Ngày 29.10, tại TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Công đoàn Than - Khoáng sản VN (TKV) phối hợp với Tạp chí Lao Động và Công đoàn, thuộc Tổng LĐLĐVN tổ chức Hội thảo khoa học “Phát huy truyền thống CN mỏ trong đổi mới kinh tế của đất nước”.

80 nam truyen thong cong nhan vung Mo (12.11.1936 - 12.11.2016): Sang mai 'ngon lua' 1936 - Anh 1

Công nhân mỏ

Ông Nguyễn Văn Ngàng - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, ông Phạm Thế Duyệt - nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị cùng nhiều lãnh đạo, chuyên gia ngành than tham dự hội thảo. Hội thảo một lần nữa khẳng định thắng lợi của cuộc tổng bãi công của hơn 3 vạn CN toàn khu mỏ vào đêm 12, rạng sáng 13.11.1936 là tiền đề, góp phần khẳng định vị trí, vai trò to lớn của giai cấp CN.

Chặng đường tự hào

Ông Phạm Thế Duyệt - nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị, từng là một thợ lò, một giám đốc Cty than tại vùng mỏ Quảng Ninh - khẳng định: 80 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, CN vùng Mỏ đã viết nên truyền thống cách mạng rất vẻ vang, rất đáng tự hào. Giai cấp CN vùng Mỏ đã góp phần quan trọng thúc đẩy phong trào cách mạng của CN và nhân dân cả nước theo Đảng, làm cuộc Tổng khởi nghĩa 19.8.1945, giành độc lập cho Tổ quốc Việt Nam sớm nhất ở Đông Nam Á”.

Theo “người thợ lò ưu tú” Phạm Thế Duyệt, trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược sau này, giai cấp CN vùng Mỏ đã góp phần không nhỏ cùng giai cấp CN và nhân dân cả nước đánh thắng kẻ thù, bảo vệ Tổ quốc.

Tham luận tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Ngàng - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN - cho rằng, cuộc tổng bãi công tháng 11.1936 của hơn 3 vạn CN vùng Mỏ không chỉ đòi được quyền lợi cho đông đảo CN mỏ, mà còn giáng một đòn chí mạng vào bộ máy chính quyền thực dân tàn bạo. Thắng lợi của cuộc tổng bãi công đó còn khẳng định sự lớn mạnh, ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết của giai cấp CN vùng mỏ, thông qua khẩu hiệu hành động “Kỷ luật và đồng tâm, chúng ta nhất định thắng”.

Tinh thần ấy đã đồng hành với những người thợ mỏ suốt 8 thập kỷ qua, giúp ngành than vượt qua mọi khó khăn thách thức, không ngừng lớn mạnh. Với đội ngũ 113.000 CN lao động hiện nay, TKV là một tập đoàn kinh tế lớn của đất nước, là nòng cốt trong nhiệm vụ cung cấp than cho đất nước, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Luôn cùng nhau chia sẻ khó khăn

Dẫu vậy, ngành than cũng đang đứng trước muôn vàn khó khăn, thách thức. Trong đó có thách thức lần đầu tiên TKV gặp phải: Giá than sản xuất trong nước cao hơn giá than nhập khẩu. Điều đó khiến than nhập tràn vào, làm than khai thác của TKV tồn tới 11 triệu tấn, các Cty thành viên của TKV liên tục phải cắt giảm lao động, thu hẹp sản xuất.

Tất cả các nhà quản lý, các chuyên gia đều thừa nhận: Ngành than đã trải qua nhiều đợt khủng hoảng, nhưng chưa bao giờ lớn như hiện nay.

Tuy nhiên, là người hiểu rõ phẩm chất, tính cách của những người thợ mỏ, ông Đoàn Văn Kiển - nguyên Chủ tịch HĐQT, nguyên TGĐ TKV, cũng từng là thợ lò - tin rằng ngành than sẽ vượt qua khó khăn, bằng “kỷ luật và đồng tâm” đã được hun đúc suốt 80 năm qua, mà ở đó có những nổi trội không ít ngành nghề có được: “Văn hóa than, tình người ngành than”.

“Đầu những năm 90 của thế kỷ trước, giá than bán như cho, đời sống CN vô cùng khó khăn, đã có những trường hợp con theo cha mẹ lên công trường ăn chung bát cơm giữa ca. Khi ấy, các Cty than mặc dù đều hạch toán độc lập, những vẫn giúp đỡ, chia sẻ với nhau ngay cả khi két sắt của mình không còn đồng tiền nào. Rồi năm 1999, ngành than phải cắt giảm mạnh sản xuất, CN tạm nghỉ việc vài tháng, nhưng thợ mỏ vẫn đoàn kết, san sẻ việc làm và thu nhập cho nhau để cùng vượt qua khó khăn” - ông Đoàn Văn Kiển nhớ lại.

Trưởng thành từ thợ lò và luôn có mặt để chỉ huy cứu nạn ở hầu hết các tai nạn lớn của ngành than, ông Kiển cho biết, những người thợ lò luôn sống vì nhau, hy sinh cho nhau. Không chỉ vậy, họ còn chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn khác của xã hội. Các lãnh đạo TKV không nhớ ngành đã xây được bao trường học, trạm xá, đường giao thông, nhà “mái ấm công đoàn”… dù nhiều người trong số họ vẫn khó khăn.

Tuy nhiên, theo ông Kiển, cũng không thể bắt những người thợ mỏ chịu đựng quá lâu, quá nhiều những cái không đáng phải chịu đựng do cách quản lý, điều hành của nội bộ TKV và những bất cập về cơ chế chính sách của nhà nước tạo ra như hiện nay.

Ông Phạm Thế Duyệt cho biết, vừa đi thăm một số mỏ và thấy TKV thực sự đang khủng hoảng, vì thế cần phải sớm có biện pháp tháo gỡ cho ngành than. Ông đề nghị các cấp công đoàn, TKV và tỉnh Quảng Ninh phải phối hợp hơn nữa để chăm lo cho CN mỏ nói riêng và CN Quảng Ninh nói chung; tổ chức CĐ phải đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để chăm lo, bảo vệ cho được quyền lợi chính đáng của NLĐ trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Nguyễn Hùng