Tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam vừa tổ chức Hội thảo 70 năm Mỹ thuật Việt Nam (1945 - 2015).

70 nam My thuat Viet Nam - Anh 1

Tác phẩm sơn mài “Vườn xuân Trung Nam Bắc” –
một trong những tác phẩm tiêu biểu của Mỹ thuật Việt Nam trong 70 năm qua.

Với 43 tham luận và nhiều ý kiến đánh giá của các đại biểu, Hội thảo đã nhìn lại quá trình phát triển của mỹ thuật Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 và qua các thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, thống nhất đất nước, đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Tại hội thảo, các đại biểu nhìn nhận lại những sự kiện, dấu ấn phát triển của mỹ thuật Việt Nam hiện đại qua 70 năm trên tất cả các lĩnh vực sáng tác (đồ họa, điêu khắc, mỹ thuật ứng dụng và nghiên cứu phê bình mỹ thuật), các hoạt động mỹ thuật, công tác đào tạo mỹ thuật. Trên cơ sở đó, Hội đưa ra đánh giá những thành tựu, bài học kinh nghiệm, đưa ra đề xuất cho sự phát triển mỹ thuật Việt Nam trong thời gian tới.

Các tham luận trình bày tại hội thảo góp phần làm sáng tỏ những vấn đề của mỹ thuật Việt Nam 70 năm qua trên cơ sở các chính sách, nghị quyết về công tác văn hóa, văn nghệ của Đảng, tinh thần thiết thực, đổi mới góp phần vào công tác nghiên cứu lý luận phê bình Mỹ thuật Việt Nam.

Một trong những chủ đề được nhiều đại biểu quan tâm đó mỹ thuật Việt Nam giai đoạn 2005 đến nay đã có sự chuyển biến trong sáng tác. Ở giai đoạn này, nhiều tác phẩm nghệ thuật không còn bị đóng khung trong đề tài, chủ đề quen thuộc mà hướng đến những vấn đề xã hội Việt Nam đương đại. Các sáng tác mỹ thuật đã góp phần khắc phục những nhược điểm như chú trọng yếu tố duy mỹ, xa rời hiện thực xã hội.

Có thể thấy mối liên hệ giữa sáng tác mỹ thuật và xã hội: một bên là bối cảnh xã hội với những thay đổi gồm cả mặt tích cực, hạn chế tác động đến người nghệ sĩ. Một bên là sáng tác mỹ thuật khi phản ánh thành công các vấn đề xã hội đương đại đã tác động trở lại đối với xã hội…

Họa sĩ Trần Khánh Chương - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng: Đội ngũ các nghệ sĩ tạo hình cả nước ngày càng lớn mạnh với nhiều thế hệ và tạo nguồn cho sự phát triển đa dạng của mỹ thuật nước nhà. Theo ông, trong thời kỳ đổi mới, mỹ thuật Việt Nam đã có bước phát triển mới, tạo nên một dấu ấn của nền mỹ thuật hiện đại. Điều này thể hiện qua các triển lãm mỹ thuật, các trại sáng tác, sự đổi mới của các loại hình mỹ thuật, hình thành đội ngũ nghệ sĩ tạo hình trẻ, đa dạng các phong cách nghệ thuật.

Các sáng tác mỹ thuật đã mang tính chuyên nghiệp; giá trị tác phẩm mỹ thuật đã được nâng cao; các giải thưởng mỹ thuật, thông tin mỹ thuật, quan hệ đối ngoại trong mỹ thuật… đã được nâng cao, đa dạng hơn.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Mỹ thuật Việt Nam hiện nay còn nhiều vấn đề tồn tại và đó là thách thức khi bước vào thời kỳ mới, thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế như: hoạt động mỹ thuật đang bị thị trường hóa, nhiều tác phẩm ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu của người mua, tạo nên những làn sóng sáng tác tác phẩm theo một đề tài hoặc một số lối vẽ ăn khách; việc vi phạm bản quyền tác giả càng trờ nên trầm trọng hơn; phân hóa trong lực lượng sáng tác do quan niệm, điều kiện sống, điều kiện tiếp cận với các quỹ các tổ chức trong và ngoại nước ngày càng rõ; những quy định, luật pháp quốc tế về hoạt động quảng bá, mua bán tác phẩm vẫn chưa được phổ biến và thực hiện ở Việt Nam…

Được biết, trong thời gian tới trên cơ sở chất lượng những bài viết, nghiên cứu về mỹ thuật hiện đại Việt Nam trong gần 100 năm qua, (lấy mốc từ khi thành lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1925) gửi về hội thảo, Ban Thường vụ Hội Mỹ thuật Việt Nam sẽ tổ chức biên tập để in cuốn sách “70 năm Mỹ thuật Việt Nam - Kỷ yếu hội thảo” và xuất bản trong năm 2016.

Minh Sơn