1. Lịch sử hình thành
Báo Thế Giới & Việt Nam, tiền thân là Tạp chí Quan hệ Quốc tế, ra đời ngày 29 tháng 11 năm 1989. Tạp chí có nhiệm vụ tuyên truyền đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, thông tin, bình luận các vấn đề quốc tế và hoạt động đối ngoại của Việt Nam, nhằm phục vụ cán bộ làm công tác đối ngoại và những người quan tâm đến các vấn đề quốc tế và hoạt động đối ngoại của Việt Nam.
Nhóm Adhoc chuẩn bị thành lập Tạp chí do ông Nguyễn Ngọc Trường làm Trưởng Nhóm dưới sự chỉ đạo của ông Bùi Hồng Phúc, Trợ lý Bộ trưởng và ông Nguyễn Phú Bình, Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao. Lúc mới thành lập, ông Nguyễn Ngọc Trường được cử làm Quyền Tổng Biên tập, rồi Tổng Biên tập. Tạp chí xuất bản hàng tháng trên khổ giấy A4 và được phát hành trong cả nước. Đến tháng 12 năm 1993, trước nhu cầu mới, Tạp chí được chuyển thành báo với tên gọi là Tuần báo Quốc Tế, xuất bản hàng tuần theo Quyết định số 462/QĐ ngày 27/12/1993 của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Tuần báo Quốc tế là đơn vị báo cấp 2 theo quy định của Nhà nước, tương đương cấp Vụ của Bộ Ngoại giao, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng, hoạt động theo nguyên tắc lấy thu bù chi, đồng thời được Bộ Ngoại giao cấp một phần kinh phí hoạt động và quỹ lương. Trụ sở Báo đặt tại số 6, phố Chu Văn An, Hà Nội và mở Văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh và Nha Trang. Báo ra hàng tuần 16 trang trên khổ giấy A3 (29cm x 42cm).
2. Các thế hệ Lãnh đạo Báo
Tổng Biên tập đầu tiên của Tuần báo Quốc tế là ông Nguyễn Ngọc Trường, Phó Tổng Biên tập là các ông Đinh Hoàng Thắng, Nguyễn Văn Vĩnh, Nguyễn Danh Sáo. Từ năm 1996-1998, ông Đinh Hoàng Thắng là Tổng Biên tập, Phó Tổng Biên tập là các ông Nguyễn Danh Sáo, Vũ Sơn Thủy và Nguyễn Minh Thông. Từ 1998 đến tháng 7/2005, ông Nguyễn Văn Vĩnh được bổ nhiệm làm Quyền rồi Tổng Biên tập. Trong thời gian này, Tuần báo Quốc tế lấy tên rút ngắn lại là Báo Quốc Tế nhưng vẫn giữ tôn chỉ, mục đích của Tuần báo Quốc tế, đó là: Tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước; Thông tin về hoạt động đối ngoại của Việt Nam, thời sự quốc tế; phản ánh các vấn đề kinh tế, văn hóa, xã hội trong nước và quốc tế liên quan đến đường lối, chính sách đối ngoại của Việt Nam. Đối tượng phục vụ và phạm vi phát hành chủ yếu là cán bộ làm công tác đối ngoại, trí thức, sinh viên, học sinh, các cơ quan, tổ chức nước ngoài và Việt kiều. Phát hành trong nước và quốc tế. Phó Tổng Biên tập là các ông: Nguyễn Thiệp, Đinh Nguyên Khiêm và Nguyễn Hồng Thạch… Tạp chí Quan hệ Quốc tế và sau đó là Tuần báo Quốc Tế và Báo Quốc tế đã hoàn thành tốt vai trò thông tin quốc tế và tuyên truyền đối ngoại trong bối cảnh lịch sử của mình. Trong dịp kỷ niệm 15 năm Ngày thành lập (năm 2004), Báo đã được Nhà nước thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba.
Ngày 15/7/2005, với sự đồng thuận của Bộ Văn hóa - Thông tin và Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên đã ra quyết định bổ nhiệm ông Vũ Sơn Thủy, Vụ trưởng Bộ Ngoại giao, làm Tổng Biên tập Báo, thay ông Nguyễn Văn Vĩnh nghỉ chế độ.
