Cục Quản lý thuốc và thực phẩm quốc gia (SFDA) hôm 19.3 đã ban hành thông báo khẩn, gửi tới các khách sạn trên toàn quốc, cảnh báo về việc sử dụng dầu tái chế, dầu “bẩn” khi chế biến đồ ăn. Cảnh báo trên được đưa ra sau khi có một nghiên cứu cho thấy, 10% số dầu ăn được sử dụng ở Trung Quốc là dầu tái chế và dầu bẩn, có chứa chất độc gây ung thư.
“Các nhà cung cấp dịch vụ ăn uống sẽ bị xử phạt nghiêm khác nếu sử dụng các loại dầu bẩn hoặc dầu ăn không rõ nguồn gốc. Nếu vi phạm nghiêm trọng sẽ bị tước giấy phép đăng ký kinh doanh và bị xử lý theo pháp luật” - thông cáo của SFDA nêu rõ.
Trước đó, ông He Dongping - Giáo sư khoa học thực phẩm tại Đại học Bách khoa Vũ Hán (WHPU) - đã công bố nghiên cứu cho thấy, người dân Trung Quốc tiêu thụ 2-3 triệu tấn dầu bẩn mỗi năm. Tổng số dầu ăn được tiêu thụ của Trung Quốc là khoảng 22,5 triệu tấn. Như vậy, tỉ lệ dầu bẩn chiếm 10%.
Báo cáo khẳng định rằng, dầu bẩn là dầu được tái chế lại từ dầu đã qua sử dụng, hoặc các thức ăn thừa trong các nhà hàng, khách sạn. Loại dầu này có chứa chất độc aflatoxin, có thể gây ung thư.
Tiết lộ của Giáo sư He là kết quả dự án nghiên cứu do ông cùng 9 sinh viên tiến hành, nhằm tìm ra các giải pháp hiệu quả để phát hiện ra dầu bẩn sử dụng trong chế biến thức ăn. Tuy nhiên, cho đến nay, dự án vẫn chưa tìm ra giải pháp nào hữu hiệu.
Theo nghiên cứu của ông He, ngành công nghiệp dầu bẩn mang lại siêu lợi nhuận. “Một tấn dầu bẩn mua chỉ có 300 tệ (44USD) và đem lại lợi nhuận 70-80 tệ/thùng. Nếu dầu bẩn được bán bằng nửa giá so với dầu bình thường, thì một tháng những kẻ kinh doanh bất hợp pháp có thể thu lợi khoảng 10.000 tệ. Ngay cả những người làm công việc thu gom dầu cũng được trả lương cao, ở mức 2.500 tệ/tháng.
Ông Wang Chunsheng - giáo viên WHPU - cho hay, áp lực từ chính quyền và các cấp quản lý khiến cho các nhà khoa học không công bố số liệu và ngại trả lời phỏng vấn báo chí. Dự án trên được thực hiện trong nhiều năm. Trong quá trình nghiên cứu, nhiều sinh viên tham gia đã bị những kẻ buôn bán bất hợp pháp đe dọa. Giờ đây, khi ông He quyết định công bố số liệu, ông lo ngại các sinh viên của mình sẽ gặp khó.
Ông Liu - một người thạo tin, sống ở thành phố Vũ Hán - cho biết, trước đây, dần bẩn tràn lan trong khắp thành phố suốt nhiều năm. Nhưng sau khi các quy định được ban hành chặt chẽ hơn, dầu bẩn được đưa về các khu vực kém phát triển, nơi mà sự quan tâm của công chúng về an toàn thực phẩm rất thấp.
Khi trả lời câu hỏi về trách nhiệm quản lý, một quan chức SFDA “đá bóng vòng quanh”: “Quản lý dầu bẩn liên quan đến nhiều cơ quan ban ngành. SFDA chỉ quan tâm tới các khách sạn. Tiến trình sản xuất dầu thuộc Cục Giám sát chất lượng của Bộ Y tế. Khi dầu bẩn đem ra tiêu thụ trên thị trường thì trách nhiệm thuộc về Tổng cục Công nghiệp và Thương mại – SAIC”.
Ngành công nghiệp thực phẩm ở Trung Quốc gần đây khá “nổi tiếng” vì những bê bối liên quan tới an toàn sức khỏe. Năm 2008, ngành sữa bị sốc bởi các vụ sữa nhiễm chất độc melamine làm 6 trẻ em thiệt mạng, 300.000 em khác bị ốm. Gần đây, báo chí đưa tin các sản phẩm sữa bẩn đã tái xuất trên thị trường.