Thái Lan bế tắc sau 5 năm đảo chính lật đổ Thaksin
Bài toán hậu bầu cử
Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thái Lan (EC) mới đây cho biết, EC đang phải vất vả xem xét tổng cộng 468 đơn khiếu kiện về gian lận trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 7/2011.
Theo quy định, tiến trình xem xét pháp lý tại EC không được kéo dài quá một năm kể từ ngày bầu cử, nên trong thời gian từ nay đến tháng 7/2012, EC sẽ phải đưa ra hàng loạt quyết định về các trường hợp khiếu kiện trên.
Trong các đơn khiếu kiện đang được EC xem xét có nhiều vụ việc nghiêm trọng, có thể dẫn tới kết cục EC phải đề nghị Tòa án Hiến pháp ra phán quyết giải tán các chính đảng lớn, theo đó có thể xác lập lại toàn cảnh cục diện chính trị tại Thái Lan.
Nghiêm trọng nhất là hai đơn kiện riêng rẽ đối với hai đảng lớn nhất là Puea Thai và Dân chủ, theo đó, đảng Dân chủ bị cáo buộc cho phép các chính trị gia bị cấm hoạt động tham gia trực tiếp vào tiến trình sửa đổi Hiến pháp hồi đầu năm ngoái, trong khi đảng Puea Thai bị cáo buộc đã cho phép cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra phát huy ảnh hưởng trong chiến dịch vận động tranh cử vừa qua của đảng này thông qua khẩu hiệu “Thaksin nghĩ, Puea Thai hành động”.
|
| Chính trường Thái Lan tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây biến động lớn. Ảnh: Reuters. |
Cùng lúc đó, Tòa án Hiến pháp Thái Lan cũng đứng trước thách thức phải đưa ra các quyết định không kém phần nhạy cảm và có thể dẫn tới căng thẳng chính trị liên quan đến vấn đề tư cách nghị sĩ của ông Jatuporn Promphan, nghị sĩ đảng Puea Thai đồng thời là thủ lĩnh phe Áo đỏ. Cuối năm ngoái, EC kiến nghị tòa án bãi bỏ tư cách nghị sĩ của ông Jatuporn vì cho rằng ông này không bỏ phiếu trong cuộc bầu cử ngày 3/7/2011.
Phong trào Mặt trận dân chủ chống độc tài (UDD) hay còn gọi là phong trào Áo đỏ tuyên bố sẽ phản kháng quyết liệt nếu ông Jatuporn bị tước ghế nghị sĩ vì theo họ, vào thời điểm đó, ông Jatuporn không thể ra khỏi trung tâm tạm giam để đi bỏ phiếu.
Ngoài ra, Tòa án Hiến pháp còn phải sớm ra phán quyết về cáo buộc gian lận đối với nghị sĩ Jatuporn và Boonjong Wongtrairat trong cuộc bầu cử bổ sung tại tỉnh Nakhon Ratchasima hồi tháng 12/2010 vì EC gửi kiến nghị đề nghị tòa loại bỏ tư cách nghị sĩ của hai nhân vật này.
Nếu tòa ra phán quyết chuẩn y đề nghị của EC loại bỏ tư cách nghị sĩ của hai ông thì có nghĩa là tòa sẽ đồng thời phải ra các phán quyết giải tán đảng vì ông Jatuporn được đảng Puea Thai chỉ định ra tranh cử theo danh sách chính đảng, còn ông Boonjong vào thời điểm vi phạm đang là thành viên ban lãnh đạo đảng Bhumjaithai.
Nếu không xử lý khéo bài toán hậu bầu cử này, cả Tòa án Hiến pháp và Ủy ban bầu cử Thái Lan sẽ vô tình đẩy xứ sở chùa Vàng này vào thời kỳ khủng hoảng chính trị mới.
Thaksin tiếp tục “châm lửa”
Bên cạnh những vấn đề rối ren hậu bầu cử, chính trường Thái Lan còn đang đối mặt với nguy cơ xung đột lớn hơn mang tên Thaksin.
Tại cuộc họp ngày 15/11/2011 do Phó Thủ tướng Chalerm Yubamrung chủ trì, nội các Thái Lan thông qua sắc lệnh ân xá, mở đường cho sự trở lại của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra.
Động thái này ngay lập tức vấp phải sự phản đối kịch liệt từ phe đối lập. Nghị sĩ cấp cao thuộc đảng Dân chủ Jurin Laksanavisit bức xúc: “Thay vì ưu tiên giải quyết hậu quả lũ lụt, Chính phủ lại nỗ lực để cho phép một người hồi hương”.
