TPHCM thiếu gần 50% bến bãi so với yêu cầu
TS Nguyễn Lê Duy Khải - Phó trưởng Khoa Kỹ thuật giao thông Trường Đại học Bách khoa TPHCM- giải thích quan điểm trên của mình như sau: “Đối với xe buýt, có 3 dạng bến bãi lưu đậu: trạm trung chuyển, bến hậu cần và bến kỹ thuật. Nếu có được các trạm trung chuyển hợp lý, hành khách sử dụng xe buýt có thể chuyển tuyến một cách dễ dàng thay vì phải đi cho đến hết một tuyến rồi mới có trạm để chuyển sang tuyến khác.
Bến hậu cần và bến kỹ thuật là nơi xe buýt về lưu đậu, bảo dưỡng sau một ngày hoạt động. Nếu hệ thống này đầy đủ thì sau thời gian hoạt động, xe buýt có thể vào ngay bến để nghỉ ngơi và bảo dưỡng thay vì chạy lòng vòng tìm chỗ dừng như hiện nay. Không phải đi lòng vòng xe buýt sẽ tiết kiệm được một lượng nhiên liệu đáng kể”.
Theo Sở Giao thông Vận tải, hiện nay TPHCM mới có 9/22 trạm trung chuyển xe buýt và có 6/17 vị trí bến hậu cần và bến kỹ thuật được xác định trong Quy hoạch Phát triển giao thông vận tải TPHCM đến 2020. Về bến hậu cần và bến kỹ thuật, ngoài 5 bến hậu cần đã có từ những ngày đầu giải phóng và 1 bãi của riêng HTX 19-5 thì thành phố gần như không phát triển thêm được bãi nào.
TS Nguyễn Lê Duy Khải lưu ý đến một thực tế khác: nhiều trạm trung chuyển của xe buýt hiện không chỉ là của riêng xe buýt mà là trạm chung của xe buýt và xe khách liên tỉnh như: trạm ở bến xe buýt Chợ Lớn, bến xe buýt An Sương, bến xe Miền Đông, bến xe Ngã tư Ga, bến xe buýt Củ Chi, bến xe buýt quận 8.
Quên quy hoạch... giao thông
Như đã nói ở trên, việc xây dựng bãi lưu đậu cho xe buýt nói riêng và các phương tiện vận tải khác nói chung đã được TPHCM quan tâm từ lâu. Cách đây 5 năm, TPHCM đã ban hành Quyết định 83 nhằm khuyến khích đầu tư bến bãi vận tải với nhiều ưu đãi cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 1 bãi đậu xe ra đời và đó lại là bến xe tải chứ không phải là bến bãi cho xe buýt.
Theo ông Lê Trung Tính, Trưởng phòng Quản lý Vận tải thuộc Sở Giao thông Vận tải, nguyên nhân chính của vấn đề này là Quy hoạch Phát triển giao thông vận tải TPHCM đến 2020 chưa được cập nhật đầy đủ trong nhiều đồ án phát triển đô thị khác của thành phố. Do vậy, Sở Giao thông Vận tải không có cơ sở liên hệ với các quận, huyện để xác định vị trí cần xây dựng bến, bãi cho xe buýt.
Mặt khác, trong quá trình lập quy hoạch phát triển đô thị mới hoặc điều chỉnh quy hoạch phát triển đô thị cũ, nhiều quận- huyện đã “quên” không cập nhật quy hoạch giao thông vào hoặc có “nhớ” thì cũng đã chuyển công năng các bến bãi của ngành giao thông sang lĩnh vực khác.
Hậu quả của tình trạng này là các nhà khoa học của Trường Đại học Bách khoa đang rất lúng túng trong trách nhiệm tái cấu trúc mạng lưới xe buýt mà UBND TPHCM giao.
TS Nguyễn Lê Duy Khải cho biết, mạng lưới xe buýt sắp tới sẽ được tổ chức lại theo hướng có các tuyến trục và các tuyến nhánh. Các tuyến trục sẽ đưa hành khách tới các trạm trung chuyển. Từ các trạm này, hành khách sẽ đi theo các tuyến nhánh đến địa điểm mình muốn đi.
Điều này sẽ giải quyết căn cơ tình trạng “tuyến trùng tuyến” gây lãng phí nhiên liệu như hiện nay. Không chỉ có thế, với mạng xe buýt được phân cấp rõ ràng như vậy, các xe buýt sẽ không đổ dồn vào trung tâm thành phố mà điều này có nghĩa là gián tiếp giải quyết được tình trạng kẹt xe cho khu vực trung tâm.
Tuy nhiên, “nếu không có đất để làm các trạm trung chuyển thì chúng tôi không thể tổ chức lại mạng lưới xe buýt”, TS Nguyễn Lê Duy Khải nói.
NGUYỄN KHOA