Vào thời kỳ cao trào của Chiến tranh Lạnh, ít ai biết được rằng Mỹ quan ngại về các chương trình vũ khí của Liên Xô tới mức thành lập riêng một đơn vị tình báo, mang tên Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA), trực thuộc bộ Quốc phòng Mỹ. Nhiệm vụ chính của DIA là tổ chức các mạng lưới tình báo nhằm thu thập thông tin về các dự án vũ khí và các dự án quân sự nói chung đang được Moskva triển khai.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 1

Trụ sở hiện tại của DIA

DIA hoạt động hết sức âm thầm và bí mật suốt từ thập niên 1960 đến thập niên 1980. Mọi phát hiện của cơ quan này sẽ nhanh chóng được báo cáo cho giới chóp bu tại Washington. Để giúp báo cáo của mình sinh động và trực quan hơn, DIA thuê một đội ngũ họa sỹ đặc biệt, chuyên vẽ các bức tranh minh họa một cách chính xác nhất về thứ vũ khí mà Liên Xô đang nghiên cứu, dựa trên các dữ liệu tình báo thu được.

Sau này khi chiến tranh kết thúc, khoảng hơn 1.000 bức họa như thế đã được tổng hợp thành một bộ sưu tập và được công bố với công chúng. Dưới đây là 10 dự án được đánh giá là khiến Mỹ "điên đầu" nhất thời bấy giờ.

Hệ thống phòng thủ chiến lược đặt ngoài không gian

Tuy lên tiếng phản đối mạnh mẽ kế hoạch về hệ thống phòng thủ chiến lược mang biệt danh "Star Wars" (Chiến tranh giữa các vì sao) do Tổng thống Ronan Reagan khởi xướng, song Liên Xô lại bí mật nghiên cứu phát triển một hệ thống tương tự của riêng mình.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 2

Hệ thống trên nằm trong một tổ hợp khép kín các phương tiện phòng thủ đặt trên mặt đất, không gian và ngoài vũ trụ, tạo thành một "tấm khiên" hoàn chỉnh bảo vệ Moskva khỏi mọi đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo.

Pháo La-ze đặt ngoài không gian

Thay vì tìm cách bắn hạ những chiếc vệ tinh nhỏ bé trên không gian, di chuyển với tốc độ hàng nghìn dặm mỗi giờ bằng hệ thống súng la-ze đặt trên mặt đất, tại sao không thiết lập một vệ tinh với mục đích bắn hạ các vệ tinh khác? Đó chính là ý tưởng của Liên Xô.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 3

Ý đồ phát triển vệ tinh sát thủ, hay vệ tinh diệt-vệ-tinh được Liên Xô đầu tư suốt thập niên 1980, song dự án này chưa bao giờ được hoàn thành.

Sử dụng trực thăng tấn công Mi-24 rải chất độc hóa học

Trực thăng bay Mi-24 với biệt danh "xe tăng bay" tự thân nó đã rất đáng sợ. Tuy nhiên khi bổ sung thêm hệ thống phun chất hóa học, trực thăng vũ trang hạng nặng này có thể nhanh chóng reo rắc cái chết trên một diện tích rộng chiến trường hoặc khu dân cư, đô thị.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 4

Theo Mỹ, Liên Xô luôn duy trì một kho vũ khí hóa học rất lớn, khiến kho vũ khí hóa học hiện nay của Syria trở thành tí hon. Đáng sợ hơn là hầu hết kho vũ khí của Liên Xô, từ tầm ngắn tới tầm xa, đều có thể được hoán cải để có thể sử dụng trong tác chiến hóa học.

Tàu con thoi và trạm vũ trụ Liên Xô

Cho đến hiện tại, Nga vẫn chỉ sử dụng các tên lửa đẩy dùng một lần cho các nhiệm vụ vũ trụ của mình. Tuy nhiên vào những năm 1980, họ từng đầu tư rất lớn để phát triển tàu vũ trụ con thoi tương tự của Mỹ, có thể sử dụng nhiều lần và lấy đó làm bàn đạp để xây dựng trạm vũ trụ quy mô lớn hoạt động lâu dài trên không gian.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 5

Nếu kế hoạch trên được hoàn thành sẽ là một đòn đánh mạnh vào "chiến công" đưa người lên Mặt Trăng, làm tổn thương lớn đến niềm tự hào của nước Mỹ.

