- Khu nhà trạm xá này đã hoàn thành việc xây dựng mà chúng tôi chưa nghĩ ra cái tên. Khó quá! Chẳng lẽ lại đặt tên là “Trạm xá Hữu nghị”. Rất nhiều công trình đã mang tên như thế rồi. Với công trình này, cái tên như vậy chưa đủ. Nó nặng tình nặng nghĩa lắm anh ạ...
Vâng. Đúng thế! Những ngày sống với anh em trong đơn vị, rồi xuống địa bàn thăm bà con mấy bản, tôi mới hiểu hết ý nghĩa của câu nói ấy. Đúng là nghĩa tình thật sâu nặng, dày công vun đắp của nhiều thế hệ giữa hai đồn BP và nhân dân các dân tộc hai bên biên giới Việt - Lào ở đoạn đường biên này.
Đồn biên phòng cửa khẩu Cầu Treo quản lý đoạn biên giới dài 41km, tiếp giáp với 5 bản: Thoọc Pê, Na Hát, Na Hương, Na Pê, Na Phong thuộc xã Lạc Xao, huyện Cam Cớt, tỉnh Pô-ly-khăm-xay của nước bạn Lào. Năm 1960, đồn BP cửa khẩu Cầu Treo được thành lập, cùng với nó là trạm cửa khẩu. Ngay từ những ngày đầu, 5 bản của Lạc Xao đã gắn bó máu thịt với các chiến sĩ Công an vũ trang trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ của hai nước. Nơi đây, anh hùng lực lượng vũ trang Võ Hồng Tuyên đã vận động, thuyết phục hàng chục người lầm lỡ theo phỉ Vàng Pao trở về với nhân dân, với cách mạng Lào. Và chính một trong số những người này đã cùng với anh Tuyên bắt gọn một toán biệt kích của Mỹ-ngụy, tạo điều kiện để Bộ Công an và Bộ Tư lệnh Công an vũ trang lập chuyên án K32. Từ chuyên án này, ta bắt thêm nhiều tên biệt kích, thu nhiều chiến lợi phẩm mà không tốn một viên đạn. Cũng chính nơi đây anh hùng Võ Hồng Tuyên tham mưu cho chính quyền địa phương và lực lượng vũ trang của bạn vùng dậy, làm tan rã nhiều cụm phỉ, góp phần vào việc giải phóng Pô-ly-khăm-xay thoát khỏi ách kìm kẹp của phỉ Vàng Pao, xây dựng cuộc sống mới, truyền thống ấy không ngừng được nhân lên theo tháng năm. Mới đây nhất, đồn BP cửa khẩu Cầu Treo đã giúp bạn giải quyết nhiều vụ mâu thuẫn sắc tộc, gây rối về an ninh trật tự, giữ vững cuộc sống bình yên của nhân dân Lạc Xao. Nhiều giống cây trồng của Việt Nam như lúa, ngô cao sản và một số cây công nghiệp khác được đưa sang nơi này đã góp phần nâng cao đời sống của bà con các dân tộc, nhiều gia đình đã giàu lên, có gia đình sắm được ô tô vận tải, máy xay xát... Tuy nhiên, đây là vùng núi cao, đường giao thông chưa được cải thiện nhiều, cả 5 bản của Lạc Xao vẫn chưa có một trạm y tế. Mỗi khi ốm đau, đồng bào phải vượt qua chặng đường khá xa mới tới được nơi khám chữa bệnh. Nhiều trường hợp bị tử vong do đến cơ sở y tế chậm. Từ trước tới nay, nhân dân các dân tộc hai bên biên giới no đói có nhau, chia sẻ niềm vui nỗi buồn, vượt qua mọi khó khăn, thách thức. Vậy bây giờ nên giúp bạn chăm lo sức khỏe cho nhân dân thế nào đây?
Ảnh: Đ. Chỉnh
Đưa tôi đi một vòng quanh trạm y tế, Đồn trưởng Võ Trọng Hải bộc bạch:
- Ý tưởng xây dựng một trạm y tế giúp bạn, ai cũng thấy rất đúng, rất nghĩa tình. Nhưng, các cụ ngày xưa có câu: “Có thực mới vực được đạo”. Đúng thế. Tiền lấy ở đâu để xây trạm xá? Ở vùng núi cao này vật liệu rất đắt. Chuyển được một viên gạch, một cân xi măng lên đây giá thành tăng lên nhiều lần. Nguồn nước sinh hoạt lấy ở đâu, lấy như thế nào? Xây dựng trạm xá xong, ai sẽ đảm nhiệm việc khám chữa bệnh thường xuyên và lâu dài?... Có đến hàng chục bài toán hóc búa phải giải cùng một thời gian. Song, tất cả những việc đó đã được cấp ủy và chỉ huy đồn tính toán cặn kẽ, có biện pháp cụ thể cho từng công việc. Một kế hoạch huy động sức mạnh tổng hợp được thực thi. Được sự chỉ đạo, hỗ trợ rất hiệu quả của Bộ Chỉ huy biên phòng tỉnh, từng công việc dần dần được giải quyết, có công việc suôn sẻ, nhanh chóng, có công việc trải qua nhiều cam go, nhưng cuối cùng đều có kết quả, có cái ngoài mong đợi. Về kinh phí, Ủy ban nhân dân tỉnh đầu tư cho 150 triệu đồng, các ngành ủng hộ 150 triệu. Công ty Trang Linh san lấp mặt bằng. Công ty xây dựng Bắc miền Trung lo giúp toàn bộ gạch và xi măng. Công ty xây dựng Nghệ An ủng hộ 50 triệu đồng. Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh điều cho đồn những đồng chí đã học qua các trường xây dựng. Toàn bộ nhân công phục vụ cho việc xây dựng do đồn đảm nhiệm. Trường kỹ thuật y tế của tỉnh Nghệ An nhận việc đào tạo gần chục y sĩ, y tá là người 5 bản của Lạc Xao cử đi học...
Bây giờ trạm xá xây dựng xong, nhìn lại mới thấy việc dám nghĩ, dám làm, quyết tâm cao quả không uổng. Đồng chí Võ Trọng Hải nói như tâm sự:
- Trong chống Mỹ cứu nước, ta và bạn huy động một lúc được hàng chục tay súng, hàng trăm dân công để truy bắt biệt kích Mỹ-ngụy, diệt các cụm phỉ, nhiều khi phải đổ máu mà các thế hệ cha anh làm được. Ngày nay có điều kiện hơn nhiều, việc gì hợp lòng dân, hợp đạo lý, khó mấy nếu quyết tâm cũng làm được...
Nét mặt Võ Trọng Hải như giãn nở ra. Niềm vui ấy tràn sang chúng tôi. Mặt trời đã sắp tròn bóng. Nhìn về phía nào chúng tôi cũng thấy nắng ấm rời rợi khắp rừng, khắp bản. Không thấy Võ Trọng Hải nói về đặt tên cho trạm xá nữa. Có lẽ cứ để nó mang cái tên mộc mạc, giản dị mà ân tình: Trạm xá quân dân y kết hợp Thoọc Pê!
Thái Xuân
