* Thưa thạc sĩ, không dừng ở một bộ phim giả tưởng của Hollywood (phim Ngày tận thế - 2012), câu chuyện về ngày tận thế (NTT) đang trở thành đề tài bàn luận sôi nổi trên các diễn đàn, mặt báo. Theo ông, những bàn luận này có căn cứ không?
- Tôi cho rằng những bàn luận đó đều có căn cứ, tuy nhiên chúng có độ tin cậy rất khác nhau.
Để làm sáng tỏ nhận định này, tôi muốn nói rõ NTT được những người tham gia diễn đàn hiểu theo nghĩa: Trái đất bị hủy diệt toàn bộ, cũng có thể chỉ có nền văn minh hiện tại trên Trái đất mất đi và được thay bằng nền văn minh khác, có thể ở trình độ cao hơn! Theo nghĩa đó ta có thể tạm chia các bàn luận này thành hai nhóm chính xếp theo chiều tăng dần của độ tin cậy.
Nhóm thứ nhất căn cứ theo một số sách cổ được các hiền triết cổ đại viết ra (Kinh Thánh, Kinh Dịch, lịch của người Maya, sấm của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm...) để suy luận, hoặc tưởng tượng rồi suy diễn theo cách hiểu của riêng mình.
Trong khi đó, nhóm thứ hai lại cho rằng các tai biến lớn diễn ra trong phạm vi vũ trụ, hoặc trên hành tinh chúng ta, hậu quả sẽ dẫn đến NTT trên Trái đất.
* Thưa ông, cho đến ngay, những ngày nào trong năm 2012 đang bị xem là NTT?
- Đến nay, dư luận “phao tin” NTT có thể diễn ra trong năm 2012, nhưng ngày cụ thể thì không giống nhau, thậm chí không chỉ ra được ngày cụ thể.
Đại diện cho nhóm 1 có quan điểm của Kalki Bhagavan, nhà hoạt động tôn giáo Ấn Độ, cho rằng đó là ngày 6/6/2012 (ngày Venus diễu qua đĩa Mặt trời). Theo lịch Maya lại là ngày 21/12/2012, ngày kết thúc chu kỳ 13 kỷ thứ IV, ứng với thời điểm Tâm Thiên Hà của chúng ta, Mặt trời, Trái đất thẳng hàng (thuật ngữ thiên văn gọi là Mặt trời, Trái đất giao hội qua tâm Thiên Hà). Theo nhà nghiên cứu Kinh Dịch Trung Quốc, Mc Kenna, luận theo dòng chảy thời gian thì ngày 22/12/2012 mới là NTT. Theo sách Mật mã Kinh Thánh II của M.Drosnin trong NTT, trên Trái đất sẽ xảy ra trận đại hồng thủy và NTT chỉ được cho là một ngày nào đó trong năm 2012. Sấm Trạng Trình có câu: “Long vĩ Xà đẩu khởi chiến tranh, can qua xứ xứ khởi đạo binh” đã được luận rằng: Long vĩ = Đuôi Rồng tức là cuối năm Nhâm Thìn (2012), Xà đẩu = Đầu Rắn tương ưng đầu năm Quý Tỵ (2013) sẽ xảy ra chiến tranh loạn lạc can qua...
Đại diện nhóm 2 chỉ ra một số hiện tượng thiên văn, như: Sao Kềnh đỏ Betelguese trong chòm Orion biến thành ngôi sao thường như Mặt trời trước năm 2012; vụ nổ lớn trên Mặt trời vào những ngày đầu thời kỳ Mặt trời hoạt động mạnh (2013-2014), cộng với từ trường Trái đất bắt đầu đổi chiều (2012) khiến hủy diệt văn minh trên Trái đất vào năm 2012, nhưng không chỉ rõ ngày cụ thể! Còn theo HAARP (High Frequency Active Auroral Research Program - Chương trình nghiên cứu cực quang cao tần của Mỹ) họ thấy có 3 vật thể lạ, trong đó cái lớn nhất dài 240km đang bay về không gian gần Trái đất, đến tháng 12/2012 sẽ va chạm vào Trái đất gây ra hủy diệt...
* Trên thế giới đã có những căn cứ khoa học đáng tin cậy nào phản biện lại những suy luận về NTT nói trên?
