Nếu bạn biết đến những dòng sông tuyệt đẹp với khung cảnh như trên thiên đường thì chắc chắn bạn sẽ bị sốc khi biết đến những dòng sông ô nhiễm trầm trọng do bị chính con người hủy hoại.

10. Sông Matanza-Riachuelo, Argentina

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 1

Sông Matanza Riachuelo được đánh giá là một trong 10 địa điểm ô nhiễm nhất thế giới

Có khoảng 3,5 triệu cư dân sông trên dòng sông ô nhiễm Matanza-Riachuelo. Rác thải đã xâm chiếm lòng sông và biến con sông này trở thành một con lạch đen ngòm. Theo tờ Página/12 của Argentina, một dự án làm sạch dòng sông trị giá 250 triệu USD đã được phê duyệt vào năm 1993, tuy nhiên chỉ có 1 triệu USD được sử dụng để cải thiện mức độ ô nhiễm của con sông này.

9. Sông Cuyahoga, Mỹ

Vào những hững năm 1950-1960, sông Cuyahoga là một trong những sông bị ô nhiễm nặng nhất ở Mỹ, là nơi xả thải của Công ty lọc dầu nâu. Với chiều dài 160 km và có lưu vực khoảng 2.100 km2, bề mặt sông luôn bị bao phủ bởi một lớp dầu nhờn màu nâu.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 2

Sông Cuyahoga ô nhiễm tới mức tự cháy, từ những năm 1868 đã có một số vụ cháy nhỏ trên sông

Ngoài ra, còn có một lớp dầu đen nặng, dày vài inch nổi thành váng trên mặt nước, trong các lớp váng đó là các mảnh vỡ và rác cuốn vào, tạo thành một mớ nổi hỗn độn. Ôxy hòa tan trong nước gần như bằng 0, không có bất cứ loài sinh vật nào tồn tại, chỉ có tảo Oscillatoria phát triển dọc theo các bến tàu trên dòng nước. Màu sắc của nước thường thay đổi từ màu xám - nâu tới gỉ màu nâu ở hạ lưu, vận tốc dòng chảy ở sông gần như bằng 0. Toàn bộ phạm vi sông bị ô nhiễm nghiêm trọng.

8. Sông Buriganga, Bangladesh

Sông Buriganga là một trong những con sông lớn chạy qua thủ đô Dhaka của Bangladesh. Tuy nhiên, từ năm 1995 - 1999, mức ô nhiễm sông Buriganga rất cao. Sông bị ô nhiễm bởi các hóa chất từ các nhà máy ximăng, xà phòng, nhuộm, da và giấy.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 3

95% nhà máy da thuộc của Bangladesh nằm ở Hazaribagh. Tại đây, mỗi ngày các nhà máy thải ra tới 22.000 khối chất thải độc hại vào sông Buriganga

Hầu hết những loại hóa chất được xác định có trong nước sông đều thuộc nhóm 12 chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP), rất độc hại đối với con người. Các chất ô nhiễm này liên tục thâm nhập vào cơ thể con người thông qua thực phẩm, đồ uống và phá hủy các bộ phận của cơ thể.

7. Sông Marilao, Philippines

Nằm trong hệ thống các sông gần vùng ngoại ô tỉnh Bulacan ở Philippines, sông Marilao đang bị ô nhiễm nặng nề với đủ thứ rác thải sinh hoạt hàng ngày. Đây còn là nơi lưu thông hàng hóa cho các khu vực thuộc da, tinh chế kim loại, đúc chì. Chính vì vậy, nguồn nước của sông Marilao chứa rất nhiều hóa chất gây độc hại cho sức khỏe con người như đồng, thạch tín.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 4

Sông Marilao vẫn hàng ngày hàng giờ hứng chịu rác thải của các hộ dân ven sông

Các chất ô nhiễm này gây ra các vấn đề về sức khỏe cho cư dân trong vùng và xa hơn nó còn gây hại tới ngành đánh bắt hải sản tại vịnh Manila. Trước nguy cơ bị xóa sổ, chính quyền địa phương đã có những biện pháp can thiệp, nhưng sông Marilao vẫn hàng ngày hàng giờ hứng chịu rác thải của các hộ dân ven sông và các chất thải từ khu chế xuất vẫn xả trộm ra sông.

6. Sarno, Italy

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 5

Sông Sarno, Italy là một trong những dòng sông được xếp vào hạng ô nhiêm nghiêm trọng

Sông Sarno, Italy, chảy qua Pompeii tới phía Nam của vịnh Naples. Con sông này nổi tiếng bởi mức độ ô nhiễm nhất châu Âu với rất nhiều rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp. Sông Sarno đã không chỉ làm ô nhiễm tại những nơi nó chảy qua mà còn làm ô nhiễm vùng biển mà nó đổ vào gần khu vực vịnh Naples.

