi của bố bạn.

Phạm Thanh Hương - Nữ 28 tuổi - việt trì - Phú Thọ

- Em chào BS ! Năm nay em 28 tuổi, em bị bệnh vảy nến 4 năm nay. Em rất khó chịu mỗi khi da em lại đỏ và đóng vảy em đã điều trị thuốc tây rất nhiều nhưng không hiểu quả cứ dừng thuốc bệnh lại phát,em muốn dùng sản phẩm thảo dược có được không? Xin BS tư vấn.Em chân thành cảm ơn. ..

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Bệnh vẩy nến với thương tổn cơ bản là thương tổn đỏ có vẩy, thay đổi rất nhiều về số lượng, hình thể, kích thước với đặc điểm diễn biến rất dai dẳng từ vài ngày và cho tới vài năm. Vì vậy, cho nên trong quá trình điều trị ngoài sử dụng các phương pháp trị liệu của y học hiện đại, các thuốc dùng tại chỗ cũng như các loại thuốc dùng toàn thân bao gồm các thuốc có tác dụng điều biến miễn dịch và ức chế miễn dịch; Bạn có thể sử dụng hỗ trợ từ các thuốc y học cổ truyền. Hiện nay, trong bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương ở 29 Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hà Nội, có khoa Da liễu về y học cổ truyền, bạn nên đến đây khám và sẽ được tư vấn, điều trị, hỗ trợ bằng các thuốc y học cổ truyền dưới dạng xông hơi hay dạng thuốc sắc hay các chế phẩm như Kim Miễn Khang.

Phan Việt - Nam 25 tuổi - Hòa Bình

- Tôi vừa bị vẩy nến và viêm đại tràng. Có sản phẩm nào từ đông y có tác dụng đối với trường hợp của tôi hay không, để kết hợp chữa cả hai bệnh?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim, Trưởng khoa Y học Cổ truyền trường Đại học Y Hà Nội.

Bạn Phan Việt thân mến, hai bệnh của bạn có thể riêng biệt nhưng cũng có thể có kết hợp. Theo quan điểm của tôi thì bệnh vẩy nến bạn có thể điều trị thuốc y học hiện đại và sử dụng thuốc y học cổ truyền như một phương pháp điều trị hỗ trợ. Riêng bệnh đại tràng, bạn nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được xác định bạn bị hội chứng ruột kích thích (rối loạn cơ năng đại tràng) hay bị viêm đại tràng. Từ đó lựa chọn phương pháp điều trị y học cổ truyền hay y học hiện đại. Đây là hai bệnh riêng biệt, y học cổ truyền khó để xây dựng một bài thuốc có thể đáp ứng điều trị, có hiệu quả hai bệnh đồng thời.

Trịnh Dũng - Nam 24 tuổi - Đà Nẵng

- Tôi bị vảy nến toàn thân 5 năm nay, đã có 2 lần phải tiêm K- Cort nhưng chỉ đỡ được thời gian ngắn rồi sau đó lại thấy nặng lên. Giờ tôi phải điều trị tiếp theo như thế nào?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bạn đã được xác định là bệnh vảy nến. Theo khuyến cáo hiện nay tất cả các thể vảy nến đều cấm dùng Corticoid (như K - cort, Medron, Prednisolon... ). Như vậy, bạn đã được dùng một loại thuốc mà hiện nay người ta cấm dùng. Tại sao vậy, dùng thuốc đó bệnh sạch tổn thương rất nhanh nhưng tái phát lại bệnh nặng lên rất nhiều thường chuyển thành vảy nến thể nặng: vảy nến mụn mủ toàn thân, vảy nến đỏ da toàn thân, vảy nến khớp... Bệnh nhân có thể tử vong.

