Y tế, giáo dục, môi trường sống là những yếu tố quan trọng trong quá trình xây dựng một thành phố thông minh.

TP.HCM đang gấp rút xây dựng Đề án Đô thị thông minh, dự kiến sẽ trình UBND TP duyệt và công bố vào ngày 15/12 sắp tới. Để có cái nhìn tổng quan về những lợi ích của thành phố thông minh, ICTnews xin trích lược tham luận của ông Nguyễn Đăng Sơn, Viện phó Viện Nghiên cứu đô thị và Phát triển hạ tầng (IUS) thuộc Tổng hội Xây dựng Việt Nam, được trình bày tại hội thảo “Quản lý xây dựng, chỉnh trang và phát triển đô thị TP.HCM” diễn ra cuối tuần trước.

Theo ông Sơn, tính đến năm 2013, trên thế giới có 20 thành phố được chứng nhận đạt chuẩn là thành phố thông minh. Năm 2015 con số này lên tới 30 thành phố, dự kiến đến năm 2025 sẽ có 90 thành phố được công nhận là thành phố thông minh trên toàn cầu.

5 lo trinh de xay dung thanh pho thong minh - Anh 1

Một khu vườn được lên kế hoạch tưới tiêu, ánh sáng, quạt gió, kéo màn,... bằng thiết bị di động - có thể ngồi bất cứ đâu để "chăm vườn" - Ảnh: H.Đ

Theo Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU), một thành phố thông minh bền vững ứng dụng công nghệ thông tin và viễn thông để mang lại chất lượng cuộc sống cao hơn cho cộng đồng, tăng cường hiệu suất dịch vụ và phát triển bền vững.

Thành phố thông minh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để kết nối và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, nhằm gia tăng chất lượng cuộc sống cho thị dân. Bên cạnh đó, là thành phố có thể sử dụng dữ liệu để cải thiện mức độ hài lòng của người dân.

Theo Phó viện trưởng IUS, các nhà hoạt động đô thị hiện đang hướng tới việc vận hành các thành phố như một mạng lưới tích hợp chứ không phải là tập hợp các ngành riêng lẻ.

Để giúp các nhà hoạt động chính sách thực hiện tầm nhìn thành phố thông minh, theo ITU các thành phố thông minh bền vững đã đề ra một lộ trình gồm 5 bước.

Đầu tiên, cần thiết lập cơ sở hạ tầng cho thành phố thông minh bền vững: Ứng dụng ICT là bước quan trọng nhất cho mỗi thành phố thông minh bền vững. Ứng dụng ICT là để xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin kết mạng với hệ thống dữ liệu đô thị bao gồm: kinh tế, xã hội, môi trường, cơ sở hạ tầng, không gian và quản lý, trên cơ sở tích hợp và chia sẻ, tìm cách biến các dữ liệu thành các thông tin hữu ích phục vụ quản lý và điều hành, được xem là nền tảng để hình thành các dịch vụ đô thị thông minh.

Tiếp đó cần xác định đầu tư hạ tầng thông minh: Thành phố thông minh bền vững cần đầu tư vào hạ tầng ICT dù mới hay đã lắp đặt. Hạ tầng này có thể chia thành 4 lớp: Lớp cảm biến để thu thập thông tin, lớp giao tiếp (là mạng viễn thông) để truyền thông tin, lớp dữ liệu lấy thông tin từ doanh nghiệp hay cơ quan nhà nước, và lớp ứng dụng là thông tin cuối truyền đến các thiết bị người dùng.

Sau đó, cần hình thành các dịch vụ thông minh, bao gồm rất nhiều dịch vụ.

Chẳng hạn hệ thống giao thông thông minh ITS, là công nghệ mới phát triển trên thế giới được sử dụng để giải quyết các vấn đề của giao thông đường bộ, như tai nạn và ùn tắc giao thông. ITS sử dụng các tiến bộ của công nghệ thông tin và viễn thông để liên kết con người và hệ thống giao thông đường bộ thành một mạng lưới thông tin và viễn thông phục vụ cho việc lưu thông tối ưu.

Khi đó, các cảm biến sẽ được lắp đặt trên đường để thu thập thông tin về luồng giao thông, khí hậu và thời tiết, các thông tin này được máy tính phân tích và xử lý sau đó cung cấp trở lại cho tài xế về tình hình giao thông trên đường để có giải pháp giao thông tối ưu, hạn chế tối đa tai nạn giao thông, đảm bảo thời gian đi lại ngắn nhất và an toàn nhất.

5 lo trinh de xay dung thanh pho thong minh - Anh 2

Cảm biến có thể đo khí hậu, thời tiết, ghi nhận tình trạng kẹt xe nhằm có giải pháp giao thông tối ưu (ảnh chụp trong trận mưa lớn khiến TP.HCM ngập và kẹt xe gần đây) - Ảnh: H.Đ

Bên cạnh đó là các dịch vụ tiên tiến khác: vận tải thông minh giúp đưa đón con người và vận tải hàng hóa hiệu quả và bền vững; các hệ thống quản lý nước thải theo dõi nước thải, giám sát dự sự di chuyển của nước; quản lý y tế thông minh có thể chẩn đoán và chữa trị từ xa, cung cấp các dịch vụ trực tuyến và hệ thống theo dõi bệnh nhân từ xa; giáo dục thông minh giúp hình thành môi trường học tập được cụ thể hóa cho người lớn và trẻ em, hoặc cung cấp cho giáo viên những cách thức mới để thiết kế các hoạt động học tập.

Thêm vào đó, an ninh thông minh cung cấp các phân tích mang tính dự báo và nhận dạng tội phạm, đồng thời nâng cao sự an toàn cho công dân. Hoặc các tòa nhà thông minh có thể sử dụng các dữ liệu để cải tiến hiệu suất năng lượng, giảm sự lãng phí và tối ưu hóa sử dụng nước.

Sau khi đã triển khai các dịch vụ, bước 4 trong lộ trình xây dựng thành phố thông minh là giám sát tiến trình, tức sử dụng các chỉ số hiệu suất quan trọng để giám sát hiệu suất và hiệu quả đạt được.

Cuối cùng, cần đảm bảo an ninh: Hạ tầng an ninh phải bao gồm một trung tâm giám sát khẩn cấp và chống chịu trước thảm họa, quản lý và đánh giá an ninh và đảm bảo quản lý nhận dạng.

Để xây dựng TP.HCM thành một thành phố thông minh, ông Sơn dẫn lời của VNPT cho biết cần phân ra hai giai đoạn thực hiện. Đầu tiên trong 5 năm tới sẽ tập trung thực hiện chương trình giao thông thông minh, y tế thông minh, giám sát môi trường thông minh, để giải quyết các hạn chế bức xúc của người dân như kẹt xe, ngập nước, y tế. Sau đó trong giai đoạn tiếp theo tùy vào yêu cầu thực hiện các bước làm thành phố thông minh hơn.

Hải Đăng