Những năm 80 của thế kỷ trước, khi trường hợp đầu tiên trên thế giới công nhận bệnh nhân mắc HIV thì loại virus này đã trở thành án tử hình dành cho người bệnh.

Để ngăn chặn và xóa sổ căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS, các nhà khoa học trên toàn thế giới đang nỗ lực nghiên cứu để tìm ra các liệu pháp đặc trị đối với bênh nhân nhiễm căn bệnh này. Hãy nhìn lại một số thành quả nhất định của họ trong nhiều năm qua:

1. Bao cao su ngăn virus HIV ngay cả khi bị rách

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 1

Chiếc bao cao su mới sẽ giúp chống lại virus HIV ngay cả khi bị rách.

Đây là nghiên cứu của các nhà khoa học đến từ Trung tâm khoa học sức khỏe Texas A&M. Dự án độc đáo này nhanh chóng được quỹ từ thiện Bill & Melinda Gates của tỷ phú Bill Gates để ý và rót tiền đầu tư. Người đứng đầu dự án nghiên cứu này là tiến sĩ Mahua Choudhury cho biết chiếc bao cao su thế hệ mới này sẽ khiến mọi người tích cực sử dụng hơn và làm giảm bớt sự lây nhiễm virus HIV.

Điều đặc biệt là chiếc bao cao su này không được làm từ cao su. Do có khá nhiều người dị ứng với cao su, vì vậy các nhà khoa học đã tìm ra hydrogel, một loại vật liệu có nguồn gốc chủ yếu từ nước, với độ bền và độ đàn hồi tốt để thay thế.

Bên trong chiếc bao cao su này được tẩm một chất chống oxy hóa mang tên quercetin (một chất chuyển hóa trung gian của thực vật), có khả năng kháng virus và ngăn cản hoạt động của chất sinh gây ung thư. Đặc biệt hơn là chất này có thể ngăn ngừa cả virus HIV. Chính vì vậy, nếu như chiếc bao cao su này bị rách, chất quercetin sẽ giúp ngăn cản virus HIV có khả năng xâm nhập và lây nhiễm.

2. USB cho kết quả xét nghiệm HIV trong 30 phút

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 2

Thiết bị được hứa hẹn sẽ tạo nên một cuộc cách mạng.

Mới đây, một nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Imperial, London và công ty công nghệ sinh học DNA Electronics đã phát triển thành công một thiết bị xét nghiệm HIV cực kì nhỏ gọn. Nó có thể được cắm vào máy tính của bạn giống như một chiếc USB, và cho kết quả xét nghiệm trong vòng 30 phút.

Các nhà nghiên cứu khẳng định “chiếc USB” này có thể phát hiện virus chỉ trong một giọt máu. Một máy tính hoặc điện thoại thông minh có thể được sử dụng để đọc dữ liệu và cho kết quả xét nghiệm.

Toàn bộ quá trình từ lấy máu tới khi nhận kết quả chỉ mất một vài phút, thay vì nhiều giờ so với việc đến các phòng khám, đặt lịch, lấy mẫu và chờ kết quả. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã thử nghiệm gần 1.000 mẫu máu với độ chính xác lên tới 95%. Thời gian trung bình cho mỗi lần xét nghiệm chưa đến 21 phút.

Điều này cho phép các xét nghiệm chẩn đoán nhanh chóng và hiệu quả có thể được thực hiện ở bất cứ đâu, kể cả ở những vùng xa xôi hẻo lánh mà hệ thống y tế hiện đại khó tiếp cận.

3. Thí nghiệm phân tách thành công virus HIV

Một nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Trường Y Lewis Katz Đại học Temple vừa cắt bỏ thành công Gen HIV-1 ra khỏi hệ gen của chuột nhắt và chuột cống.

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 3

Bằng công nghệ chỉnh sửa gen, khoa học đang giúp con người tiến gần hơn đến cách chữa trị căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS

Kết quả thí nghiệm thành công trên chuột đã mở ra hi vọng cho ngành y học rằng một ngày không xa công nghệ chỉnh sửa gen cũng có thể xóa sổ hoàn toàn các virus gây tử vong ở người.

Khi tiến hành thí nghiệm, đầu tiên các nhà nghiên cứu cấy nhiễm DNA của virus HIV vào chuột cống, sau đó tiến hành một thí nghiệm bên ngoài cơ thể sống. Mục đích của thí nghiệm này là nhằm “phân tách DNA HIV-1 tích hợp trên hệ gen của vật chủ.” Thí nghiệm này cho phép cắt bỏ hoàn toàn đoạn DNA của virus ra khỏi hệ gen. Hai tuần sau khi tiến hành thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã kiểm tra DNA của vật mẫu và không còn phát hiện ra DNA của virus HIV.

Cũng theo Tiến sĩ Khalili, “Khả năng của hệ thống phân phối rAAV vào các cơ quan chứa gen HIV-1 và chỉnh sửa DNA là một bằng chứng quan trọng cho thấy liệu pháp này có thể ức chế virus HIV tại các tế bào tiềm ẩn nguy cơ lây nhiểm, đồng thời có khả năng trở thành liệu pháp đặc trị đối với các bênh nhân nhiễm HIV.”

4. Italy nghiên cứu Vắcxin HIV/AIDS tại Nam Phi

Nhóm nghiên cứu về HIV/AIDS của Viện Y tế Cao cấp Italy (ISS), đứng đầu là nhà khoa học Barbara Ensoli, sẽ phối hợp với Bộ Y tế Nam Phi để tiếp tục giai đoạn thử nghiệm thứ hai đối với loại vắcxin này.