Hiện nay, bệnh của bạn thuốc vào diện điều tị khó và đã dùng K - cort, nhưng bạn yên tâm kiên trì và theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, bệnh của bạn vẫn ổn định và vẫn sống đến già. Bệnh vảy nến không phải là điều trị bệnh vảy nến mà là điều trị nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Mai Liên - Nữ 36 tuổi - Nam Định

- Chồng tôi bị vẩy nến 40 năm nay, hiện nay đang bị tiểu đường cho tôi hỏi chồng tôi có dùng được thuốc đông y không? Và nếu dùng chồng tôi nên dùng thuốc gì?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim:

Ông nhà đã bị bệnh vẩy nến 40 năm, hiện nay lại kết hợp với đái tháo đường, đây là một tình trạng bệnh lí phức tạp, cần phải kết hợp ngay trong lĩnh vực y học hiện đại giữa chuyên khoa da liễu, chuyên khoa nội- nội tiết và y học cổ truyền cũng có thể tham gia điều trị hỗ trợ hai bệnh này.

Vân Dung - Nữ 22 tuổi - Ninh Bình

- Cháu nghe nói dùng lá trầu không ngâm chân sẽ trị được bệnh vẩy nến. Bác sĩ cho cháu hỏi như thế có đúng không ạ? Nếu dùng thì cách dùng như thế nào thì phù hợp ạ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim:

Trong dân gian, người ta có thể sử dụng lá trầu không để điều trị các bệnh ngoài ra như là chàm hay trong dân gian có một từ gọi là " nước ăn chân", chưa có công trình nghiên cứu nào sử dụng lá trầu không trong điều trị bệnh vẩy nến nên khi bị bệnh vẩy nến vẫn phải đi khám chuyên khoa da liễu để được tư vấn và điều trị.

Ngọc Hùng - Nam 27 tuổi - Bình Dương

- Bác sĩ ơi, cháu bị vẩy nến 10 năm rồi, chữa trị Đông - Tây y chẳng khỏi. Cháu chán chữa rồi, giờ để mặc kệ có sao không ạ? Cháu muốn lấy vợ liệu có ảnh hưởng gì đến vợ cháu không ạ?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Bệnh vẩy nến là một bệnh hay tái phát, diễn biến dai dẳng, điều trị còn khó khăn nhưng đòi hỏi người bệnh cũng như người thầy thuốc phải kiên trì mà không thể chán nản, buông xuôi được, vì nếu không được điều trị tích cực, đúng phương pháp thì bệnh vẩy nến có nhiều biến chứng, trong đó có biến chứng toàn thân và biến chứng tại chỗ.

Biến chứng toàn thân có thể gây ra viêm thận, viêm phế quản, sơ hóa thực quản gây ra nghẹn. Biến chứng tại chỗ có thể gây chàm hóa da, có thể gây bội nhiễm, có thể gây liken hóa những thương tổn ngứa, có thể biến chứng thành bệnh đỏ da toàn thân.

Vì vậy, anh không được chán nản mà buông xuôi, không điều trị tích cực, nhất là anh còn trẻ và có hướng xây dựng gia đình. Mong anh kiên trì điều trị và chúc anh tìm được hạnh phúc của mình.

Mai Phương - Nữ 40 tuổi

- Tôi bị lupus ban đỏ hệ thống nặng ảnh hưởng đến đường ruột gây chảy máu cam... từ 4-5 giờ chiều cho đến về đêm thì bị sốt li bì …Tôi xin hỏi trường hợp của tôi là bị làm sao và cách chữa như thế nào?

- PGS - TS Đặng Văn Em: Bạn đã đượcchaanr đoán xác định là lupus ban đỏ.Những triệu chứng mà bạn kể là nói lên bệnh đang hoạt động mạnh (theo các nhà nghiên cứu về lpus ban đỏ của thế giới hiện nay có chia ra độ hoạt động của bệnh lupus bằng chỉ số SLEDAI - chỉ số hoạt động của bệnh lupus ban đỏ hệ thống). Do vậy, bạn cần đến bác sĩ chuyên khoa ngay để khám và điều trị (bệnh lupus ban đỏ gần như phải điều trị suốt đời với các liều thuốc chỉ định tùy thuộc trên từng bệnh nhân).

