>> Nga - Ukraine bước vào thời kỳ 'nồng ấm'
Tymoshenko – “nạn nhân” của chính mình
Theo nghị sĩ Taras Chornovil, bà Tymoshenko sẽ “khai thác” triệt để cử tri ở miền Tây. Ngược lại, theo Spiegel, bà lại tập trung lôi kéo cử tri ở miền Đông, “căn cứ” của ông Yanukovich. Biểu hiện rõ nét là việc bà liên tục thăm rất nhiều nhà máy, hầm mỏ... chụp ảnh cùng những công nhân và thợ mỏ, hứa sẽ giúp đỡ những ông bà chủ các cơ sở này với hy vọng những người này sẽ cảm kích trước hành động đẹp.
Chưa dừng lại, bà còn đang nỗ lực phá vỡ những khuôn khổ truyền thống bằng cách biến mình thành “quốc mẫu” (theo tờ Spiegel) khi nhấn mạnh: “Gia đình tôi là Ukraine và toàn bộ người dân Ukraine. Mỗi khi quê hương tôi đau buồn, tôi cũng đau buồn”.
Về đối ngoại, bà kêu gọi xây dựng quan hệ tốt hơn với Nga và cáo buộc chính quyền của Tổng thống Yushchenko đối đầu với Nga là không phù hợp.
Trong khi đó, cả người ủng hộ lẫn phản đối đều cho rằng bà Tymoshenko thu hút cử tri chủ yếu nhờ những đặc điểm cá nhân, đặc biệt là hình thức như việc bà tết tóc theo kiểu truyền thống cùng và lối diễn đạt cuốn hút, dễ gần. Giám đốc Viện Thành phố là Vira Nanivska khẳng định: “Đó là người mạnh mẽ, quyết đoán, không ai có thể kìm giữ. Bà là nhà chính trị kiệt xuất, sẽ làm mọi thứ để chiến thắng”.
Tuy nhiên, trời không phải lúc nào cũng chiều lòng người. Hiện bà Tymoshenko gặp khá nhiều khó khăn và mỗi thứ đều có thể khiến bà thất bại trong ngày bầu cử 7/2, chủ yếu xuất phát từ quá khứ bản thân.
Thứ nhất, bà là Thủ tướng, là một nhân tố chủ chốt trong hệ thống chính quyền cũ, khiến kinh tế Ukraine suy thoái, quan hệ với Nga khủng hoảng...như hiện nay và tất nhiên, bà phải chịu trách nhiệm một phần về kết quả kinh tế nghèo nàn hiện nay.
Thứ nhì, đây là lần đầu bà tranh cử Tổng thống nên kinh nghiệm cũng có hạn, không thể so với chính trị gia lão luyện Yanukovich.
Yanukovich – “người Nga” trầm lắng
Trong vòng bầu cử đầu tiên, sự ủng hộ của ông Yanukovich chủ yếu tới từ khu vực phía Đông. Nếu không giành được cảm tình ở miền Trung và Tây, ông không dễ thắng cử và nếu có thì cũng sẽ rất khó khăn.
Ngoài ra, tại Ukraine cũng có không ít người chỉ trích ông Yanukovich “cổ lỗ”, theo phong cách Liên Xô, không phù hợp lãnh đạo Ukraine hiện đại. Nghị sĩ Ukraine Dmitri Vydrin cho rằng: “Ông Yanukovich là người theo phong cách truyền thống, coi trọng công nghiệp. Dù không phải là kẻ độc tài như nhiều người lo ngại nhưng ông khó lòng cải thiện tình hình Ukraine, không phải là nhà lãnh đạo phù hợp để đưa Ukraine gia nhập châu Âu”.
