Hơn 40 mươi năm đã trôi qua, 11 cô gái sông Hương nay người còn, người mất nhưng người dân thành phố Huế vẫn kể mãi cho nhau nghe câu chuyện về tiểu đội dân quân mang tên Thiên Thủy huyền thoại. Chị Hoàng Thị Nở (một trong 11 cô gái sông Hương) kể cho chúng tôi nghe về một thời liệt oanh của mình và đồng đội:
- Ngày ấy, trong chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968, tiểu đội chúng tôi được cấp trên giao nhiệm vụ dẫn đường đưa bộ đội vào tiến công các mục tiêu của địch phía bờ Nam thành phố Huế. Để hoàn thành nhiệm vụ này, chúng tôi đã tổ chức nghiên cứu “đường đi lối về” dẫn đến các mục tiêu gần một tháng. Đêm 30 Tết, chúng tôi chia tiểu đội thành ba tổ, dẫn ba cánh quân vào thành phố. Tiếng súng tấn công, nổi dậy của quân và dân thành phố Huế nổ vang trời. Bọn Mỹ-ngụy không kịp trở tay. Quân và dân Huế làm chủ thành phố.
Phút thư giãn giữa hai trận đánh của tiểu đội Thiên Thủy trong chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968. Ảnh tư liệu
Sau đó, địch phản công với lực lượng hùng hậu, xe tăng, thiết giáp từ Phú Bài đổ lên, máy bay rú nát bầu trời. Vừa làm nhiệm vụ dẫn đường, vừa tải thương, các chị trực tiếp cầm súng đánh giặc. Không chiến hào, các chị dàn trận khắp mọi phố phường, lợi dụng nhà dân để đánh địch. Ngày 12-2-1968, lúc 5 giờ 30 phút, 10 chiếc xe tăng cùng một tiểu đoàn thủy quân lục chiến Mỹ ầm ầm tiến vào thành phố. Các chị tổ chức lực lượng chốt chặn tại Xuân Phú, chợ Cống và một tổ làm nhiệm vụ nghi binh. Tiểu đội dân quân Thiên Thủy cùng lực lượng bộ đội đã chiến đấu gần 20 ngày đêm giữa lòng thành phố.
Trong trận chiến không cân sức ấy, 4 chị đã anh dũng hi sinh, những người còn lại vẫn kiên cường bám trận địa, xuất quỷ, nhập thần đánh giặc. Giặc Mỹ thất điên bát đảo trước những đòn đánh thông minh và bất ngờ của các chị.
Sau 25 ngày đêm chiến đấu, các chị được lệnh cùng nhiều lực lượng rút quân khỏi thành phố. Sau chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968, tiểu đội của các chị đã phát triển thành trung đội vũ trang Võ Thị Sáu - một đơn vị nữ gây nên bao nỗi khiếp sợ cho địch trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Hương Thủy