ông Nguyễn Duy Lâm – Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch đầu tư (Bộ Giao thông vận tải) cho biết, Bộ đã chọn triển khai đầu tư đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông theo phương án chi phí thấp nhất.

230.000 ty lam cao toc Bac - Nam: Da chon phuong an it tien nhat? - Anh 1

Bộ Giao thông vận tải mới đây đã trình Chính phủ đề án đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Hà Nội - TP.HCM với tổng chiều dài 1.372 km.

Bộ này cho biết, hiện đang triển khai một số dự án cao tốc, dự kiến đến năm 2020 sẽ đưa vào khai thác 470 km. Do vậy, để thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam dài khoảng 1.800 km, sẽ phải đầu tư thêm 1.372 km từ nay đến 2020.

Tại buổi tọa đàm “Giải đáp câu hỏi nóng về đầu tư cao tốc Bắc –Nam” do báo Giao thông tổ chức ngày 25/10, ông Nguyễn Duy Lâm – Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch đầu tư (Bộ Giao thông vận tải) đã có những chia sẻ về cơ sở để đưa ra tổng mức đầu lên tới gần 230.000 tỷ đồng cho dự này.

Cụ thể, theo ông Lâm, Bộ Giao thông vận tải đã nghiên cứu và đề xuất 3 phương án phân kỳ đầu tư các đoạn tuyến theo nhu cầu vận tải. Đó là, đầu tư theo quy mô tối thiểu 4 làn xe hạn chế và giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh. Thứ hai là đầu tư theo quy mô tối thiểu 4 làn xe hạn chế và giải phóng mặt bằng theo quy mô hạn chế. Thứ ba là đầu tư theo quy mô quy hoạch.

Bộ Giao thông vận tải cũng đã tính toán kinh phí đầu tư cho từng phương án để đảm bảo hiệu quả đầu tư trong điều kiện nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước khó khăn như hiện nay.

Theo đó, phương án 1, kinh phí đầu tư khoảng 229.829 tỷ đồng, nhà đầu tư huy động 136.286 tỷ đồng và Nhà nước hỗ trợ 93.534 tỷ đồng (chiếm tỷ lệ 40,7%).

Phương án 2, kinh phí đầu tư khoảng 223.286 tỷ đồng, nhà đầu tư huy động 136.286 tỷ đồng và Nhà nước hỗ trợ 87.681 tỷ đồng (chiếm tỷ lệ 39,1%).

Phương án 3, kinh phí đầu tư khoảng 280.918 tỷ đồng, nhà đầu tư huy động 145.889 tỷ đồng và Nhà nước hỗ trợ 135.029 tỷ đồng (chiếm 48,1%).

Ông Lâm cho biết, qua tính toán việc triển khai đầu tư theo quy mô phương án 1 có chi phí thấp hơn so với phương án 3 khoảng 55.000 tỷ đồng. Phương án này đáp ứng được nhu cầu vận tải trong thời gian đến năm 2030, đồng thời thuận lợi cho công tác quản lý quỹ đất và hạn chế chi phí giải phóng mặt bằng sau này hơn so với phương án 2.

Do vậy, Bộ đã kiến nghị Chính phủ đầu tư các dự án theo quy mô phương án 1 để đảm bảo phù hợp về nhu cầu vận tải và nguồn vốn.

Với phương án 1, ông Lâm cho biết: kinh phí đầu tư khoảng 229.829 tỷ đồng trong đó nhà đầu tư huy động 136.286 tỷ đồng và đề nghị Chính phủ, Quốc hội bố trí vốn trái phiếu Chính phủ 93.534 tỷ đồng.

Lấy vốn đâu đầu tư cho cao tốc Bắc - Nam?

Trả lời câu hỏi trên, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Nhật cho hay, so với các dự án đã đầu tư cao tốc trước đây, thì vốn của ngân sách khoảng 52.8%. Trong số 230 nghìn tỷ đồng đầu tư cho cao tốc Bắc Nam phía Đông lần này, ngân sách Nhà nước rất hạn chế do nợ công của Việt Nam đã cao.

Vì thế, theo ông Nhật, Bộ Giao thông vận tải đã tính toán vốn ngân sách sẽ hỗ trợ vào khoảng 40,7%, giảm nhiều so với các dự án trước đây.

Còn trên toàn tuyến, theo ông Nhật, để hỗ trợ các nhà đầu tư, doanh nghiệp, dự án có những đoạn số lượng xe đông thu hồi vốn tốt, nhưng có những đoạn rất hạn chế, thu hồi vốn khó vì thế cũng cần có sự hỗ trợ của Nhà nước với đoạn thu hồi vốn khó.

“Từ kinh nghiệm làm QL1 và đường Hồ Chí Minh, để đảm bảo tiến độ, chất lượng, cũng cần vốn ngân sách để hỗ trợ đầu tư, nhất là để giải phóng mặt bằng thì ngay từ ban đầu phải có mặt bằng sạch.

Thứ hai là, tư vấn giám sát phải rất chặt chẽ để đảm bảo tốt về tiến độ, chất lượng. Trước đây, một số tuyến cao tốc được cấp ngân sách hoặc tài trợ vốn ODA nhưng hiện Việt Nam đã trở thành nước thu nhập trung bình, không còn được vay ưu đãi ODA nữa. Tuy nhiên quá trình tính toán, nếu ngân sách hỗ trợ được 40,7%, thì việc kêu gọi vốn ngoài ngân sách còn lại là có thể thực hiện được”, ông Nhật cho biết.

Liên quan đến dự án này, hôm 17/10, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết, tờ trình của Chính phủ có đề cập đến việc đầu tư xây dựng 1.372 km cao tốc Bắc - Nam.

Theo ông Hải, đây là dự án có quy mô rất lớn, tác động đến nhiều vùng, miền. Bên cạnh đó, cũng có ý kiến thẩm tra cho rằng, trong bối cảnh nguồn vốn hạn hẹp, việc đầu tư tuyến đường này cần tính toán trên cơ sở nguồn lực thực tế. Vì vậy, theo ông Hải, Chính phủ cần trình Quốc hội xem xét quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư.

Mạnh Nguyễn