Sau khi Quốc hội thông qua luật trừng phạt những ai ở không công nhận diệt chủng, trong đó vụ quân đội Đế chế Osman thảm sát người Armenia cách đây gần 100 năm, Thổ Nhĩ đã băng giá mối quan hệ ngoại giao với Pháp, triệu hồi đại sứ tại Pháp về nước, ngừng quan hệ hợp tác quân sự, dọa sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt Pháp. Mới rồi, ông Erdogan lên tiếng cáo buộc đã phạm tội diệt chủng ở Algeria và lôi kéo phụ thân của ông Sarkozy vào cuộc bởi người cha ông Sarkozy vốn đã từng trong lực lượng lê dương của tham chiến ở Algeria.
Hai bên ăn miếng trả miếng nhau, cùng đổ lỗi như nhau cho nhau và áp dụng những biện pháp chế tài nhau. Ở đây cóchuyện nhìn nhận khứ lịch sử đã xảy ra Đế chế Osman mà Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay là quốc gia kế thừa về lý quốc tế. Nhưng đằng sau đó lại tương lai của mối quan hệ Thổ Nhĩ với Pháp, Armenia EU. Ở đây có nhân tố nửa triệu gốc Armenia là diện cử tri mà bất kỳ chính trị gia nào ở Pháp cũng đều muốn tranh thủ. Vì thế nên chính giới Pháp làm găng và có thái độ quyết liệt hơn cả trong EU đối với Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến chuyện này.
Đối Thổ Nhĩ Kỳ, đánh giá về quá khứ lịch sử lại là chuyện động chạm đến đường lối chính sách của phủ hiện tại cũng như trong tương lai, chuyện chính trị nội bộ dư luận xã hội hết sức nhạy cảm, dễ tạo tiền lệ tác động tới quan hệ Armenia vốn cho nay vẫn chưa được bình thường hóa.
Vì thế, ông Erdogan mới ăn miếng trả miếng đến như vậy. Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng quyết liệt cũng còn vì lo ngại rồi đây sẽ nhiều thành viên EU khác như Pháp. Chuyện song phương mà sẽphủ bóng xuống toàn bộ quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với các đối tác châu Âu trong EU và NATO cũng như sẽ tiếp tục trì hoãn thời điểm EU kết nạp Thổ Nhĩ Kỳ.
Lam Sa