Tuy nhiên, dù bị “nói ngả nói nghiêng”, ông Yanukovich vẫn là người về đích đầu tiên trong vòng 1 khi áp dụng chiến thuật ngồi yên chờ đợi và tập trung mũi nhọn vào cách mạng Cam. Nói cách khác, trong lúc cử tri thất vọng với chính sách kinh tế, đối ngoại... yếu kém của cả Tổng thống Yushchenko lẫn Thủ tướng Tymoshenko, ông Yanukovich dễ dàng chiếm được cảm tình của người dân với nhiều lời hứa hẹn.
Ngoài ra, khi bước vào thời kỳ “nước sôi lửa bỏng” như hiện nay, với kinh nghiệm thu được khi hai lần làm Thủ tướng, một lần tranh cử Tổng thống, ông Yanukovich có nhiều đất dụng võ. Do đó, chính trị gia Vladislav Lukyanov cho biết: “Tôi đã theo dõi ông Yanukovich làm việc rất nhiều năm, từ khi ông ấy rời chức tỉnh trưởng Donetsk những năm đầu thập kỷ 1990. Ông ấy rất giỏi tổ chức, làm việc nhóm tốt với tầng lớp giàu có, quản lý có, công nhân có. Ông ấy sẽ mang chiến tới cho Ukraine một Chính phủ chuẩn mực”.
Vai phụ quyết định sự thành công của vở kịch
Kết thúc vòng một, ông Yanukovich giành được 35% số phiếu, vượt 10% so với bà Tymoshenko và đây chưa phải khoảng cách an toàn để ông Yanukovich đảm bảo chiến thắng.
Do đó, theo hầu hết nhà phân tích, việc ai trở thành Tổng thống tiếp theo của Ukraine phụ thuộc vào những ứng cử viên thua trong vòng 1. Nói cách khác, nếu bà Tymoshenko liên kết thành công với những ứng viên trong vòng 1 như ông Sergey Tigipko (giành 13% số phiếu ở vòng 1), Arseniy Yatsenyuk (7%) thì khả năng lật ngược tình thế vẫn còn.
Để thực hiện kế sách này, ngay khi vòng 1 kết thúc, bà Tymoshenko tuyên bố mong muốn đối thoại với mọi lực lượng dân chủ, “dụ” ông Tigipko liên kết, hứa bổ nhiệm ông làm Thủ tướng nếu bà thắng cử và nhấn mạnh, 90% chính sách của chính trị gia này giống bà.
Tuy nhiên, tới nay thì những lời đề nghị “hấp dẫn” trên chưa được ông Tigipko chấp nhận khi cựu chủ tịch ngân hàng này tuyên bố sẽ không ủng hộ phe nào, bà Tymosheko lẫn ông Yanukovich. Tương tự, phát ngôn viên của Tổng thống Yushchenko cũng khẳng định, sẽ không ủng hộ ai vì ông có quan điểm khác xa hai ứng cử viên.
Thế nhưng, "việc binh không ngại trí trá", từ nay tới vòng 2 bầu cử còn hai tuần nên chẳng ai có thể biết chắc các bên sẽ liên kết, chia rẽ thế nào, cán cân sức mạnh sẽ lệch thế nào.
Còn theo Ria Novosti đưa tin, cuộc thăm dò sơ bộ ngay sau vòng 1 cho thấy ông Yanukovich sẽ thắng vòng 2 với cách biệt nhỏ.
Và theo chuyên gia Alexander Sushko của Viện hợp tác châu Âu – Đại Tây Dương, mọi chuyện chưa chắc sẽ kết thúc khi các địa điểm bỏ phiếu đóng cửa vào ngày 7/2. Ông Sushko cho rằng: “Điều đáng lo là nếu có ai thất bại, ông Tymoshenko hoặc Yanukovich có thể kêu gọi người ủng hộ xuống đường biểu tình”.
Năm 2004, ông Yanukovich tuyên bố thắng cử Tổng thống nhưng bị cách mạng Cam do ông Yushchenko và bà Tymoshenko lật đổ. Chẳng ai có thể chắc kịch bản tương tự không xảy ra sau ngày 7/2.
