Bạn đã đi học tiếng Anh nhiều nơi mà vẫn không tiến bộ? Bạn tự học tiếng Anh chăm chỉ nhưng vẫn không đạt mục tiêu mong muốn? Bạn mới học tiếng Anh và không biết bắt đầu từ đâu? Hay bạn học tiếng Anh đã lâu và giờ đang tìm cách để nâng trình độ của mình lên một tầm cao mới? Nếu trả lời có dù chỉ một trong ba câu hỏi trên, series bài viết này là dành cho bạn.

LTS: Trong thời buổi toàn cầu hóa và kinh tế hội nhập, học tiếng Anh trở thành nhu cầu không thể thiếu của học sinh, sinh viên và những người đang đi làm. Tuy nhiên, đa số người Việt Nam hiện đang học tiếng Anh sai cách, dẫn tới hiệu quả học tập chưa thực sự hiệu quả.

Vậy đâu là lý do khiến nhiều người Việt Nam (có thể là cả chính bạn nữa) học tiếng Anh sai cách? Và học tiếng Anh như thế nào mới là phương pháp đúng? Câu trả lời sẽ có trong loạt bài "20 ngày lấy lại gốc tiếng Anh" Vntinnhanh gửi tới các bạn.

Chúc các bạn tìm lại được niềm vui và hiệu quả khi học tiếng Anh cùng "20 ngày lấy lại gốc tiếng Anh".

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 1

Mục tiêu học tiếng Anh của bạn là gì?

Nhìn vào tiêu đề của chương một, có thể bạn đang thốt lên trong đầu: "Thôi nào, tôi không cần một mớ lý thuyết vô nghĩa, hãy mang ra đây một phương pháp hẳn hoi nào". Nhưng bạn hãy cứ bình tĩnh đã, nếu bạn thực sự muốn giỏi tiếng Anh.

Sự thực là, tất cả những người giỏi tiếng Anh nói riêng và giỏi ngoại ngữ nói chung, họ có cách tư duy rất khác với những người kém. Không phải vì họ thông minh hơn, có năng khiếu hơn, phương pháp của họ tốt hơn mà là vì họ nghĩ khác và hành động khác với những người kém.

Việc bạn giỏi hay kém ngoại ngữ hiện tại chỉ là kết quả của cách tư duy và hành động của bạn. Muốn thay đổi trình độ tiếng Anh của mình, bạn cần thay đổi tư duy trước. Trong phần 1 này, mình sẽ tập trung trình bày với các bạn tư duy của một người giỏi ngoại ngữ.

Bạn hãy đọc một cách từ từ, đọc đi đọc lại để cách tư duy ấy thấm vào trong con người mình rồi hãy đi vào phần phương pháp. Đương nhiên, bạn hoàn toàn có thể bỏ qua lời khuyên của mình để đi thẳng sang phần phương pháp. Nhưng bạn nên nhớ, nếu bạn không có tư duy của một người giỏi ngoại ngữ, bạn sẽ không bao giờ giỏi ngoại ngữ.

Tư duy #1: Tôi học tiếng Anh vì...

Đây là sự khác biệt đầu tiên và cũng là lớn nhất giữa người giỏi tiếng Anh và người không giỏi. Hãy thử đi ra ngoài và hỏi một người giỏi tiếng Anh và một người kém tiếng Anh mà bạn biết câu này: "Bạn học tiếng Anh vì điều gì?". Câu trả lời của hai người có lẽ sẽ khiến bạn bất ngờ.

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 2

"Bạn học tiếng Anh vì điều gì?"

Tất cả những người giỏi tiếng Anh mà mình biết đều rất giống nhau ở điểm họ biết rõ họ học tiếng Anh để làm gì và họ muốn đạt được trình độ nào trong thời gian bao lâu. Ví dụ, một người bạn của mình bắt đầu học tiếng Anh một cách nghiêm túc vào năm thứ 2 đại học.

Ở thời điểm đó, cậu ta đặt mục tiêu đạt 7.0 IELTS sau 1 năm và đi du học ngay sau đó. Không khó để đoán được kết quả. Vào 1 năm sau, cậu đạt 7.5 IELTS, vượt 0.5 band so với mục tiêu ban đầu. Giờ bạn này đang là giáo viên dạy IELTS có tiếng ở Hà Nội.

