Đơn vị nào sẽ bỏ tiền ra đầu tư xây dựng, tuyến đường đưa vào khai thác có hiệu quả không, 230.000 tỷ có đủ cho mấy nghìn km cao tốc.

Nhà đầu tư BOT nào sẽ làm?

Bộ GTVT vừa trình Chính phủ đề án đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông tuyến Hà Nội - TP.HCM với tổng chiều dài 1.372 km.

Bộ này cho biết, hiện đang triển khai một số dự án cao tốc, dự kiến đến năm 2020 sẽ đưa vào khai thác 470 km. Do vậy, để thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam dài khoảng 1.800 km, sẽ phải đầu tư thêm 1.372 km từ nay đến 2020.

Phương án này có kinh phí đầu tư khoảng 229.800 tỷ đồng, nhà đầu tư huy động khoảng 136.300 tỷ đồng và Nhà nước hỗ trợ 93.500 tỷ đồng (chiếm tỷ lệ 40%).

Trước thông tin về đề án trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 17/10, ĐBQH Nguyễn Bá Sơn - Đoàn ĐBQH TP Đà Nẵng cho biết: "Tôi nhớ mấy năm gần đây, Bộ GTVT đã chủ trì mở rộng tuyến QL1, đến nay cơ bản đáp ứng được nhu cầu về giao thông, lưu lượng vận tải dọc tuyến Bắc - Nam.

Theo tôi đây là thành công lớn, làm thay đổi diện mạo của đường xá VN, phục vụ tốt cho phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, những năm gần đây, các tuyến đường giao thông đã chuyển dần sang hình thức BOT, tất nhiên, câu chuyện BOT cũng có nhiều khó khăn, nhưng vấn đề quản lý, kỹ thuật sẽ phải tiếp tục chấn chỉnh".

230.000ty dong lam cao toc Bac - Nam: DBQH hoi kho? - Anh 1

Đường bộ cao tốc Bắc - Nam liệu có nhà đầu tư

Bên cạnh đó, theo ông Sơn, ông không nghĩ với số tiền 230.000 tỷ đồng có thể đủ để xây dựng riêng một tuyến đường cao tốc, đó chỉ có thể là một phương án nâng cấp. Số tiền hơn 90.000 tỷ đồng của ngân sách nhà nước có lẽ chỉ đủ để giải phóng mặt bằng.

Đặc biệt, một thực tế khác được ông Sơn chỉ rõ, đó chính là, bản thân tuyến đường QL1 Bắc - Nam đã đạt được chiều rộng 6 làn xe, có một tuyến đường đạt chuẩn mà lại xây thêm một con đường khác, thì phải giải thích lý do.

Thậm chí, ông Sơn đặt câu hỏi: "Nhà đầu tư BOT nào dám bỏ tiền ra làm khi có một con đường tương tự chạy song song không mất phí, đây là dấu hỏi cần giải quyết, có khi không ai dám làm, khi Bộ GTVT kêu gọi.

Để thấy, phải tính toán cân nhắc lợi ích và hiệu quả kinh tế để làm sao các nhà đầu tư BOT dám bỏ tiền ra để làm, nhìn thấy việc có thể hoàn vốn".

Đồng thời, ông nhấn mạnh: "Các cấp có thẩm quyền phải vào cuộc xem xét, thậm chí phải xin ý kiến Quốc hội, các ĐBQH sẽ đưa ra ý kiến thảo luận.

Tôi không tin đây là một dự án thật sự đang tồn tại, hay đây chỉ là một ý tưởng nào đó, chứ không thể thành hiện thực".

Quốc hội là cơ quan quyết định làm hay không làm

Trong khi đó, cũng đưa ra quan điểm về vấn đề này, ĐBQH Bùi Văn Xuyền - Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Bình cho rằng, trong tình hình ngân sách khó khăn, nợ công cao đỉnh điểm, việc đầu tư cho các dự án hạ tầng giao thông, với nguồn lực lớn thì phải căn cứ vào điều kiện thực tiễn.

Nếu cứ đi vay về đầu tư thì không nên, chúng ta cứ đi vay ODA, các nguồn vốn từ nước ngoài, có vay thì phải có trả, đời này chưa trả thì đời con cháu phải chịu gánh nặng.

"Tất cả không thể chỉ dựa vào ý kiến của một cá nhân, một Bộ ngành mà thực hiện các dự án trong khi kinh tế đang khó khăn. Với tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam, vẫn còn tuyến QL1, tuyến đường Hồ Chí Minh chất lượng tốt mà chưa dùng hết năng suất, xây dựng thêm là lãng phí.

Theo tôi là phải tính toán kỹ càng, chứ không thể đầu tư tràn lan, làm cho nợ công tăng nhanh thêm nữa, trong khi đáng lẽ phải kiểm soát chặt chẽ.

Với các dự án đầu tư lớn là phải trình lên Quốc hội, do Quốc hội xem xét, phê duyệt, chứ Chính phủ quyết định cũng không được", ông Xuyền chỉ rõ.

Phải minh bạch, công khai

Là người nghiên cứu và quan tâm nhiều đến các dự án giao thông, ông Nguyễn Ngọc Bảo - Nguyên ĐBQH khóa 13 của Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc lại cho hay, hiện nay dọc tuyến Bắc - Nam không chỉ có 4 đường mà còn nhiều hơn, đó là đường Hồ Chí Minh; đường QL1; đường ven biển vừa mang tính chất bảo vệ vành đai biển và phát triển kinh tế biển, sau này du lịch sẽ chỉ đi bằng tuyến đường này; đường bộ cao tốc cũng nằm trong kế hoạch phát triển kinh tế; đường biển dọc Bắc - Nam; đường sắt thì cũng đang có 2 phương án: nâng cấp cải tạo đường sắt hiện có và đường sắt kinh tế.

Thực ra, muốn phát triển kinh tế thì phải phát triển đồng bộ tất cả các hạng mục đường này.