BizLIVE - Ông Quách Đại Minh, Vụ phó Vụ phát triển rừng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhận định bài toán thị trường thường khó đoán. Nhưng với nhu cầu cao của người tiêu dùng, trong khi mở rộng diện tích trồng Mắc ca không dễ (do mắc ca rất kén thổ nhưỡng và khí hậu) thì trong vòng 30 năm tới cũng không lo “ế” Mắc ca.

Nếu tham gia với tư cách là người dẫn dắt thị trường thì bài toán thị trường cũng như vấn đề giá không còn là nỗi lo của nông sản Mắc ca

Cầu cao, nhưng tăng cung không dễ

Theo ông Minh, việc phát triển Mắc ca là có triển vọng ở Việt Nam, bởi nhu cầu về sản phẩm này ngày càng tăng nhưng lại không dễ nâng sản lượng nguyên liệu và thành phẩm vì đặc thù điều kiện tự nhiên các quốc gia khác nhau. Hơn nữa, nỗi lo Mắc ca phát triển nóng sẽ không xảy ra trong tương lai gần bởi rất khó khăn trong việc phát triển nhanh.

“Nguyên nhân là do Mắc ca chỉ trồng được bằng cây ghép, trong khi phải mất 2 năm mới ghép được cây. Lưu ý là không được trồng cây hạt mà phải trồng bằng cấy ghép của 10 giống đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận. Bên cạnh đó, không phải nơi nào cũng phù hợp để trồng cây Mắc ca. Trước mắt Việt Nam chỉ nên phát triển ở một số nơi thuộc khu vực Tây Bắc và Tây Nguyên”, ông Minh phân tích.

Ông Minh cũng cho biết Việt Nam đã manh nha hình thành thị trường Mắc ca, nhất là ở một số thành thị lớn như Hà Nội, TP.HCM… Hiện, mắc ca hiện được bán rất nhiều trên thị trường và được nhiều người tiêu dùng tìm mua trong đợt Tết vừa rồi. Nhưng chủ yếu vẫn là mắc ca nhập khẩu, trong khi Việt Nam hoàn toàn có thể trồng và chế biến.

Tuy nhiên, Mắc ca là sản phẩm nông sản có giá cao nên người tiêu thụ chủ yếu là tầng lớp có thu nhập cao và tập trung ở những thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng…

Ông Minh phân tích, với thị trường Việt Nam thì Mắc ca vẫn là một mặt hàng nông sản xa xỉ và mới mẻ, nhưng trên thế giới, nhu cầu về sản phẩm nông sản này rất cao và ngày càng tăng, đặc biệt là các thị trường lớn như Trung Quốc, Úc, Đức, Mỹ, Nhật và châu Âu.

“Giá trị dinh dưỡng, sản phẩm đầu ra của Mắc ca đa dạng nên chắc chắn nhu cầu về mặt hàng nông sản này sẽ còn tăng cao”, ông Minh nhận định.

Về nỗi lo thị trường, Giáo sư Hoàng Hòe, Nguyên Viện trưởng Viện điều tra quy hoạch rừng, cũng nhận định, các đặc điểm giòn, bùi, thơm, ngậy của Mắc ca hấp dẫn mọi lứa tuổi.

“Cách ăn và chế biến rất phong phú, từ ăn sống hoặc trộn salad, xào, nấu, làm nhân bánh, kem, mứt… cho phép Mắc ca vượt qua mọi ranh giới, truyền thống ẩm thực để đến với mọi người trên thế giới… Hàm lượng acid béo không no rất cao, Mắc-ca sẽ là sự lựa chọn cho nỗi lo thời đại là bệnh tim mạch và làm dung môi trong ngành sản xuất mỹ phẩm – là ngành sản xuất đang phát triển với tốc độ rất cao do lợi nhuận siêu ngạch”, GS. Hòe nhận định.

Ông Kim WilSon, Nguyên Chủ tich Hiệp hội Mắc ca Úc cũng từng nhận định cho dù diện tích trồng Mắc ca trên toàn thế giới tăng lên 4 lần thì giá trị mặt hàng nông sản này vẫn không thay đổi.

Cần có chiến lược dẫn dắt thị trường

Trước không ít quan điểm lo ngại về việc Mắc ca sẽ đi vào vết xe đổ của cao su, cà phê, điều… với điệp khúc “được mùa rớt giá”, ông Minh khẳng định là tương lai khoảng 30 năm nữa sẽ không xảy ra hiện tượng đó.

Theo ông Minh, vì loại nông sản này kén khí hậu và thổ nhưỡng nên 50 năm thế giới mới phát triển được 80 nghìn héc ta, Việt Nam cũng chỉ mới được 2.000 héc ta. Với diện tích đó, nên sản lượng Mắc ca hiện tại chỉ mới đáp ứng được 20% nhu cầu của thị trường thế giới.

Về vấn đề này, TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế, cho rằng nếu phát triển cây Mắc ca theo hướng tổ chức theo chuỗi 5 nhà (Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng và nhà nông) thì sẽ giải quyết được vấn đề rủi ro thị trường.

“Vấn đề cung thì chúng ta có thể tính được, còn vấn đề cầu cũng đã có ước tính nhưng quan trọng là những sản phẩm liên quan đến Mắc ca có hấp dẫn người tiêu dùng không”, ông Ánh bình luận.

Theo ông Ánh, để tăng nhu cầu thị trường, sự tham gia của doanh nghiệp trong chuỗi liên kết này rất quan trọng, bởi họ sẽ chế biến và tạo ra những sản phẩm mới để kích thích nhu cầu tiêu dùng của thị trường.

“Quan trọng hơn, nếu đã có hướng chọn cây Mắc ca làm chiến lược thì phải có tư duy chiến lược theo chuỗi để dẫn dắt thị trường. Theo đó, chúng ta sẽ tham gia với tư cách là người dẫn dắt thị trường và quyết định về giá. Để làm được điều này thì ta phải chủ động về nguồn cung. Bên cạnh đó, chúng ta phải là người đưa ra những quy chuẩn và chất lượng cho những sản phẩm liên quan đến Mắc ca. Nếu làm được điều này vấn đề thị trường không có gì đáng lo”, ông Ánh phân tích.

Ông Ánh cho rằng việc có sự tham gia của doanh nghiệp và ngân hàng ngay từ đầu thì vấn đề về thị trường không có gì đáng ngại và cây Mắc ca trồng cũng không lo bị rơi vào tình trạng “được mùa, mất giá”. Vấn đề quan trọng là năng lực của nguồn cung đến đâu và chiến lược của những doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng trên thị trường thế giới thế nào.

Rút kinh nghiệm từ bài học của các cây nông sản khác, những doanh nghiệp tham gia phát triển Mắc ca cũng đã phát triển theo mô hình trồng - thu mua - chế biến và thương mại. Việc áp dụng công nghệ tiên tiến vào chuỗi cung ứng sẽ là chìa khóa cho việc phát triển cây Mắc ca.

Dù thời điểm này còn nhiều khó khăn, nhưng nếu nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ người dân, từ các cơ quan chức năng và có thêm nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp được cụ thể hóa, Việt Nam hoàn toàn có thể đạt diện tích trồng Mắc ca và hiệu quả kinh tế khiến nhiều quốc gia phải mơ ước.

MINH HUỆ

Tin liên quan Năm 2015, hỗ trợ 4 triệu cây cà phê cho nông dân Tây Nguyên Nuôi cá bạc triệu ở miền Trung Nông sản Việt Nam vẫn có thế mạnh

Cùng dòng sự kiện