Một người bạn mà mình biết có xuất phát điểm thấp hơn, một chữ tiếng Anh bẻ đôi không biết, nhưng lại có một khao khát mãnh liệt là trở thành tiếp viên hàng không. Cậu ăn ngủ cùng tiếng Anh trong cũng 1 năm và đạt 885 TOEIC.

Ngược lại, những người học mãi vẫn không giỏi thường vô cùng mơ hồ về lý do và mục đích của họ khi đến với tiếng Anh. Dưới đây là những câu trả lời mà mình hay nhận được:

"Mình học để giỏi tiếng Anh hơn".

"Mình học cho biết. Bây giờ ai mà chả phải biết tiếng Anh".

"Mình đi học vì mình kém quá".

"Sếp/bố mẹ mình bắt mình đi học".

Khi mình hỏi cụ thể hơn mục tiêu học là gì và bao giờ đạt được thì đây là những câu trả lời mình nhận được:

"Mình không biết nữa. Cứ học xem tình hình thế nào đã".

Hoặc

"Mình muốn giao tiếp tốt bằng tiếng Anh".

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 3

Khi mình hỏi giao tiếp tốt là thế nào thì bạn ấy chịu không trả lời được. Khi bạn đến với tiếng Anh với một mục đích mơ hồ, tâm trí bạn không thể biết được bạn muốn gì và nó sẽ không làm việc. Giống như một con thuyền ra khơi mà không có đích đến, nếu bạn bắt đầu học tiếng Anh mà không có mục đích, khả năng lớn là bạn sẽ mãi lặn ngụp giữa đại dương mà không bao giờ cập bến.

Tư duy #2: Tôi có thể giỏi tiếng Anh.

Đây là một điểm khác biệt rất lớn và cũng rất thú vị mà mình quan sát thấy giữa những người giỏi và kém tiếng Anh. Người giỏi tiếng Anh luôn nói: "Tiếng Anh dễ mà. Tiếng Anh không khó". Với những người kém, câu cửa miệng của họ là: "Mình thấy tiếng Anh khó lắm" hoặc "Mình dốt lắm, không học được".

Các bạn có thể đang nghĩ: "Rõ ràng là thế. Người ta giỏi người ta mới thấy tiếng Anh dễ. Còn người dốt thì đương nhiên là thấy khó rồi". Cho phép tôi được bất lịch sự ở đây. Bạn nhầm. Và nếu bạn cũng nghĩ như bên trên, tôi đoán bạn cũng đang gặp khó khăn với tiếng Anh phải không?

Sự thật là không có ai giỏi hoặc dốt khi vừa tiếp xúc với tiếng Anh. Các nghiên cứu khoa học đã cho thấy khả năng học tập của chúng ta là gần như giống nhau khi còn nhỏ và chỉ khác biệt dần khi lớn lên. Điều gì làm nên sự khác biệt đó? Chính là cách nghĩ của bạn về chính bản thân bạn, hoặc cách nghĩ của bạn về khả năng học tập của bạn.

Nếu bạn nghĩ là mình học giỏi, mình có thể học được, bạn sẽ giỏi. Ngược lại, nếu bạn nghĩ là mình dốt, mình dám cá là kết quả học tập của bạn sẽ rất tệ. Bạn vẫn còn chưa tin cách nghĩ của bạn về bản thân mình ảnh hưởng thế nào đến kết quả học tập? Để mình kể bạn nghe một câu chuyện có thật từng xảy ra ở Mỹ.

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 4

Nếu bạn nghĩ là mình học giỏi, mình có thể học được, bạn sẽ giỏi.

Có một sinh viên nọ tốt nghiệp trung học với toàn điểm A. Để vào đại học, cậu cần trải qua kì thi SAT. Cậu ôn tập chăm chỉ, đi thi và nhận được kết quả SAT 99%. Cậu cũng được nhận vào một trường đại học ngay kỳ mùa thu năm ấy. Tuy nhiên, mọi sự bắt đầu từ đây.

