PTV mở đầu cho cuộc "Thập tự chinh" của MMORPG 3D ở Việt Nam hồi đầu năm 2005. Lúc ấy, đối thủ của trò chơi chỉ các là server MU lậu, nhưng game trực tuyến đầu tay của FPT Online không đánh gục nổi đối thủ và đuối dần sau khi Võ lâm truyền kỳ ra mắt. Đến giữa năm đó, những tưởng 3D sẽ mạnh mẽ hơn khi RYL II, với đồ họa đẹp và gameplay hấp dẫn, nhưng game nhanh chóng "xịt" do yêu cầu cấu hình quá cao với mặt bằng máy tính khi đó.
Sang 2006, các nhà phát hành Việt tiếp tục giấc mơ 3D. VinaGame đã tung Cửu long tranh bá còn VDC-Net2E giới thiệu Con đường tơ lụa. Sau những cơn sốt ban đầu, số lượng người chơi rời bỏ 2 game này ngày một nhiều. Theo lý giải của đông đảo game thủ khi đó là do lỗi và trò chơi bị hack triền miên, khiến họ mất hứng thú. Đến thời điểm này, các nhân sĩ Cửu long đã viết thư lên VNG để xin khai tử trò chơi, còn Con đường tơ lụa đã trở nên hưu quạnh khi lượng thương lái còn lại quá ít.
Thế giới hoàn mỹ mở màn cho đợt chinh phạt trong 2007. Sự mới lạ đã đem lại sức hút cho trò chơi. Trong quý I năm ấy, làng game dường như cất cùng giai điệu "Fly With Me" của game. Tuy nhiên, những chính sách không hợp lý cộng với sự quản lý không tốt của Quang Minh DEC đã làm Thế giới hoàn mỹ đi xuống. Trong lúc cộng đồng đang dự đoán 3D sẽ tiếp tục có năm thảm bại thứ 3 thì Cabal xuất hiện và tạo được cơn sốt ngay lập tức. Nhưng cái dớt đen đủi vẫn đeo bám. Trò chơi của Asiasoft bị hacker tàn phá. Nhà phát hành quyết định trảm hơn 17 nghìn tài khoản gian lận và trò chơi dường như quay về vạch xuất phát. Tất cả những điều này đã đánh dấu tấm thảm kịch của MMORPG 3D trong năm đó, khi có lúc lên mây rồi ngay lập tức bị rớt xuống vực thẳm.
Sự thất bại liên tiếp trong vòng 3 năm khiến trong 2008, các nhà phát hành đều nói không với 3D. Mặc dù vậy, mơ ước chinh phục của họ vẫn không bao giờ tắt. Bước sang 2009, Tru Tiên Online, Atlantica Online, Bá chủ thế giới, Độc bá giang hồ lần lượt ra mắt trong quý I và II. Điều này đánh dấu sự phản công ồ ạt của dòng game được xem là yểu mệnh ở VN. Rất nhiều ý kiến, bình luận ca ngợi các trò chơi này khi đó, đồng thời khẳng định 2009 sẽ là năm thành công của MMORPG 3D. Bước sang quý III, rồi IV những quả bom tấn của VTCz-one, FPT Online, VTC Game, Asiasoft vẫn không phát nổ. Việc Chúa tể phục sinh, Xích bích Online không tạo ấn tượng trong những tháng cuối năm như vẽ nốt bức tranh bại trận lần thứ tư trong 5 năm liên tiếp của 3D.
Nhiều ý kiến lý giải cho thất bại trên, từ cốt truyện, gameplay không phù hợp đến cấu hình máy tính ở VN chưa đáp ứng, hay chính sách điều hành yếu kém hoặc game thủ Việt chưa đủ trình để chơi. Kèm với đó là việc các đơn vị kinh doanh không phủ nhận tiềm năng của mảng thị trường này, khi nó đang "vô chủ", vì chưa có một sản phẩm chiếm ưu thế áp đảo như Võ lâm truyền kỳ (MMORPG 2D), Audition (MMO casual) và Đột kích (MMOFPS).
Do đó, năm nay các ông lớn lần lượt đánh tiếng sẽ mang những MMORPG 3D "khủng" về phát hành, cụ thể: VTC Game "đả loạn giang hồ" với Trung hoa anh hùng, VinaGame mang về thế giới xác ướp Kiếm tiên còn AsiaSoft sẽ cùng game thủ trải nghiệm 5000 lịch sử Trung Quốc với Thiên tử Online.
Hoàng Huy
