Đảng bộ Ngoài nước là một Đảng bộ có số lượng đảng viên, quần chúng lớn, cộng đồng đông, được phân bố ở gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới. Địa bàn rộng, đối tượng đa dạng từ cán bộ, đảng viên cơ quan đại diện đến lưu học sinh, lao động, chuyên gia, quần chúng và cộng đồng ở ngoài cơ quan đại diện tạo nên tính chất đặc thù của Đảng bộ ngoài nước. Trong đó, đại bộ phận các quốc gia có đông cộng đồng người Việt sinh sống có chế độ chính trị khác ta, vì vậy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gặp không ít những khó khăn.
Xác định được tầm quan trọng của cuộc vận động, Ban chỉ đạo Cuộc vận động ở ngoài nước luôn bám sát sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về nhiệm vụ, mục tiêu chung cũng như trong từng giai đoạn, tổ chức nhiều hoạt động kịp thời, có sáng tạo phù hợp với đặc thù của các cơ quan đại diện ở ngoài nước và đặc thù của từng quốc gia.
Ban chỉ đạo Cuộc vận động ở ngoài nước đã xây dựng văn bản hướng dẫn, kế hoạch chỉ đạo trực tiếp và kịp thời các nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Trên cơ sở những hướng dẫn, kế hoạch của Ban Chỉ đạo, các cấp ủy Đảng, các hội, đoàn của ta ở nước ngoài đã chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện tại đơn vị, địa bàn mình.
Các đảng bộ, chi bộ thành lập và ban hành quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên. Việc tổ chức học tập, thảo luận chủ đề “” trong cơ quan đại diện gắn với kỉ niệm 40 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ và nhân các ngày lễ lớn 30/4; 1/5; 19/5; 2/9, các đảng bộ, chi bộ đã đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền trên các bản tin của cơ quan đại diện, báo của cộng đồng, hội đoàn thể...
Sau khi học tập, trao đổi về tấm gương đạo đức của Bác, các cán bộ, đảng viên xây dựng chương trình hành động của cá nhân, tập thể. Nội dung của chương trình hành động gắn với nhiệm vụ chuyên môn được giao. Mỗi cán bộ, đảng viên học tập và làm theo Bác bằng việc cụ thể, tạo sự chuyển biến trong công việc được Đại sứ phân công. Kết quả 3 năm triển khai cuộc vận động đã góp phần tạo sự chuyển biến rõ nét trong quản lí, trong công tác chuyên môn đối ngoại, lãnh sự, công tác cộng đồng…
Cùng với việc tổ chức có hiệu quả cuộc vận động tại các cơ quan đại diện, Ban Chỉ đạo các cấp tiến hành triển khai rộng rãi trong lưu học sinh, người lao động, chuyên gia, quần chúng và cộng đồng người Việt Nam với ba nội dung trọng tâm: Tổ chức thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; phát động cuộc vận động sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí và sưu tầm tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở ngoài nước; biểu dương tập thể, cá nhân có thành tích trong học tập và làm theo lời Bác ở ngoài nước.
được triển khai sâu rộng ở các cấp ủy Đảng. Ở những nơi có điều kiện như Nga, Pháp, Trung Quốc, Bungari… , hội thi được tổ chức từ cơ sở, sau đó đến cấp khu vực và toàn quốc. Ở những nơi không có điều kiện, cơ quan đại diện chọn và bồi dưỡng, hướng dẫn, tổ chức cho đại biểu về dự thi ở Trung ương. 30 thí sinh tiêu biểu là người Việt Nam đang sinh sống tại 20 quốc gia trên khắp thế giới đã được lựa chọn tham dự cuộc thi “Kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” khu vực V (dành cho người Việt Nam ở nước ngoài). Kết thúc cuộc thi, Ban tổ chức đã chọn 6 thí sinh tiêu biểu tham dự Hội thi toàn quốc kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
đã được Ban Chỉ đạo triển khai sâu rộng đến các cấp ủy đảng, cộng đồng ta ở ngoài nước và được đông đảo cộng đồng hưởng ứng. Cụ thể, Đảng ủy Ngoài nước đã phát động Cuộc vận động theo hai nội dung: “ ” và “”. Cuộc vận động sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí và sưu tầm tư liệu hiện vật liên quan đến cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ ở ngoài nước đã được triển khai thí điểm tại một số địa bàn như Bungari, Campuchia, Cộng hòa Pháp,… và đã thu được những kinh nghiệm có giá trị. Ngày 16/6/2009, Lễ phát động được chính thức tổ chức tại Hà Nội, với sự tham gia của hơn 400 đại biểu, trong đó có đoàn đại biểu (gồm 23 kiều bào) đại diện cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và nhiều cơ quan truyền thông. Ngay sau lễ phát động trong nước, các đảng bộ, chi bộ ngoài nước đã tổ chức lễ phát động tại các địa bàn như: Nga, Trung Quốc, Pháp, Thái Lan, Mông cổ, Rumani, Anh, Italia, Đức, Đan Mạch…
Cho tới thời điểm này, các cấp ủy ngoài nước đã tiếp nhận và tiến hành thẩm định gần 100 tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí do cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, người nước ngoài sáng tác về Bác, gửi về trong nước tham gia tuyển chọn đợt 1 vào dịp 19/5/2010. Công tác sưu tầm tư liệu, hiện vật đã có những kết quả đáng khích lệ tại các địa bàn như: Nga, Pháp, Đức, Thái Lan, Trung Quốc, Bungari... Ngày 07/9/2009, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã tiếp nhận, thẩm định, lập hồ sơ 200 tài liệu, 20.000 trang tài liệu, hơn 100 bức ảnh do người Việt Nam ở nước ngoài gửi tặng.