Cậu sinh viên không hiểu kết quả SAT 99% nghĩa là gì và cho rằng con số 99 là IQ của cậu. Lần đầu tiên trong cuộc đời, cậu cảm thấy mình không hề thông minh vì cậu biết IQ trung bình của dân số thế giới là 100. Học kỳ đầu tiên với cậu là một thảm họa. Tất cả các môn học trong kỳ này cậu đều nhận điểm D.

Vị quản lý học tập ngay lập tức gọi cho cậu để hỏi lý do vì sao kết quả của cậu lại tệ như vậy. Cậu sinh viên nói: "Đó không phải là lỗi của tôi. IQ của tôi chỉ là 99". Vị quản lý học tập vô cùng ngạc nhiên và hỏi tại sao cậu lại nghĩ vậy. Cậu sinh viên giải thích về kết quả SAT của mình.

Vị quản lý học tập sau đó đã giải thích lại cho cậu rằng kết quả SAT 99% có nghĩa là điểm SAT của cậu cao hơn 99% số người tham gia dự thi. Cậu là một trong những học sinh thông minh nhất đất nước! Đến đây hẳn bạn đã biết phần kết của câu chuyện.

Cậu sinh viên nọ bắt đầu học kỳ thứ hai với một niềm tin hoàn toàn khác và mau chóng đạt được thành tích toàn A. Bạn là tất cả những gì bạn nghĩ. Dù cho rằng bản thân mình là giỏi hay dốt, bạn cũng đều đúng cả. Lựa chọn là của bạn.

Tư duy #3: Chừng nào chưa đạt mục tiêu tôi sẽ chưa dừng lại.

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 5

Hãy kiên trì, bạn có thể đang ở rất gần đích đến.

Nếu có thể chỉ để lại một dòng duy nhất cho series bài viết của mình, tôi sẽ để lại tư duy số 3 này. Chẳng có người nào giỏi tiếng Anh mà không kiên trì. Cũng chẳng có người nào giỏi tiếng Anh mà vừa bắt đầu gặp khó khăn đã vội vàng bỏ cuộc.

Đấy cũng chính là lý do mà những người giỏi tiếng Anh nói riêng và ngoại ngữ nói chung thường là những người thành công trong cuộc sống. Bạn hãy thử trả lời trung thực vài câu hỏi sau, nếu bạn đang cảm thấy mình dốt ngoại ngữ:

Có phải dù trong học tập hay công việc, mọi việc thường không như ý bạn?

Bạn cảm thấy dường như mình làm gì cũng có rất nhiều cản trở?

Bạn hay buồn bã, cáu giận và gặp chuyện xui rủi trong cuộc sống?

Lên facseries bài viết bạn thường hay kêu than và đăng status về những chuyện tiêu cực?

Vì sao tôi lại biết những điều này? Vì nếu bạn chưa giỏi bất kỳ một ngoại ngữ nào, khả năng lớn là bạn quá thiếu kiên nhẫn. Nếu bạn không đủ kiên nhẫn để theo đuổi một ngoại ngữ đến cùng, làm sao bạn có thể kiên trì để làm điều gì to tát. Chưa kể việc bỏ cuộc sẽ để lại một vết sẹo lớn trong lòng bạn, khiến bạn tự ti và không còn tin tưởng vào bản thân mình. Một không tin rằng mình làm được thì sẽ không làm nên điều gì cả.

Bạn còn chờ gì nữa? Nhấc mông lên và học đi.

ĐỪNG BAO GIỜ BỎ CUỘC CHỪNG NÀO BẠN CHƯA ĐẠT ĐƯỢC MỤC TIÊU CỦA MÌNH.

TÔI THA THIẾT KÊU GỌI BẠN, TÔI ĐỀ NGHỊ BẠN, TÔI ĐANG HÉT LÊN VÀO MẶT BẠN LÀ HÃY KIÊN TRÌ HỌC ĐI.

ĐỪNG LƯỜI BIẾNG VÀ TỰ TI NỮA.

BẠN CHẮC CHẮN LÀM ĐƯỢC!

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 6

Bạn còn chờ gì nữa? Nhấc mông lên và học đi.