Thanh Hòa - Nam 22 tuổi - Thái Bình

- Thời tiết thay đổi tôi bị nổi những nốt vẩy trên đầu và người gây ngứa. Sau 3 ngày là tôi hết và da lại trở lại bình thường. Cho hỏi tôi có bị bệnh vẩy nến không? Cách điều trị ra sao?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Bạn muốn xác định có phải hiện tượng mà bạn vừa mô tả là bệnh vẩy nến hay không thì bạn cần phải đi khám chuyên khoa da liễu bởi vì bệnh vẩy nến biểu hiện trên lâm sàng rất đa dạng và phong phú. Người ta có thể phân vẩy nến theo các thể bệnh tùy từng vị trí khu trú như bệnh vẩy nến niêm mạc, bệnh vẩy nến ở đầu chi, bệnh vẩy nến ở da đầu, bệnh vẩy nến ở mặt, bệnh vẩy nến do sang chấn; hoặc có thể phân các thể bệnh vẩy nến theo đặc điểm của ban tổn thương như: bệnh vẩy nến đỏ da toàn thân, bệnh vẩy nến mụn mủ toàn thân, bệnh vẩy nến chảy nước vàng.

Ngoài ra, người ta còn có thể phân thể bệnh theo tuổi và màu da như bệnh vẩy nến ở trẻ em, bệnh vẩy nến ở người cao tuổi, bệnh vẩy nến ở người da đen, bệnh vẩy nến ở các khớp xương. Vì vậy, bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu để xác định chính xác bạn có hay không có bệnh vẩy nến và nếu có thì ở thể lâm sàng nào.

Đinh Hương - Nữ

- Con tôi bị bệnh vảy nến ở thể móng, nhìn sùi sùi, gây đau đớn cho cháu. Cháu nên chữa bệnh như thế nào?

- PGS.TS Nguyễn Nhược Kim

Đây là một dạng bệnh vẩy nến ở trẻ em, thuộc loại bệnh vẩy nến ở móng tay. Phương pháp điều trị là chị nên đưa cháu đi khám chuyên khoa da liễu ở viện Nhi hoặc viện Da liễu Trung Ương.

Hạnh Nguyên - Nữ - 26

- Cháu mới bị lupus ban đỏ, đọc báo cháu thấy bệnh này rất khó có con. Mong các bác sĩ tư vấn cho cháu. Cháu muốn có con thì phải làm thế nào? Cháu xin cảm ơn!

- PGS - TS Đặng Văn Em: Cháu đã được chẩn đoán chắc chắn là bệnh lupus ban đỏ hệ thống thì hiện nay khoa học chia ra làm hai loại:

- Vẫn được sinh con khi: Bệnh hoạt động nhẹ, không mang kháng thể chống photphoslipid ( hiện nay xác định kháng thể chống photphoslipid chỉ mới làm được một số cơ sở lớn nhưng về lâm sàng nếu có xuất huyết võng mạc hoặc cơn đau bụng cấp hoặc xuất huyết lòng bàn tay, bàn chân là cơ sở gần như chắc chắn có mang kháng thể trên). Bởi vì, nếu người nào có mang kháng thể trên mà vẫn sinh con sẽ thì đứa con sinh ra đa số mang dị tật về hộp sọ và tim mạch. Do vậy ở thể này không nên sinh con.

Còn các bệnh nhân khác không có kháng thể trên,hoạt động nhẹ thì có thể vẫn sinh con được ,nhưng cần có sự kiểm soát chặt chẽ bệnh tật của bác sĩ chuyên khoa.

Ban Khỏe++

Mặc dù đã cố gắng tư vấn cho độc giả trong suốt hơn 2 tiếng đồng hồ nhưng các chuyên gia vẫn chưa thể giải đáp mọi thắc mắc của độc giả. Rất mong quý vị độc giả thông cảm. Bee.net.vn xin chuyển các câu hỏi còn lại của bạn đọc đến các chuyên gia sau. Xin chân thành cảm ơn sự theo dõi của quý bạn đọc!