đã được các cấp ủy đảng tích cực tổ chức triển khai. Thông qua các đảng bộ, chi bộ cơ sở ở ngoài nước nhiều tập thể và cá nhân có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đá được phát hiện. Chỉ riêng tại 36 nước, trên 50 tập thể và cá nhân có thành tích đã được biểu dương. Công tác tổ chức gặp mặt, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm với các tập thể, cá nhân có nhiều thành tích được các đảng bộ, chi bộ ngoài nước thực hiện tại các chi bộ cơ sở. Điển hình triển khai tốt việc biểu dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến là các đảng bộ tại Nga, Trung Quốc, Pháp… Ngày 20/12/2009, tại Pari - Cộng hòa Pháp, Đảng ủy Ngoài nước phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp tổ chức “”. Tại Hội nghị, Đảng ủy Ngoài nước đã tặng Giấy khen cho 28 tập thể, 35 cá nhân vì đã có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Có thể nói, cuộc vận động “” được tổ chức triển khai trong 3 năm qua đã có nhiều nội dung phù hợp với đặc điểm ngoài nước; kết quả triển khai của các đảng bộ, chi bộ tuy khác nhau song nhìn chung đã làm đối với phần lớn cán bộ, đảng viên từ học tập sang làm theo. Đã xuất hiện những tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến trong và ngoài cơ quan đại diện, lưu học sinh, lao động xuất khẩu và cộng đồng người Việt Nam ở ngoài nước; khẳng định niềm tin, quyết tâm tổ chức thực hiện, có cách làm phù hợp với điều kiện đặc thù ở ngoài nước. Một số nội dung của Cuộc vận động đã có kết quả nổi trội như “”. Thông qua công tác tuyên truyền, hoạt động của các tổ chức đoàn, hội, sự lan tỏa, cuốn hút của cuộc vận động đã từng bước tác động đến đời sống cộng đồng người Việt Nam đang công tác, làm việc, lao động, học tập ở ngoài nước, giúp họ nhận biết đầy đủ hơn về tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, qua đó tự giác học tập, làm theo. Các cấp ủy, cơ quan đại diện đã có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, với nhiều biện pháp chỉ đạo sát thực tế; công tác tuyên tuyền được chú trọng, kế hoạch, nội dung, chương trình, các bước tiến hành có sự thống nhất cao, gắn cuộc vận động với thực hiện nhiệm vụ chính trị. Kế hoạch tổ chức học tập, nghiên cứu, liên hệ, kiểm điểm, tiếp thu ý kiến phê bình, xây dựng tiêu chí đạo đức được cụ thể hóa vào tình hình cơ quan, đơn vị nhìn chung là nghiêm túc. Cuộc vận động đã giúp nâng cao đạo đức cách mạng “”, hoàn thành nhiệm vụ chính trị, đoàn kết và tập hợp cộng đồng ta ổn định làm ăn, sinh sống ở nước sở tại và hướng về quê hương đất nước.
