Các tay súng Ta-li-ban. Ảnh: AFP
Đây là tín hiệu mới nhất trong việc chuyển hướng mang tính chiến lược tại chiến trường Áp-ga-ni-xtan. Mỹ và chính phủ Áp-ga-ni-xtan của Tổng thống H.Ca-dai (H.Karzai) đang tính tới việc “bắt tay” Ta-li-ban. Trước đó, Tổng thống H.Ca-dai ngày 22-1 đã thông báo kế hoạch hòa giải với phiến quân Ta-li-ban, theo đó chính phủ sẽ cấp tiền và tạo việc làm để thuyết phục các tay súng (cấp thấp) hạ vũ khí và tái hòa nhập cộng đồng. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ R.Ghết (R.Gates) cũng đã thừa nhận Ta-li-ban là một phần trong cơ cấu chính trị của Áp-ga-ni-xtan. Theo ông Ghết, vấn đề hiện nay là liệu tổ chức này có sẵn sàng đóng một vai trò hợp pháp trong cơ cấu chính trị trong tương lai, tức là tham gia các cuộc bầu cử thay vì ám sát các quan chức và dân thường, hay không.
Gần hai tháng sau khi Tổng thống B.Ô-ba-ma (B.Obama) ra lệnh tăng thêm 30.000 quân đến Áp-ga-ni-xtan, lực lượng Ta-li-ban dường như còn hoạt động mạnh hơn trước và mở rộng sự hiện diện của mình trên phần lớn lãnh thổ nước này. Các tướng lĩnh Mỹ đã phải thừa nhận rằng không thể ngăn chặn được đà nổi dậy của Ta-li-ban. Không chỉ vậy, liên quân ngày một mất lòng người dân Áp-ga-ni-xtan do những vụ “bắn nhầm” thường xuyên xảy ra.
Ta-li-ban hồi cuối năm 2009 cũng có dấu hiệu mềm dẻo hơn khi ra một tuyên bố cam kết “chế độ Ta-li-ban tương lai sẽ mang lại hòa bình không có sự can thiệp của các lực lượng nước ngoài, và sẽ không trở thành mối đe dọa đối với các nước láng giềng” - ngụ ý rằng sẽ không để Al-Qaeda trở lại.
Tuy nhiên, “bắt tay” với Ta-li-ban trong bối cảnh như hiện nay không phải là chuyện “muốn là được”. Phản ứng về kế hoạch của ông Ca-dai, người phát ngôn của Ta-li-ban Z.Mu-gia-hi (Z.Mujahid), khẳng định các thủ lĩnh lực lượng này sẽ không chấp nhận thương lượng với chính phủ của ông Ca-dai. Trước đó, Z.Mu-gia-hi cũng tuyên bố: “Ta-li-ban không thể bị mua bằng tiền” và “Mỹ tăng quân không phải là giải pháp”.
Chính Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ R.Ghết cũng không kì vọng vào việc ban lãnh đạo Ta-li-ban sẽ tham gia các cuộc thương lượng hòa bình, trừ phi quân Mỹ và đồng minh làm chủ chiến trường ở Áp-ga-ni-xtan. Theo ông, chỉ khi tình hình trên chiến trường thay đổi và Ta-li-ban nhận ra rằng không thể chiến thắng, thì các nhân vật cấp cao của lực lượng này mới chấp nhận hòa giải.
BẢO ANH