Tại Vân Nam, đồng chí Nguyễn Ái Quốc được đồng chí Phùng Chí Kiên đưa đi khảo sát nhiều nơi để nắm tình hình và củng cố cơ sở cách mạng của Đảng ta. Dịp đó, phát-xít Nhật ném bom đánh phá tuyến đường xe lửa ở Vân Nam rất dữ dội. Kiều bào ta ở Vân Nam bị trúng bom, nhiều người chết. Tại ga Xì Xuyên, đồng chí Phùng Chí Kiên và “nhà báo Hồ Quang” – lúc này sắm vai một vị thầy cúng vừa đến, gặp lúc bà con Việt kiều đang tổ chức đám chay giải oan cho các nạn nhân trong một vụ ném bom. Thấy vậy, bà con liền nhờ hai “thầy cúng” giúp đỡ.
Hai “thầy cúng” nhận lời. Tuy cũng giở sách ra nhưng lại soạn một bài ca cách mạng rất nhanh: “Nam mô Phật Tổ Như Lai/Chúng sinh nheo nhóc dưới trời Tây phương/Trăm tầng áp bức thảm thương/Thân gầy như củi, xác nhường thây ma/Thù nhà, nợ nước đôi đường/Đã vì người chết cùng thương giống nòi… Đừng tin vào số mệnh Trời/Mà do quân Nhật giết người gây nên/Hồn ơi, hồn có linh thiêng/Hãy cùng người sống báo đền nước non/Người còn thì nước phải còn…”.
Bà con hoan nghênh và bái phục hai ông "thầy cúng" thông minh, nhanh trí. Nhiều người lẩm nhẩm, thuộc và truyền bá bài thơ này đến với đồng bào. Vùng ga Xì Xuyên sau đó có nhiều người tham gia hoạt động cách mạng.
Từ Vân Nam, Bác Hồ đã đi sang Quảng Tây mở lớp đào tạo cán bộ. Đến trưa ngày 28-1-1941 (tức ngày mồng 2 Tết Nguyên đán Tân Tỵ), Người vượt qua cột mốc 108 trở về Tổ quốc để trực tiếp lãnh đạo nhân dân làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tân Hòa