- Đối với những suy luận của nhóm 2, các nhà thiên văn bằng tính toán cụ thể đã chỉ ra rằng: Khả năng của chúng là có nhưng với xác suất rất thấp, chỉ từ 1/330.000 đến 1/250.000. Hơn nữa, ngày nay nhờ thành tựu của khoa học du hành vũ trụ, con người có thể chủ động phòng tránh các tai biến vũ trụ nêu trên bằng cách phóng những tàu nhân tạo đến gần làm sai lệch quỹ đạo của vật thể vũ trụ có khả năng va vào Trái đất hoặc bắn tên lửa trực diện lên đối tượng đó. Đối với những suy diễn thuộc nhóm 1, các nhà khoa học lại cho rằng: đây chỉ là những suy luận chủ quan dựa trên chiêm nghiệm quy luật diễn biến của một số sự kiện có thực, người đề xướng cố gắn chúng với một số sự kiện ghi trong các tài liệu cổ để suy diễn. Do đó chúng có độ tin cậy quá thấp. Xin lấy thí dụ: Theo người Maya ngày 21/12/2012 là NTT bởi đó là ngày kết thúc chu kỳ 13 kỷ thứ IV, ứng với thời điểm Mặt trời, Trái đất giao hội qua tâm Thiên Hà. Suy diễn không tin cậy vì nếu là theo lịch pháp thì đó chỉ là hệ đo đếm thời gian do con người sáng tạo ra. Còn suy diễn qua Sấm Trạng Trình thì lại càng không ổn. Bởi lẽ, tên gọi các năm theo lịch Can, Chi ký pháp sẽ lặp lại y nguyên với chu kỳ 60 năm; còn theo dấu hiệu 12 con giáp thì lặp lại với chu kỳ 12 năm. Vậy nên biết là diễn ra năm nào?...
* Được biết, những người yêu thiên văn Việt Nam đã lập cả những trang web, diễn đàn nói về NTT. Ông có tham gia các diễn đàn này?
- Cá nhân tôi không tham gia các diễn đàn đó mà chỉ ghé qua để biết một số thông tin khi cần thiết.
* Theo ông, giới thiên văn Việt Nam nên có tiếng nói thế nào trước những bàn luận về NTT này?
- Giới thiên văn nên quan tâm tới những suy luận thuộc nhóm thứ hai. Nên phổ biến kiến thức thiên văn có liên quan nhằm làm sáng tỏ xác suất của hiện tượng là khác 0, nhưng rất bé. Chúng nhỏ hơn rất nhiều so với những tai biến do chính con người tự gây ra cho Trái đất.
* Thưa ông, theo nghiên cứu và quan sát thiên văn học, trong những ngày bị xem là NTT liệu có xảy ra hiện tượng thiên nhiên gì đặc biệt?
- Qua theo dõi các thành tựu nghiên cứu thiên văn, địa vật lý của thế giới hiện nay chúng tôi thấy rằng: Ngày 6/6/2012 là ngày Kim Tinh diễu qua đĩa Mặt trời, cụ thể, hiện tượng sẽ diễn ra lúc 5-6h sáng (giờ VN). Ngày 21/12 Mặt trời, Trái đất giao hội qua tâm Thiên Hà. Ngày 22/12/2012, vào lúc 11h13 giờ GMT, tức 18h13 giờ Hà Nội, Trái đất đi tới vị trí phía nam nhất trên quỹ đạo nó chuyển động quanh Mặt trời.
Ngoài ra trong năm 2012 có nguy cơ các vụ nổ lớn trên Mặt trời sẽ diễn ra và có thể làm nhiễu thông tin liên lạc qua vệ tinh nhân tạo ảnh hưởng tới xem diễn biến của Thế vận hội sẽ diễn ra tại nước Anh.
* Theo đánh giá của ông, ngành thiên văn học ở Việt Nam có tương lai phát triển không? Nếu được đầu tư và định hướng, ngành này sẽ góp phần gì vào sự phát triển chung của xã hội?
- Thiên văn học là một ngành khoa học cơ bản, giống như toán học, triết học, vật lý học… Do đó tương lai phát triển của thiên văn học Việt Nam sẽ có nhiều nét tương đồng như toán học, vật lý học. Mong sao có được kết quả đủ tầm như Ngô Bảo Châu trong toán học để thức tỉnh sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách.
Sự ra đời của Hội Thiên văn vũ trụ Việt Nam vào năm 1993, của Viện Công nghệ vũ trụ Viêt Nam (năm 2006) do TS Doãn Minh Chung làm viện trưởng, và GS-TSKH Đặng Vũ Minh tham gia Hội đồng khoa học của Viện sẽ là những dấu hiệu mở đầu. Mong rằng Nhà nước sớm có chính sách “xóa mù” thiên văn cho cộng đồng, đặc biệt là cho thanh thiếu niên để không xảy ra những đồn đại không có căn cứ kể trên.
Được biết, hiện nay, FPT Space gấp rút hoàn thành việc đàm phán với đối tác nước ngoài về việc thuê phóng F-1. Dự kiến, F-1 sẽ được phóng vào tháng 2/2012. Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định, nếu thành công, FPT sẽ trở thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên trong nước chế tạo thành công vệ tinh nhỏ, mở ra hướng phát triển ngành khoa học và công nghiệp vũ trụ của Việt Nam.
Do đó, nếu được đầu tư, định hướng đúng, chúng tôi tin rằng ngành này sẽ có những đóng góp nhân lực cho Viện Công nghệ vũ trụ Viêt Nam, giúp Việt Nam chủ động khám phá vũ trụ và chủ động khai thác thành quả do ngành này đem lại phục vụ cho phát triển kinh tế, quốc phòng giúp chúng ta vươn xa làm chủ vùng biển, vùng trời của Tổ quốc. Đồng thời tạo được môi trường để quy tụ và thu hút chất xám trong nước, trong cộng đồng người Việt đã thành đạt trong nghiên cứu thiên văn học ở khắp năm châu…
* Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
Thu Hằng (thực hiện)