3. Đổi mới và Phát triển
3.1 Đổi mới: Được sự đồng ý và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Ngoại giao, tháng 4/2006 Tổng Biên tập Vũ Sơn Thủy đã đề xuất và tổ chức đổi mới toàn diện Tờ báo. Với sự ủng hộ của các cơ quan quản lý báo chí Trung ương, ngày 6/11/2006, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm đã ra quyết định đổi tên Báo Quốc Tế thành Báo Thế Giới & Việt Nam để đáp ứng nhu cầu thông tin của thời kỳ nước Việt Nam hội nhập sâu rộng và đầy đủ vào thế giới. Báo được đổi mới tất cả các trang mục, cấu trúc và cách làm; quy mô và phạm vi hoạt động được mở rộng căn bản. Tòa soạn được vận hành theo tiêu chí báo chí của các nước tiên tiến và ấn phẩm chính có khổ mới (27cm x 36cm) gồm 40 trang ra hàng tuần. Ngày 10/11/2006, Báo Thế Giới & Việt Nam chính thức làm lễ ra mắt số đầu tiên tại Khách sạn Melia ở Hà Nội và Nhà khách Chính phủ ở Tp. Hồ Chí Minh với sự tham dự của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm và đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành liên quan.
Là một trong 29 đơn vị có tên trong Nghị định 15 của Chính phủ về chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức hoạt động của Bộ Ngoại giao, Báo Thế Giới & Việt Nam (TG&VN) là cơ quan báo chí của Bộ Ngoại giao, có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thực hiện nhiệm vụ thông tin quốc tế và tuyên truyền đối ngoại Việt Nam. Báo TG&VN là đơn vị sự nghiệp, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng; được mở tài khoản tại Ngân hàng và Kho bạc Nhà nước theo quy định của Pháp luật; trụ sở đặt tại Thành phố Hà Nội. Trên cơ sở Nghị định 15, Bộ Ngoại giao đã ra quyết định mới về chức năng, nhiệm vụ của Báo TG&VN với Lãnh đạo Báo và 5 đơn vị chức năng là: Ban Biên tập Báo in, Ban Biên tập báo Điện tử và Phụ trương hàng ngày, Trung tâm Trị sự, Trung tâm Kinh tế Báo chí, Văn phòng. Đây là lần đầu tiên sau 18 năm tồn tại, Báo có bộ máy hoàn chỉnh của một Tòa soạn theo hướng hiện đại. Tổng Biên tập Báo là ông Vũ Sơn Thủy; các Phó Tổng Biên tập là ông Ngô Tiến Long (từ năm 2006 đến năm 2008), Nguyễn Tùng Lâm (từ tháng 4/2008 đến nay), Lê Hồng Trường (từ tháng 9/2008 đến nay).
Về nội dung, Báo TG&VN bám chặt vào tình hình mới để xây dựng nội dung của mình trên cơ sở nhận thức hội nhập là con đường hai chiều: Việt Nam ra thế giới và thế giới vào Việt Nam. Do vậy nội dung mới của Báo được điều chỉnh để tập trung vào các lĩnh vực sau: 1) Trong giai đoạn toàn cầu hóa, ngoài việc cung cấp thông tin và phân tích tình hình thế giới và các mối quan hệ quốc tế, Báo tập trung phản ánh các xu hướng lớn trên toàn cầu về an ninh, kinh tế, các dòng di cư về nhân lực, vốn, công nghệ, các thành tựu khoa học - kỹ thuật cũng như các làn sóng phát triển; 2) Trong thời kỳ đất nước hội nhập kinh tế, Báo tập trung giới thiệu thị trường thế giới, kinh nghiệm phát triển và quảng bá thương hiệu doanh nghiệp và thương hiệu quốc gia cũng như kinh nghiệm hội nhập của các doanh nghiệp quốc tế; 3) Trong giai đoạn công nghiệp hóa nền kinh tế và hiện đại hóa thể chế và sinh hoạt xã hội Việt Nam, Báo giới thiệu kinh nghiệm của các nền kinh tế đi trước, kinh nghiệm làm giàu, kinh nghiệm cải cách đời sống xã hội và phong tục và lối sống đương đại của các dân tộc trên thế giới; và 4) Báo phản ánh các hoạt động đặc trưng đối ngoại như: ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, công tác người Việt, công tác biên giới lãnh thổ và công tác xây dựng Ngành Ngoại giao. Sản phẩm báo chí về các nội dung này được quản lý theo tiêu chí “kiểm soát chất lượng”. Theo đó, sản phẩm báo chí được đưa ra với phong cách độc đáo, tính chuẩn xác cao, phạm vi phản ánh rộng và cấu trúc nội dung cũng như thiết kế và trình bày theo tiêu chuẩn quốc tế hiện đại. Nói theo ngôn ngữ nhà báo, sản phẩm của Báo TG&VN phải đạt tiêu chí 3C + 2 H (Chính thức, Chính thống, Chính xác + Hay và Hấp dẫn).