Trong khi đó, lãnh đạo đảng Dân chủ, cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva cho rằng, sắc lệnh này là không thể chấp nhận được và cần xem xét lại. Ông cho rằng, sắc lệnh này có thể gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị mới cho Thái Lan bởi rõ ràng mục đích của nó là nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cựu Thủ tướng bị lật đổ Thaksin.
Tờ Bangkok Post cũng nhận định, dù lệnh ân xá cho ông Thaksin bị “vướng” ở khâu cuối do chưa được nhà Vua ân chuẩn nhưng thái độ ngày càng cương quyết của Chính phủ Yingluck cho thấy, sự trở về của ông Thaksin sẽ tiếp tục gây sóng gió trên chính trường Thái Lan bởi chắc chắn, lực lượng chống Thaksin gồm giới quý tộc, trung lưu, lực lượng quân đội hay còn gọi là phe áo vàng sẽ không chịu ngồi yên.
Vì vậy, lệnh ân xá được nhiều người ví như “một cái chết được báo trước” vì ngay khi bà Yingluck lên cầm quyền, giới phân tích đã lên tiếng cảnh báo, sự nghiệp chính trị của bà sẽ chẳng thể kéo dài nếu bà có bất kỳ động thái nào nhằm giải thoát cho anh trai Thaksin.
Tuy nhiên, dường như Chính phủ của bà Yingluck không quan tâm tới cảnh báo này. Khi những rắc rối liên quan đến lệnh ân xá chưa kịp lắng dịu thì giới lãnh đạo Thái Lan tiếp tục “tạo sóng” bằng quyết định sửa đổi Hiến pháp mà không cần trưng cầu ý kiến người dân.
Lãnh đạo phong trào UDD Thida Thawornseth nêu rõ: “Mục đích cao nhất của UDD là xây dựng một Hiến pháp mới không cho phép tồn tại các thế lực có quyền hạn vượt ra ngoài Hiến pháp, can thiệp vào bộ máy tư pháp và không cho phép bất cứ lực lượng nào tiếm quyền từ tay một Chính phủ dân cử dưới mọi hình thức”.
Một nghị sĩ khác của đảng Puea Thai đồng thời cũng là một lãnh đạo UDD, ông Korkaew Pikulthong có chung quan điểm này khi cho rằng, sửa đổi Hiến pháp là điều đảng Puea Thai đã hứa với cử tri trong cuộc vận động tranh cử vừa qua và trong bản tuyên bố về chính sách đầu tiên của Chính phủ trước Quốc hội sau khi thành lập Chính phủ, Thủ tướng Yingluck Shinawatra cũng khẳng định sửa đổi Hiến pháp là một trong các nhiệm vụ trọng tâm.
Tuy nhiên, lực lượng đối lập cho rằng, động cơ thực sự của sửa đổi Hiến pháp không vì lợi ích nhân dân mà nhằm dọn đường cho ngày trở về của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra.
Theo một số nguồn tin, việc sửa đổi triệt để Hiến pháp năm 2007 sẽ giúp xác lập lại thời gian trên cỗ máy chính trị của ông Thaksin. Theo đó, ông sẽ có một bản Hiến pháp mới giũ sạch tất cả những gì nảy sinh từ sau cuộc đảo chính lật đổ ông năm 2006 đến nay, trong đó có bản án tù hai năm về tội tham nhũng, hơn 40 tỷ baht cùng nhiều tài sản của ông bị chính quyền tiền nhiệm của cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva tịch thu với lý do ông lạm dụng chức quyền mà có được.
Ngoài ra, UDD và đảng Puea Thai cũng muốn sửa đổi Hiến pháp nhằm loại bỏ quyền miễn trừ đối với những người đã tiến hành cuộc đảo chính lật đổ cựu Thủ tướng Thaksin năm 2006. Theo phe cầm quyền, việc sửa đổi này không chỉ nhằm đưa những người đã tiến hành đảo chính 2006 ra trừng trị mà còn giúp ngăn ngừa tất cả những ai trong tương lai muốn chà đạp lên Hiến pháp mà nhân dân xây dựng.
Rõ ràng, sửa đổi Hiến pháp là vấn đề chính trị quá nhạy cảm và những gì đang diễn ra tại Thái Lan cho thấy, “đất nước của những nụ cười” chưa thật sự bước vào thời kỳ ổn định khi cái bóng của ông Thaksin dường như vẫn hiện diện quá rõ.
Sự nôn nóng của chính quyền nữ Thủ tướng cộng với manh nha phản đối của phe đối lập đang dần hâm nóng lại bầu không khí vốn chưa hết căng thẳng trên chính trường Thái Lan.