. Đó chính là việc làm tốt công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Kênh truyền hình đối ngoại VTV4, Đài Tiếng nói Việt Nam, Tạp chí Quê Hương, các tài liệu, tạp chí của cộng đồng và do Sứ quán phát hành. Công tác tuyên truyền đã khắc phục được tình trạng dàn trải, hình thức tuyên truyền có bước đổi mới trên báo hình, báo nói, báo viết, tính chủ động cao hơn, đặc biệt là sử dụng công nghệ thông tin như website và bản tin nội bộ một cách hiệu quả.
. Những đảng bộ, chi bộ điểm là những địa bàn có đông cộng đồng, lưu học sinh, đảng viên, lao động xuất khẩu, có tính chất đặc thù, nổi bật. Các đảng bộ, chi bộ điểm tại Nga, Pháp, Trung Quốc, Thái Lan, Cu Ba, Séc chọn 2 nội dung là học tập chuyên đề và phát động cuộc vận động sáng tác, sưu tầm; các đảng bộ, chi bộ tại Anh, Italia, Đan Mạch, Thụy Điển, Niu dilân, Xingapo chọn 2 nội dung là tổ chức học tập và đẩy mạnh công tác tuyên truyền...
như: hướng dẫn các đảng bộ trực thuộc xây dựng các chương trình hành động phừ hợp với từng lĩnh vực từng đối tượng, từng địa bàn từ đó lựa chọn các nội dung, biện pháp trọng tâm thực hiện Cuộc vận động. Điển hình các chi bộ 100% đảng viên là lưu học sinh (kể cả lưu học sinh du học tự túc) tại Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp đều có “hộp thư đảng viên” là những địa chỉ email để chi bộ, đảng bộ gửi tài liệu học tập, trao đổi công tác, quản lí đảng viên. Tại các chi bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Anh, Italia, Xingapo, Đan Mạch, Thụy Sĩ, ngoài việc xây dựng chương trình hành động chung của tập thể, mỗi cán bộ đảng viên đều chọn 1-2 việc làm theo Bác; Hội người Việt Nam tại Pháp, Anh, Nga, Séc, Bỉ, Bungari, Thái Lan phát động mỗi cá nhân sáng tác hoặc sưu tầm một bài viết, hình ảnh, hiện vật về Bác Hồ...
. Do vậy, Đảng ủy Ngoài nước đã xây dựng kế hoạch về công tác chỉ đạo, kiểm tra trực tiếp và phối hợp với các đoàn công tác của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, Ban Chỉ đạo tổng kết Nghị quyết 38 tiến hành kiểm tra tại 25 đảng bộ, chi bộ (Cuba, Vênêduêla, Italia, Hà Lan, Tây Ban Nha, Ôxtrâylia, Anh, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Ucraina, Belarút, Ba Lan, Nhật Bản, Philipin, Mianma, Nam Phi, Ăngôla, Mỹ, Canađa, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp, Séc, Ai cập, Angiêri). Công tác kiểm tra được tiến hành trực tiếp tại các chi bộ, khảo sát tại các tổ chức, đoàn, hội trong lưu học sinh, cộng đồng sau đó nghe cấp ủy, cơ quan đại diện báo cáo. Qua kiểm tra, nhìn chung công tác triển khai Cuộc vận động của các đảng bộ, chi bộ thực hiện nghiêm túc; bảo đảm các nội dung, tổ chức thực hiện có nhiều cố gắng, công tác tuyên truyền có một số cách làm mới sáng tạo; những tập thể, cá nhân có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh có ảnh hưởng tốt trong cơ quan, đơn vị, tổ chức cộng đồng. Ban chỉ đạo Cuộc vận động của các đảng bộ được kiểm tra duy trì thường xuyên việc rút kinh nghiệm, kịp thời khắc phục những mặt tồn tại, khó khăn.
Tuy nhiên, việc triển khai các nội dung Cuộc vận động mới tập trung ở đối tượng cán bộ đảng viên thuộc Cơ quan đại diện, lưu học sinh, doanh nghiệp nhà nước; các đối tượng khác làm chưa được nhiều. Việc phát hiện những tập thể, cá nhân điển hình trong học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở ngoài nước chưa rộng khắp ở các đối tượng.
Bên cạnh đó, công tác quán triệt, học tập, nghiên cứu các chuyên đề ở một số cấp ủy, tổ chức đoàn hội trong lưu học sinh còn mang tính hình thức, chưa vận dụng xây dựng chương trình hành động cho từng đối tượng mà còn chung chung; giải pháp tổ chức thực hiện thiếu chủ động trong học tập, tình trạng “tự nghiên cứu” còn là phổ biến.
