Bằng quốc tế - học 100% tiếng Việt
Học phí người học phải trả cho những chương trình liên kết đào tạo quốc tế đều bằng USD. Thế nhưng, chỉ có tấm bằng mang nhãn quốc tế còn chương trình và chất lượng lại hoàn toàn nội địa. Chương trình đào tạo thạc sĩ quản trị kinh doanh chuyên ngành tài chính - ngân hàng của ĐH Help (Malaysia) do Khoa Quốc tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) liên kết, mở lớp đào tạo tại TPHCM đã khoán trọn gói cho Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính (trụ sở TPHCM) thuê cơ sở, giảng viên.
Theo đó, chương trình học do ĐH Help chuyển sang, được dịch ra tiếng Việt, giảng viên giảng dạy toàn người trong nước. Ngay cả người trực tiếp được thuê quản lý, đào tạo cũng Việt Nam tuốt. Học phí mỗi học viên phải đóng là 11.000 USD. Tất cả học viên làm tiểu luận, bài thi đều bằng tiếng Việt, sau đó được dịch sang tiếng Anh chuyển cho ĐH Help.
Mặc dù thỏa thuận nêu “mục tiêu liên kết đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao bằng tiếng Anh thông qua phiên dịch” nhưng tất cả từ mẫu bìa tiểu luận, đơn xin hoãn thi hoặc gia hạn nộp tiểu luận, họ tên, chữ ký cho đến chương trình đều dịch ra tiếng Việt. Với cách dạy này, học viên dù trình độ tiếng Anh kém đến mấy cũng có thể nhận được bằng quốc tế thật 100%.
Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp không có chức năng đào tạo nhưng vẫn lách xin được giấy phép đầu tư vào các hoạt động đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ và cử nhân. Từ đặc quyền này, nhiều đơn vị đã tìm các đối tác nước ngoài liên kết đào tạo.
Trọng chất hay trọng phí
Một chuyên gia về đào tạo của ĐH Quốc gia TPHCM cho biết: Để vào học các chương trình liên kết, điều kiện quan trọng nhất chỉ là khả năng tài chính, còn giáo trình phần lớn đã được Việt hóa nên sinh viên dễ dàng theo học.
Vấn đề cần làm rõ: Việc các trường tăng cường liên kết đào tạo quốc tế nhằm học hỏi kinh nghiệm quản lý, tạo điều kiện để người học có điều kiện tiếp cận với nền giáo dục hiện đại, chất lượng cao hay mục đích chính là các trường tranh thủ để thu phí, kiếm thêm nguồn thu. Xin đưa ra một bài toán để giải thích vì sao các trường hiện rất mặn mà với các chương trình liên kết.
Theo thỏa thuận 3 bên giữa ĐH Help (Malaysia) - Khoa Quốc tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) và Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính, việc phân chia học phí của học viên như sau: Mỗi học viên đóng 11.000 USD/chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh.
Trong đó, ĐH Help hưởng 46%, Khoa Quốc tế 27%, ĐH Quốc gia Hà Nội 3% và Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính nhận 24%. Như vậy, cứ mỗi học viên theo học, ĐH Quốc gia Hà Nội thu được 330 USD. Trong khi đó, phía Khoa Quốc tế và Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính thu được khoảng 50% sau khi đã tính hết các khoản cho giảng viên, thuê cơ sở vật chất, phiên dịch...
Thực tế cho thấy, để tạo nên chất lượng giáo dục ĐH tốt cần 3 yếu tố: cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên giỏi và đủ mạnh, uy tín - thế mạnh giảng dạy của trường. Nội dung chương trình, giáo trình là những yếu tố không có ý nghĩa quyết định nhiều bằng chất xám và kinh nghiệm của các giáo sư. Như thế, với các chương trình ngoại được giảng dạy trong điều kiện của VN, liệu có nên đề cao và được công nhận như một chương trình đào tạo thực thụ?
Minh bạch và sòng phẳng
Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập giáo dục với nền giáo dục thế giới, việc hợp tác với nước ngoài là điều cần khuyến khích. Tuy nhiên, cách quản lý hiện nay của Bộ GD-ĐT đã phát sinh một số điểm hạn chế và bộ cũng phải nhận một phần trách nhiệm của mình về những mảng tối trong nhiều chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài.
Phải thừa nhận, trong điều kiện hệ thống các quy định về quản lý, pháp luật của VN chưa đồng bộ, việc Bộ GD-ĐT phê duyệt, cấp phép các chương trình liên kết với nước ngoài là cần thiết để đáp ứng quyền lợi người có ý chí học hỏi. Song, cách làm “trường nào muốn vào VN liên kết đào tạo cũng phải chờ kiểm tra, thẩm định...” đang là trở ngại, vì dễ làm nản lòng những đối tác lớn khi họ có ý định muốn vào VN để liên kết.
Vấn đề quan trọng nữa, các trường cần minh bạch hơn trong các chương trình liên kết đào tạo quốc tế. Nhiều trường cổ xúy học chương trình liên kết là “du học tại chỗ, được hưởng những lợi ích như những sinh viên của trường tại quốc gia này, quốc gia nọ...”, nhưng thực chất người học được hưởng thụ bao nhiêu phần trăm tiêu chuẩn quốc tế về cơ sở vật chất, điều kiện giảng dạy, thực hành... Các trường đại học Việt Nam không thể vin vào chuyện “cứ liên kết đào tạo quốc tế càng nhiều, sẽ khỏa lấp được những yếu kém của mình”. Không ai cấm các trường quảng cáo, giới thiệu về đối tác liên kết nhưng các trường cần sòng phẳng, công khai minh bạch với người học.
THANH HÙNG
- Thông tin liên quan:
>> Bài 1: Không phải trường cũng liên kết