Những năm qua, Đảng, Nhà nước, Quân đội và các địa phương đã có nhiều cố gắng trong phát triển kinh tế - xã hội, từng bước cải thiện đời sống nhân dân ở khu vực biên giới. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, nơi đây vẫn là khu vực nghèo, nhiều thôn, bản thiếu cầu đường, lớp học, trạm xá; nhiều hộ còn phải ở nhà tạm; số người mù chữ, trẻ em thất học chiếm tỷ lệ cao…
Để giúp người dân nơi biên giới, hải đảo ổn định cuộc sống, xây dựng quê hương giàu đẹp, Đảng ủy, Bộ tư lệnh BĐBP đã phối hợp với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Báo Quân đội nhân dân phát động đợt vận động “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo” nhằm hướng sự đóng góp của các tập thể, cá nhân giúp đỡ đồng bào nghèo nơi biên giới xóa nhà tạm, nhà dột nát; xây dựng các công trình dân sinh, xóa mù chữ cho đồng bào… Đợt vận động được triển khai từ ngày 15-10-2008 đến ngày 31-12-2009 và chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (từ 15-10-2008 đến 3-3-2009) đã xây dựng được 1.730 nhà và 18 công trình dân sinh (vượt chỉ tiêu 730 nhà và 18 công trình dân sinh); giai đoạn 2 (từ ngày 3-3-2009 đến ngày 31-12-2009) đã xây dựng được 1.939 nhà và 132 công trình dân sinh (vượt chỉ tiêu 939 nhà và 22 công trình dân sinh).
Trong quá trình thực hiện đã xuất hiện nhiều cách làm hay, huy động được sức mạnh tổng hợp của nhiều lực lượng, qua đó vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa đảm bảo chất lượng công trình. Được tham dự nhiều lần bàn giao nhà đại đoàn kết, chúng tôi gặp rất nhiều hình ảnh xúc động và ấn tượng về bộ đội giúp dân. Điển hình như BĐBP tỉnh Lai Châu, làm nhà tặng 3 bản thuộc dân tộc La Hủ (huyện Mường Tè). Bộ đội đi ô tô mất 1 đến 2 ngày, rồi tiếp tục trèo đèo lội suối, luồn rừng bằng đôi chân thêm 1 đến 2 ngày nữa mới đến được bản. Mọi công đoạn vận chuyển vật liệu đều trên lưng người chiến sĩ Biên phòng, mỗi thanh niên trai tráng chỉ vác được một tấm tôn rất mỏng cuộn tròn lại. Qua những vách đá thẳng đứng, bộ đội lại dùng tời, dây kéo nhích từng mét một. Mùa đông, ở biên giới rét cóng cả người, nhưng anh em vẫn ngâm mình đi dưới suối để vận chuyển vật tư. Hay ở Quảng Ninh phải chở vật liệu qua 6 con suối, đường dốc cao mới đến được nơi làm nhà…
Đợt vận động đã đem lại ý nghĩa hết sức to lớn: Đem lại niềm vui, hạnh phúc cho các gia đình được nhận nhà đại đoàn kết và niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội, góp phần làm chuyển biến đáng kể đời sống của nhân dân trên các tuyến biên giới. Kết quả quá trình triển khai, tuyên truyền, vận động thực hiện “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo” đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các lực lượng và của toàn xã hội đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới; trách nhiệm xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.
Để góp phần xây dựng các khu vực biên giới, hải đảo vững mạnh, Bộ tư lệnh BĐBP tiếp tục phối hợp triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 30a của Chính phủ về xóa nghèo cho các huyện nghèo nhất ở khu vực biên giới, gắn mô hình giúp dân với thực hiện các Chương trình 167, 134 của Chính phủ, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội miền núi, chương trình quy hoạch ổn định dân cư nhằm xây dựng vùng biên giới phát triển ổn định, vững chắc. BĐBP các tỉnh, thành phố chủ động thực hiện các dự án tăng gia sản xuất tập trung, khai thác các nguồn lực và thế mạnh của từng vùng để làm kinh tế có hiệu quả, cải thiện và nâng cao đời sống cho bộ đội. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động kêu gọi các nguồn kinh phí của xã hội để chăm lo cho đồng bào trên tuyến biên giới; làm tốt công tác thanh quyết toán các công trình dân sinh, nhà đại đoàn kết; hướng dẫn và tổ chức cho đồng bào sử dụng có hiệu quả.
Đợt vận động “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo” đã khẳng định chủ trương đúng đắn, với sự quan tâm của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, sự đóng góp của các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các cá nhân và tổ chức xã hội, đặc biệt là ý thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, của mỗi cán bộ, chiến sĩ BĐBP cùng quân dân cả nước. Điều đó đã góp phần củng cố, tăng cường quan hệ đoàn kết quân dân, nêu cao ý thức, trách nhiệm của mọi người dân đối với việc xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, nền quốc phòng toàn dân trong thời kỳ mới.
Hiện nay đồng bào nơi biên giới, hải đảo đang còn gặp muôn vàn khó khăn, rất cần những cuộc vận động như trên. Đây cũng chính là hành động thiết thực nhất nhằm hưởng ứng Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
Bài và ảnh: Huyền Anh