Máy bay khổng lồ hoạt động trên nguyên lý hiệu ứng mặt đất

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 6

Bằng cách khai thác khái niệm "hiệu ứng mặt đất", rằng khi máy bay bay sát mặt đất hay một mặt phẳng (như mặt nước) sẽ giúp giảm thiểu lực cản và tạo ra thêm lực nâng, các nhà nghiên cứu Liên Xô từng theo đuổi nghiên cứu phát triển các loại khí tài có kích thước ngoại cỡ, như dòng máy bay Orlan ở trên, cho mục đích phòng thủ bờ biển, hay tấn công từ đường biển.

Căn cứ tàu ngầm hạt nhân tên lửa đạn đạo tại Bắc Cực

Vành đai Bắc Cực từng là nơi diễn ra một số trận chiến mang tầm chiến lược trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Từng có lần Liên Xô tính đến việc triển khai các lớp tàu ngầm hạt nhân chiến lược Typhoon và Delta IV, đều mang tên lửa đạn đạo, tới đóng quân dài hạn tại Bắc Cực.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 7

Họ dự định xây dựng các căn cứ ngầm, nằm sâu trong các sườn đồi, cung cấp khả năng bảo vệ "bất khả xâm phạm" cho những chiếc tàu ngầm bên trong.

Hệ thống phòng không la-ze đặt tại các sân bay

Với việc đầu tư mạnh vào phát triển công nghệ la-ze vào những năm 1980, các nhà nghiên cứu Xô-viết từng nghiên cứu ứng dụng công nghệ này trong nhiệm vụ phòng không tại các căn cứ không quân.

Các khẩu "pháo" la-ze được đặt trên xe tải không tiên tiến đến độ có thể khiến phi công đối phương bị "mù tạm thời" như công nghệ hiện tại mà thay vào đó là đốt nóng phần thân máy bay, khiến nó bốc cháy.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 8

Dự án trên đã phát triển tới cả giai đoạn thử nghiệm, khiến nhiều nhà phân tích từng tin rằng Liên Xô có thể triển khai hoàn chỉnh hệ thống trên sau đó một vài thập kỷ. Tuy nhiên cho đến hiện nay một hệ thống như vậy vẫn chưa có trong trang bị của bất cứ quân đội nào trên Thế giới.

Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo Pushinko

Đây là câu trả lời của Liên Xô với hệ thống tên lửa đạn đạo Atlas nguy hiểm nhất của Mỹ vào thời đó. Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo là hệ thống phóng loại tên lửa phòng không được thiết kế chuyên biệt cho nhiệm vụ tiêu diệt nhiều loại đầu đạn tên lửa khác nhau.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 9

Pushinko là hệ thống đầu tiên thuộc loại này trên Thế giới. Một hệ thống Pushinko đã được lắp đặt ở ngoại ô Moskva vào những năm 1970, tuy nhiên sau đó nó đã được nâng cấp lên hệ thống hiện đại hơn, mang tên Gazelle, với tên lửa được đặt an toàn hơn trong giếng phóng ngầm và hệ thống radar có tầm phát hiện mục tiêu lớn hơn.

Vệ tinh tình báo điện tử Cosmos 389

Từ trước ý tưởng về hệ thống "Star Wars" của Tổng thống Mỹ Ronan Reagan như nêu ở trên, không gian đã trở thành một chiến trường thực sự giữa Mỹ và Liên Xô. Đầu thập niên 1970, Liên Xô đưa vào vận hành Cosmos 389, vệ tinh tình báo điện tử đầu tiên trên Thế giới.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 10

Vệ tinh nhỏ bé này sẽ tìm cách thu tín hiệu radar và tín hiệu radio từ phía Mỹ, từ đó có thể nhận diện các vị trí đặt đơn vị phòng không hay các cơ sở chỉ huy của Mỹ.

"Pháo la-ze" diệt vệ tinh

Trong thập niên 1980, Chương trình Phòng thủ Chiến lược Liên Xô đầu tư rất nhiều vào hệ thống vũ khí la-ze dặt trên mặt đất có khả năng tiêu diệt vệ tinh đối phương đang hoạt động trong không gian.

10 du an quan su cua Lien Xo khien tinh bao My khiep so - Anh 11

Tuy ở Mỹ còn tồn tại tranh cãi rằng liệu trung tâm T-3 tại Kazakhstan có phải là khu vực bãi thử của loại vũ khí trên không, nhưng sự thật là dự án chưa từng đủ khả năng để triển khai thực sự, ngoài một vài nguyên mẫu được chế tạo và thử nghiệm.

Tuấn Ngọc (Theo Gizmodo)