Trong lãnh đạo, chỉ đạo một số cấp ủy còn lúng túng, kế hoạch chưa cụ thể, công tác phối kết hợp ở một số cấp ủy chưa đồng bộ, hình thức triển khai giản đơn; việc hướng dẫn cho đảng viên sinh hoạt lẻ, tổ chức đoàn thanh niên, hội sinh viên, lao động xuất khẩu chưa được quan tâm đúng mức. Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện Cuộc vận động chưa có điều kiện kiểm tra thực tế ở những nơi không làm điểm.
Một số đảng bộ, chi bộ được chọn làm điểm chưa có những kết quả nổi trội, kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả; công tác điều hành, kiểm tra, giám sát, nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm chưa kịp thời.
Việc nhân rộng từ “điểm” ra “diện” những điển hình, cá nhân, tập thể tiên tiến học tập và làm theo lời Bác còn hạn chế mà nguyên nhân chính là do đặc thù của từng địa bàn khác nhau, phân bố rộng, trải dài, các cấp ủy không có đủ lực lượng, cơ sở vật chất, phương tiện để chỉ đạo, triển khai.
Việc nâng cao chất lượng Cuộc vận động, quá trình triển khai còn hình thức, hiệu quả chưa cao, chưa gắn với nhiệm vụ của từng đơn vị, cơ quan đại diện ở ngoài nước; chưa kiểm tra sâu sát, thậm chí, có cơ quan đại diện còn “khoán trắng” cho cán bộ làm chuyên trách công tác Đảng, không huy động sức mạnh của toàn bộ cơ quan đại diện và lưu học sinh trong triển khai, thực hiện Cuộc vận động.
Để tiếp tục triển khai, thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” năm 2010, các cấp ủy Đảng của ta ở ngoài nước tiếp tục tuyên truyền về những tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tạo sức lan tỏa, thúc đẩy Cuộc vận động về cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Phát huy kết quả Hội nghị biểu dương các tập thể, cá nhân người Việt Nam ở nước ngoài có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; các bản tin cơ quan đại diện, các báo cộng đồng, hội đoàn mở thêm các chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền về các tập thể, cá nhân đã được biểu dương khen thưởng, đồng thời phát hiện mới những tập thể, cá nhân; tiếp tục tuyên truyền cổ vũ thường xuyên, liên tục.
Tổ chức học tập trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên, cán bộ chủ chốt các hội đoàn và tuyên truyền trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài chủ đề Cuộc vận động năm 2010: Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, “là đạo đức, là văn minh” gắn với hoạt động kỉ niệm những ngày lễ lớn năm 2010. Các đảng bộ, chi bộ trực thuộc tổ chức đợt học tập này cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên trong và ngoài cơ quan đại diện, lưu học sinh về chủ đề trên trong năm 2010. Tiến hành tuyên truyền nội dung chủ đề đối với các đối tượng là nhân tố nòng cốt trong các hội đoàn, cộng đồng, lưu học sinh ở ngoài nước. Trong quá trình học tập, có thảo luận, liên hệ, đề ra chương trình hành động cụ thể của đảng bộ, chi bộ, cơ quan, đơn vị và mỗi cán bộ đảng viên trong tu dưỡng, phấn đấu, rèn luyện, nâng cao hiệu quả công tác sau 3 năm thực hiện Cuộc vận động.
Đẩy mạnh “Cuộc vận động sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và sưu tầm các tư liệu hiện vật về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác ở ngoài nước”; tiến hành sơ kết đợt 1 vào dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh nhật Bác (19/5/2010). Các cấp ủy ngoài nước chủ trì, phối hợp với thủ trưởng cơ quan đại diện, tổ chức hội đoàn tiếp nhận các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí và các tư liệu, hiện vật của tập thể, cá nhân người Việt Nam ở ngoài nước và người nước ngoài; tiến hành thẩm định, lập hồ sơ (đối với tư liệu, hiện vật); tổ chức giao ban, kết hợp kiểm tra thực hiện Cuộc vận động tại các địa bàn khu vực, tổng kết năm 2010 và 4 năm triển khai Cuộc vận động, xác định phương hướng triển khai Cuộc vận động trong những năm tiếp theo tạo sức thu hút để cán bộ, đảng viên, và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục tu dưỡng, rèn luyện, nêu cao ý thức tự giác học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, đảng viên, thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội lần thứ XI của Đảng./.