Tư duy #4: Tất cả những gì tôi biết về tiếng Anh từ trước đến giờ có thể đều sai lầm.

Làm sao bạn có thể giúp một người luôn cho rằng anh ta đúng? Trong suốt những năm tháng đi học và đi dạy, mình đã gặp nhiều người luôn kêu than là đang gặp khó khăn và cần sự giúp đỡ nhưng khi nhận được lời khuyên của người khác thì lại luôn nghi ngờ và cuối cùng là không hành động.

Mình không phải là tiến sĩ ngôn ngữ gì cả nhưng nếu như bạn đang thực sự tuyệt vọng và cần một lối thoát, hãy thử xem. Biết đâu phương pháp đã hiệu quả với mình có thể hiệu quả với bạn. Còn hơn là bạn ngồi yên không làm gì phải không?

Nếu trong quá khứ bạn không thành công với việc học tiếng Anh, khả năng lớn là những gì bạn biết và làm chưa đúng đắn. Nếu bạn đã đọc đến đây, tôi thành thật khuyên bạn hãy thử phương pháp của tôi xem. Tôi tin bạn sẽ không thất vọng. Tin tưởng, rồi bạn sẽ thấy.

Tư duy #5: Tôi hiểu phạm sai lầm là điều tất yếu và tôi trân trọng những bước tiến dù là nhỏ nhất của mình trong quá trình học tiếng Anh.

Sợ sai lầm và không trân trọng những tiến bộ của bản thân là bệnh của rất nhiều học viên người Việt. Vì sao mình gọi là bệnh? Vì suy nghĩ này thực sự tai hại. Làm sao bạn có thể không phạm sai lầm khi học một ngôn ngữ. Nếu bạn có con, em hay cháu đang tập nói, bạn có mắng chửi nó khi nó nói ngọng không?

20 ngay lay lai goc tieng Anh (1): Dieu gi xay ra trong nao bo cua mot nguoi gioi tieng Anh? - Anh 7

Nếu bạn muốn giỏi tiếng Anh, hãy bắt đầu mắc sai lầm đi.

Về phần đứa trẻ, nó có sợ và không nói nữa khi nó nói ngọng không? Vậy tại sao bạn lại sợ mắc lỗi khi học tiếng Anh? Mắc lỗi khi tập bất cứ một kỹ năng gì đều là điều vô cùng bình thường. Lịch sử của nhân loại được xây nên từ những sai lầm và cải tiến. Nếu bạn muốn giỏi tiếng Anh, hãy bắt đầu mắc sai lầm đi.

Tư duy #6: Tôi hiểu ngoại ngữ là một kỹ năng đáng giá, và vì thế tôi phải đánh đổi.

Có nhiều người hỏi mình mấy câu sau:

"Học tiếng Anh trong 2 tháng liệu nói được không?"

"Mình không có thời gian học, có cách nào vừa nhanh vừa dễ theo không?"

Rất tiếc mình phải trả lời là không có cách nào như vậy cả. Việc các bạn nói không có thời gian học và không muốn vất vả học mà vẫn giỏi giống như việc các bạn không có tiền nhưng vẫn muốn mua hàng vậy. Mọi thứ trên đời này đều có giá của nó và bạn cần trả giá để có được. Ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng lại càng quý giá nên bạn càng phải trả giá nhiều. Nếu bạn đang chưa giỏi ngoại ngữ, bạn đang trả giá chưa đủ.

Bạn đã tư duy như một người giỏi ngoại ngữ chưa? Nếu có, tôi xin chúc mừng bạn. Chắc hẳn bạn đang rất ổn với trình độ ngoại ngữ của mình rồi. Nếu chưa, tôi tha thiết xin bạn hãy rèn luyện những tư duy này. Và, hẹn gặp lại các bạn trong các phần tiếp theo của series bài viết "20 ngày lấy lại gốc tiếng Anh".

Kỳ tới: Đón xem 20 ngày lấy lại gốc tiếng Anh phần 2: 7 ngày đầu tiên - Xây dựng lại bộ lọc âm thanh tiếng Anh của bạn

Tuấn Anh