Trong giai đoạn Bộ Ngoại giao chủ trương tập trung mạnh vào ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, Báo TG&VN đã chủ trì tổ chức một loạt các sự kiện quốc tế để hiện thực hóa chủ trương này. Đó là: Hội nghị quốc tế về Kinh tế đối ngoại Việt Nam (năm 2008 và 2009); Hội nghị giao lưu doanh nghiệp bên lề Hội nghị quốc tế về Kinh tế đối ngoại Việt Nam 2008; Chương trình ca nhạc quốc tế ngoài trời “Hello Việt Nam” (tháng 1/2008); Giải Ngôi sao Kinh doanh (2008); Hội thảo quốc tế hai vòng về niêm yết/chào bán chứng khoán của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường nước ngoài, được tổ chức tại Việt Nam và Singapore (tháng 11/2008); Giải “58 Thương hiệu tinh hoa Việt Nam” (tháng 3/2009); Hội thảo quốc tế về Mua bán và sáp nhập doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập và suy thoái kinh tế (tháng 7/2009); và các hoạt động sôi nổi khác trong năm 2010 và các năm sau.
Thời kỳ Đổi mới Tờ báo cũng là thời kỳ tăng cường mạnh mẽ hoạt động hợp tác quốc tế của Báo. Trong 2 năm 2008-2009, Báo đã ký thỏa thuận đặt cơ sở hợp tác đầu tiên và dài hạn với một số tập đoàn báo chí hàng đầu thế giới như: Tập đoàn The Economist, Tập đoàn Financial Times, Tập đoàn Project Syndicate, Tập đoàn WAZ…, và các tổ chức khác như Phòng Thương mại Châu Âu (Eurocham), Liên đoàn Doanh nghiệp Singapore (SBF)… Các quan hệ hợp tác này nhằm cung cấp thông tin quốc tế và phục vụ ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa của Bộ Ngoại giao Việt Nam; đồng thời cũng phục vụ cho công tác đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí hiện đại cho Báo TG&VN.
3.2 Phát triển: Ngày 12/9/2008, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao đã phê duyệt Đề án “Lộ trình phát triển Báo Thế Giới & Việt Nam giai đoạn 2008-2015”, trong đó nêu rõ Báo TG&VN phải trở thành Cơ quan ngôn luận của Bộ Ngoại giao. Đề án định ra các sản phẩm cơ bản của Báo là: 1) Ấn phẩm chính “Thế Giới&Việt Nam” ra hàng tuần hoặc 2 kỳ/tuần; 2) Phụ trương hàng ngày về tin tức thế giới; 3) Tổ chức sự kiện quốc tế; 4) Phụ san, đặc san; 5) Báo Điện tử. Theo Đề án, đến 2015 Báo TG&VN sẽ phấn đấu để trở thành một tổ chức báo chí - truyền thông mạnh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của đất nước về đối ngoại.
4. Khen thưởng: Trong những năm qua, với các đóng góp của mình, Báo đã được tặng thưởng:
* Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tặng Báo vì đã có đóng góp xuất sắc vào thành công của Hội thảo Việt Nam - Châu Phi. Quyết định số 1261/QĐKT ngày 30/4/2003.
* Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam tặng Huân chương Lao động hạng Ba vì Báo đã có thành tích xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Quyết định số 925 QĐ/CTN, ngày 24/11/2004.
* Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tặng Báo vì đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong 3 năm liền 2002-2003 và 2004. Quyết định số 1460/QĐKT, ngày 8/7/2005.
* Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao tặng Báo vì có thành tích xuất sắc trong việc phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC-14 năm 2006. Quyết định số 817/QĐ-BNG-TĐKT, ngày 2/4/2007.