Giám đốc ISS Enrico Garaci cho biết sau các cuộc thử nghiệm ở Italy, vắcxin TAT đã chứng tỏ các dấu hiệu cho thấy đây là "một công cụ đầy hứa hẹn để cải thiện chức năng miễn dịch ở các bệnh nhân bị nhiễm HIV." Hồi tháng 11/2010, các nhà nghiên cứu Italy đã công bố kết quả thử nghiệm sơ bộ của giai đoạn II, cho thấy vắcxin TAT đã hoạt động hiệu quả.

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 4

Bà Ensoli, đã nghiên cứu loại vắcxin trên trong 10 năm, cho biết 48 tuần sau khi vắcxin được đưa vào người những bệnh nhân tình nguyện, "các chỉ số của họ vẫn đang được cải thiện, nhóm nghiên cứu đã tìm được cách để chặn đứng sự hủy hoại đối với hệ thống miễn dịch.” Giai đoạn thử nghiệm thứ hai của bà Ensoli đã được bắt đầu vào cuối năm 2008 đối với 128 bệnh nhân nhiễm HIV có tuổi đời từ 18-25 (cả nam và nữ) tại 11 trung tâm ở Italy.

Theo dõi toàn bộ số bệnh nhân tình nguyện người Italy đã cho thấy rằng 100% có phản hồi đối với loại vắcxin này bằng cách sản xuất ra những kháng thể đặc trưng. Vắcxin TAT tìm cách chặn đứng sự lây nhiễm, ngăn ngừa việc nhân bản các tế bào bị nhiễm và có thể có hiệu quả trong chống lại tất cả các biến của thể virus HIV.

5. Loại bỏ HIV bằng phương pháp truyền máu từ dây rốn

Dấu hỏi về HIV/AIDS - căn bệnh thế kỷ ảnh hưởng đến mạng sống của 34 triệu người trên thế giới - dường như đã được giải đáp. Vì mới đây các bác sĩ tại Barcelona (Tây Ban Nha) đã xác nhận rằng họ có thể chữa được căn bệnh này.

Bằng một phương pháp không ai ngờ đến, virus HIV có thể được loại bỏ. Phương pháp họ sử dụng là truyền máu từ dây rốn của người có gene kháng HIV. Với phương pháp này, các chuyên gia tin rằng virus có thể hoàn toàn được loại bỏ.

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 5

Kết quả xét nghiệm 3 tháng sau cho thấy virus HIV được loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể bệnh nhân. Ảnh minh họa

Và thực tế cũng đã cho thấy họ đạt được thành quả bất ngờ với một bệnh nhân đặc biệt. Đó là một người đàn ông 37 tuổi sống tại Barcelona. Người này bị nhiễm HIV từ năm 2009, nay đã được chữa khỏi hoàn toàn.

Để có được thành quả này, nhóm chuyên gia đã tập trung vào một kỹ thuật từng được áp dụng cho Timothy Brown - một bệnh nhân HIV người Đức bị mắc bệnh bạch cầu vào năm 2007. Brown được các bác sĩ tại bệnh viện Berlin cấy ghép tủy xương từ một người hiến tặng nhằm trị dứt điểm chứng ung thư máu quái ác. Có điều, người này vô tình mang gene kháng HIV, và khi căn bệnh ung thư chấm dứt, cũng là lúc virus HIV hoàn toàn biến mất.

Theo các chuyên gia, gene đột biến CCR5 Delta 35 đã tác động đến protein trong bạch cầu, qua đó giúp cơ thể sở hữu khả năng kháng lại HIV. Ước tính, chỉ 1% dân số thế giới mang gene CCR5 Delta 35 trong người.

6. Tìm thấy nhóm trẻ em miễn dịch hoàn toàn với HIV/AIDS

Trong tự nhiên có tồn tại một cơ chế ngăn chặn được bệnh AIDS phát triển.

Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích mẫu máu của 170 đứa trẻ nhiễm HIV tới từ Nam Phi và trong số đó, không một em nào có biểu hiện bệnh AIDS đang phát triển cả. Các thử nghiệm cho thấy rằng trong mỗi mili lít máu của các em, có tới 10.000 vi rút HIV. Thông thường, số lượng virus lớn như vậy sẽ khiến hệ miễn dịch bị quá tải và khiến người nhiễm bệnh ốm yếu đi, nhưng các em lại hoàn toàn bình thường.

Giáo sư Philip Goulder, một trong những nhà nghiên cứu HIV tại Đại học Oxford nói rằng: “Hệ miễn dịch của các em đang trì hoãn mọi sự tấn công vào virus HIV cho tới lúc này”. Và chính nhờ việc không tấn công virus của hệ miễn dịch, bệnh AIDS (suy giảm miễn dịch) lại không thể hình thành.

6 nghien cuu hieu qua nhat trong dieu tri HIV/AIDS - Anh 6

Một trong những điều ta nhận thấy từ nghiên cứu này, là bệnh HIV lại không liên quan tới bản thân virus HIV, mà là liên quan tới hệ thống miễn dịch phản hồi lại những virus ấy.

Cơ chế phòng ngự của hệ miễn dịch này gần như là chỉ tồn tại độc nhất trên cơ thể của trẻ nhỏ. Hệ miễn dịch của người lớn thường có xu hướng tấn công tổng lực để loại bỏ virus HIV và gần như trong mọi trường hợp, hệ miễn dịch của chúng ta sẽ thất bại.

Giáo sư Goulder tin rằng việc tìm thấy sự miễn dịch với HIV trên trẻ em này có thể giúp chúng ta tìm ra cách thức cân bằng lại những hệ thống miễn dịch trên các bệnh nhân HIV.

Lê Hoa

(Tổng hợp)