Tháng này, Mỹ và Nga cam kết hoàn tất hiệp ước vào cuối năm nay để cắt giảm số đầu đạn hạt nhân đã được triển khai của mỗi bên xuống còn 1.500-1675 từ mức trên 2.200. Động thái này làm tăng thêm hi vọng một làn sóng mới về cắt giảm vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.
Washington sẽ chủ trì hội nghị thượng đỉnh an ninh hạt nhân vào tháng 3/2010 – thời điểm Iran và CHDCND Triều Tiên có khả năng sẽ chịu sức ép từ các quốc gia phương Tây trong việc tham gia ý tưởng “một thế giới không có hạt nhân”.
“Chính phủ tiếp tục xem xét bởi vì khả năng răn đe hạt nhân tối thiểu vẫn là yếu tố cần thiết đối với an ninh quốc gia chúng tôi,” chính quyền Công đảng Anh cho biết trong một tài liệu chính sách nhằm tác động đến cuộc họp tại Washington.
“Một khi các điều kiện chiến lược được thiết lập – cho phép Nga và Mỹ cắt giảm đáng kể vượt quá số đầu đạn của họ mà họ đã đàm phán - chúng tôi tin rằng việc Anh cân nhắc cắt giảm kho vũ khí hạt nhân của mình là hoàn toàn thích hợp”.
Theo các tài liệu thống kê, hiện Anh có khoảng 160 đầu đạn hoạt động, giảm 75% so với thời kì Chiến tranh Lạnh.
Phát biểu với các phóng viên tại hội nghị thượng đỉnh G-8 tại Italia, ông Brown cho biết Anh có thể sẽ cắt giảm số lượng đầu đạn hạt nhân để đổi lại việc Tehran và Bình Nhưỡng từ bỏ các chương trình hạt nhân của họ.
Tổng thống Mỹ Barack Obama nhất trí rằng việc “hành động, có sự phối hợp với các nước khác, bây giờ là cần thiết để đảm bảo đe dọa hạt nhân của lực lượng khủng bố được giảm đi,” tuyên bố của Nhà Trắng cho hay.
Hiện có những nghi ngờ rằng Anh có thể cân nhắc giảm số lượng hoặc thậm chí là từ bỏ vũ khí hạt nhân, bởi họ cần cắt giảm chi tiêu trong một số lĩnh vực nhằm giảm món nợ lớn của chính phủ.
Năm 2006, chính phủ Anh cho biết họ sẽ thay thế chương trình tên lửa phóng từ tàu ngầm – Trident. Tuy nhiên, mới đây Thủ tướng Brown nhấn mạnh Anh không có kế hoạch đơn phương từ bỏ kho tên lửa Trident 160 đầu đạn hoặc từ bỏ kế hoạch thay thế hạm đội tàu ngầm có thể phóng tên lửa này.
Một cuộc trưng cầu dân ý trong tuần này cho thấy, hầu hết số người tham gia đều muốn Anh từ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân hơn là việc thay thế tên lửa Trident.
Thủ tướng Brown khẳng định rằng, các quốc gia chẳng hạn như Iran – quốc gia mà phương Tây nghi ngờ có tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân, cần phải chứng minh họ đã từ bỏ mục đích đó như một phần của bất cứ thỏa thuận hạt nhân nào.
Đổi lại, các quốc gia hạt nhân hiện có sẽ cung cấp năng lượng hạt nhân dân sự và hợp tác nhằm giảm kho vũ khí hạt nhân của riêng họ.
“Nếu Iran sẵn sàng từ bỏ nỗ lực sở hữu vũ khí hạt nhân thì theo tôi thế giới sẽ sẵn lòng dàn xếp để hợp tác với họ,” Thủ tướng Anh phát biểu với các nghị sĩ.
Anh cũng muốn lãnh đạo toàn cầu cứng rắn hơn với CHDCND Triều Tiên, quốc gia đã thử hạt nhân lần thứ hai dưới lòng đất hồi cuối tháng Năm vừa qua.
