|
| Ảnh: H.U.Y |
Đến với hai đảo Cô Lin và Len Đao trong cụm đảo Len Đao - Cô Lin - Gạc Ma trong những ngày cuối của hành trình, tôi đã được nghe kể lại trận đánh ngày 14.3.1988. Trong trận đánh ấy, 64 chiến sĩ của ta đã vĩnh viễn nằm lại với biển đảo quê hương. Có lẽ, tôi không cần phải làm thay sứ mệnh của những nhà chép sử. Thay vào đó, có thể là một tiếng đàn được ngân rung khắc khoải, có thể là sự hiện diện của chiếc phong linh trên đảo thay cho ngôn ngữ. Nhưng trước tiên, tôi muốn lặp lại điều không bao giờ nhàm cũ: Giờ, sau trận đánh ngày 14.3.1988, ta còn giữ được hai đảo Len Đao và Cô Lin!
Phong linh “12 ly 7”
Chiếc phong linh ấy được treo ở cửa ra vào của một căn phòng trên đảo Len Đao!
Len Đao chỉ là hòn đảo nhỏ - thậm chí khá nhỏ - trong quần đảo Trường Sa tuyến đầu tổ quốc trên biển. Trong hành trình đến với Trường Sa, tôi đã được đặt chân lên khá nhiều điểm đảo, nhất là các đảo chìm. Nhưng với riêng Len Đao, ngay khi đặt chân lên “đất” đảo, tôi mơ hồ nhận ra những điều khác thường khó giải thích được đang hiện hữu ở nơi này.
|
| Phong linh trên đảo Len Đao. |
Đoạn đường biển từ nơi con tàu HQ936 đang neo đậu đến đảo không xa. Chẳng mấy chốc trên chiếc “xuồng chuyển tải” (khái niệm của những người lính hải quân trên tàu) quen thuộc, trước mắt tôi là một ngôi nhà xây cao móng “mọc” lên từ sóng hiện ra với mấy anh lính hải quân quân phục chỉnh tề đang xếp hàng ngang đón đoàn. Sau thủ tục chào đón theo điều lệnh là những cái bắt tay thân tình giữa chủ và khách. Bỗng tôi nhận ra trong những cái bắt tay kia, màu sạm nắng và từng trải gió sương của những bàn tay chủ nhà hiển hiện rất rõ, rất đặc trưng. Những người lính hải quân trên đảo Len Đao phong sương và “bão tố” hơn chăng?
Tháng 1 là tháng gió mùa đông bắc ở quần đảo bão tố Trường Sa. Nhẽ ra, vào mùa này, gió phải từ hướng đông bắc thổi vào đảo; nhưng có điều gì đó hơi là lạ ở hòn đảo này là ở một phía của ngôi nhà, sóng lại cứ đánh xoay tròn như thể biển muốn những con sóng tan vào nhau, kết vào nhau như sự kết hợp giữa âm và dương, giữa trời và đất. Điều lạ hơn là sóng biển với kiểu vỗ xoay tròn đó đã dồn cao một đụn cát vàng nhô lên khỏi mặt nước trông thật kỳ lạ. Càng kỳ lạ hơn là đụn cát vàng do sóng biển tạo thành đó có hình chữ S hệt bản đồ Việt Nam. Chắc chắn là không có bàn tay con người can thiệp. Ở phía xa hơn, một gốc cây cổ thụ không biết từ đâu theo sóng biển dạt vào và cắm sâu vào nền san hô như một dấu hiệu nhận biết cho thuyền bè qua lại. Người ta đoán định, gốc cây cổ thụ ấy có thể từ rừng theo sóng trôi ra đến tận đây trong một trận lụt nào đó. Điều quan trọng là gốc cổ thụ ấy đã nhờ sóng biển để chọn hòn đảo Len Đao làm nơi trú chân cứ như thể nó là sự chọn lựa của chính Len Đao vậy. Theo đại úy Ngô Gia Thế - đảo trưởng - thì gốc cổ thụ của rừng xanh kia đã có mặt ở đây nhiều năm rồi.
Còn chiếc phong linh được treo nơi cửa ra vào của một căn phòng trên đảo cứ như không là chiếc phong linh vậy! Tôi chỉ vô tình nhìn thấy chiếc phong linh ấy khi bước vào cửa phòng với thói quen nhìn trên đầu mình xem có cái gì đó phải “chui” qua không (để không phải chui qua). Chiếc phong linh được làm bằng ba vỏ đạn 12 ly 7 cột chùm vào một sợi dây cước và luồn qua một lon sữa bò. Cũng cần nói thêm, 12 ly 7 là thứ vũ khí được trang bị phổ biến ở các đảo của ta trong quần đảo Trường Sa bão tố. Ba chiếc vỏ viên đạn có vẻ quá khổ so với chiếc lon sữa bò. Ba chiếc vỏ đạn đã cũ đến mức đã ngả sang màu xám tro.
Còn chiếc hộp sữa bò đã gỉ sét đến mức sờ vào là lả tả rơi ra những mẩu kim loại đã bị ôxy hóa rất mạnh. Chiếc phong linh được treo ở trước cửa ra vào của một căn phòng trên đảo Len Đao ấy chắc là lâu lắm rồi. Thông qua đại úy Ngô Gia Thế, tôi biết được rằng hầu như trên đảo không ai còn nhớ một cách chính xác chiếc phong linh được làm bằng vỏ đạn 12 ly 7 ấy ra đời từ lúc nào, nhưng chắc chắn một điều rằng nó có liên quan mật thiết đến sự kiện ngày 14.3.1988 ở cụm đảo Len Đao - Cô Lin và cả Gạc Ma này.
Trước lúc rời đảo Len Đao, tôi được nghe đại úy Ngô Gia Thế lần nữa nói rằng hòn đảo ấy tuy nhỏ nhưng có một lịch sử ác liệt lắm; đặc biệt là đã có nhiều chiến sĩ ngã xuống nơi này! Và với riêng tôi, chiếc phong linh được làm bằng những vỏ đạn ở đảo Len Đao cũng có một điều gì đó đặc biệt lắm, khó lý giải bằng lời lắm!
Thèm nghe một tiếng đàn
Trước đó, con tàu HQ936 đã hoàn thành hành trình từ đảo Tiên Nữ đến Cô Lin và Len Đao khá sớm. Sau hơn 13 tiếng đồng hồ trên biển, như mọi khi, con tàu lại tìm chỗ neo đậu giữa hai đảo chìm Len Đao và Cô Lin để đoàn công tác lên đảo làm nhiệm vụ. Đứng trên boong tàu, tôi nhìn về Cô Lin và thấy hòn đảo ấy gần lắm; nhìn về Len Đao cũng thế. Và, ở nơi vùng biển thuộc cụm đảo Cô Lin - Len Đao - Gạc Ma đã từng xảy ra trận chiến khá khốc liệt này, tôi đã nhìn thấy không chỉ riêng hai đảo chìm Len Đao và Cô Lin mà ta đang chốt giữ.
|
| Đêm trên boong tàu. |
Sau chặng đường biển dài hơn 13 tiếng đồng hồ, thiếu tá Ngô Đức Dũng nói với tôi rằng phải cho con tàu “nghỉ máy” một chút. Bởi vậy, trên tàu đã cúp điện. Tôi không viết được trên chiếc laptop khi điện bị cúp nên lên đài chỉ huy mượn chiếc ống nhòm của chính thuyền trưởng - thiếu tá Ngô Đức Dũng - để nhìn về phía xa kia. Vẫn là mông mông mênh mênh biển xanh rờn rợn. Vẫn là nhấp nhấp nhô nhô những con sóng nối nhau gờn gợn trải rộng giữa bao la biển cả. Nhưng ở vùng biển Len Đao - Cô Lin này không chỉ duy nhất có gờn gợn những con sóng nối vào nhau giữa mông mênh biển xanh.
Trên cao, dẫu chưa đứng bóng nhưng mặt trời đã bắt đầu đốt nóng boong tàu. Chỉ mới nửa buổi sáng mà người trên tàu không còn ra giữa boong hóng gió và ngắm nhìn trời nước như mọi ngày. Nắng nóng lóa lòa trong những đôi mắt nheo nhìn xuống điểm gần của biển xanh. Nắng nóng cũng gắt bỏng trên những ngón tay khum che ánh nhìn dõi về phía biển xa. Vẫn bốn bề là biển. Nhưng rõ ràng là ở nơi biển xanh bao quanh tứ phía Len Đao - Cô Lin này, tôi không chỉ duy nhất thu vào tầm mắt một Len Đao và một Cô Lin nhô lên trên nền san hô và trên bãi đá ngầm giữa trùng trùng biển sóng bạc đầu nhức nhối.
Tôi bỗng thèm nghe một tiếng đàn. Tôi bỗng dưng thèm nghe một tiếng đàn của chính mình và của chính bạn bè. Trên tàu, nhiều đêm qua, tiếng đàn guitare đã kết nối những tấm lòng bè bạn với những người lính quanh năm phải vật lộn với sóng gió. Tiếng đàn là sự lắng lòng của con người ta trước biển cả bao la. Vẫn từ tiếng đàn ấy, nỗi lòng của con người ta bỗng vỡ òa trước sóng, trước gió. Tiếng đàn cũng gửi vào nắng biển, vào gió khơi, vào trùng trùng sóng vỗ những giọt lòng thao thiết của con người ta khi đứng trước giữa bao la trời nước. Cũng có những tiếng đàn vô tư lự. Nó có khi chỉ là sự điểm tô cho tiếng hát của những người bỗng dưng muốn hát. Nó có khi chỉ là chùm âm thanh điền vào những khoảng trống của con người ta bỗng dưng hiện hữu trong những phút giây nào đó trong ngày. Nó có khi chỉ là sự kết nối ngẫu nhiên những cảm xúc hứng khởi của con người ta trước đất trời chợt ào đến.
Nhưng buổi sáng nay thì khác. Bởi điều đó, tôi đã mang cây đàn guitare lên trên lan can cao nhất của con tàu, nơi gần đài chỉ huy. Ừ, cũng chỉ là bỗng dưng thôi nhưng tiếng đàn mà tôi thèm nghe trong buổi sáng này hoàn toàn không giống tiếng đàn trong những ngày qua trên con tàu HQ936 của Vùng 4 Hải quân. Thiếu tá - thuyền trưởng Ngô Đức Dũng như hiểu được tâm trạng của những vị “khách” trong lúc này, nên anh đã chia sẻ bằng một nụ cười khi từ boong lái nhìn ra chỗ chúng tôi.
Tiếng đàn mà tôi thèm nghe trong buổi sáng ở nơi vùng biển Len Đao và Cô Lin, vùng biển mà tôi không chỉ nhìn thấy riêng mỗi một Cô Lin và Len Đao này chính là tiếng hát. Và, tiếng đàn ấy đã “hát” rằng: “Biển trời quê ta...”! Tiếng hát hòa vào biển xanh! Tiếng đàn hòa vào sóng biển quê hương!
Khắc Dũng