5. Sông Mississippi, Mỹ

Sông Mississipi, con sông dài thứ 2 ở Mỹ, với 3.782km, bắt nguồn từ hồ Itasca, chảy qua hai bang Minnesota và Louisiana. Mực nước sông Mississippi giảm tới 22% trong giai đoạn từ năm 1960 đến năm 2004. Sự sụt giảm này liên quan tới tình trạng biến đổi khí hậu và gây ảnh hưởng lớn đối với hàng trăm triệu người trên thế giới.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 6

Sông Mississippi đang trở nên cạn kiệt, khô cằn, ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người

Theo Quỹ bảo vệ thiên nhiên toàn cầu (WWF), con sông này đang trở nên cạn kiệt, khô cằn, ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người và phá hủy sự sống ở những vùng lưu vực con sông. Nếu con sông này “chết” thì hàng triệu người sẽ mất đi những nguồn sống của họ, sự đa dạng sinh học bị phá hủy trên diện rộng, nước ngọt sẽ thiếu trầm trọng và đe dọa tới an ninh lương thực. Nhận thức được tầm quan trọng của con sông này, nước Mỹ đã tiến hành xây hàng nghìn con đập và đê dọc theo chiều dài của dòng sông trong suốt thế kỷ trước để hỗ trợ giao thông thủy và kiểm soát lũ lụt.

4. Sông Citarum, Indonesia

Từng là một thiên đường du lịch nhiệt đới, sông Citarum ở Java, Indonesia giờ đây là dòng sông bẩn nhất thế giới. Ngập chìm trong rác thải sinh hoạt, các chất hóa học độc hại thải ra từ các nhà máy dệt và xác động vật chết, số lượng cá của dòng sông đã giảm tới 60%. Tuy nhiên, hơn 35 triệu người sống ở đây vẫn phải dùng nước của dòng sông này cho mục đích sinh hoạt hàng ngày như ăn uống và tắm giặt.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 7

Citarum từng được mệnh danh là dòng sông bẩn nhất thế giới

Đôi lúc, nước sông chuyển màu đỏ, xanh lá, vàng hay đen do lượng thuốc nhuộm trong nước quá cao. Sự ô nhiễm của dòng sông được cho là nguyên nhân gia tăng các ca ung thư, cũng như bệnh ngoài da, bệnh thần kinh và chậm phát triển ở trẻ em trong vùng.

3. Sông Doce, Brazil

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 8

Hình ảnh ô nhiễm của sông Doce, Brazil

Con sông Doce, Brazil bị ô nhiễm trên diện rộng đến hơn 500 km, đe dọa cuộc sống của các loài động, thực vật và ảnh hưởng tới nguồn nước uống của khoảng 250.000 người.

2. Sông Hoàng Hà, Trung Quốc

Mấy ngàn năm trước, Hoàng Hà từng được gọi là “nỗi buồn Trung Quốc” vì thường xuyên gây tai họa (vỡ đê, lũ lụt...). Ngày nay, nỗi buồn này còn não nề hơn bởi nạn ô nhiễm.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 9

Sông Hoàng Hà nay trở thành nỗi buồn Trung Quốc

Riêng về nước, các số liệu trên cho thấy bị ô nhiễm nặng nhất là thượng nguồn sông Hoàng Hà chảy qua TP Bạch Ngân, tỉnh Cam Túc. Con sông có tên Dongdagou dài 38 km hứng đến hàng chục triệu tấn chất thải chứa kim loại nặng và trở thành nguồn ô nhiễm chính khi chảy vào sông Hoàng Hà. Kết quả, theo các mẫu nước xét nghiệm tại Đại học Bắc Kinh, hàm lượng cadmium trong nước sông này cao hơn chuẩn quốc gia 2.200 lần, còn thủy ngân là 2.000 lần. Một trong những tác hại trực tiếp của tình trạng trên là rụng răng. “Ban đầu là người lớn, sau đó đến trẻ em” - một cư dân kể.

1. Sông Hằng, Ấn Độ

Sông Hằng là con sông nổi tiếng nhất Ấn Độ, dài 2.510km bắt nguồn từ dãy Hymalaya, chảy theo hướng Đông Nam qua Bangladesh và chảy vào vịnh Bengal. Sông Hằng có lưu vực rộng 907.000km2, một trong những khu vực phì nhiêu và có mật độ dân cao nhất thế giới.

Hiện nay, sông Hằng là một trong những con sông bị ô nhiễm nhất trên thế giới vì bị ảnh hưởng nặng nề bởi nền công nghiệp hóa chất, rác thải công nghiệp và rác thải sinh hoạt chưa qua xử lý tới mức những người mộ đạo trước kia tôn thờ nguồn nước sông này giờ đây lại trở nên khiếp sợ chính nguồn nước đó. Chất lượng nước đang trở nên xấu đi nghiêm trọng.

10 dong song o nhiem nhat the gioi - Anh 10

Rùng mình hủ tục thả xác người trên sông Hằng

Theo ước tính, có hơn 400 triệu người sống dọc hai bờ sông Hằng và mỗi ngày có 2 triệu người tới bờ sông làm các nghi thức tắm rửa tại đây. Ngoài ra, do phong tục hỏa táng một phần thi thể rồi thả trôi sông nên những thi thể người trôi lững lờ trên dòng sông này, rồi rác thải trực tiếp từ các bệnh viện do thiếu lò đốt cũng là một nguyên nhân làm tăng ô nhiễm sông.

Nước sông giờ không những không thể dùng ăn uống, tắm giặt mà còn không thể dùng cho sản xuất nông nghiệp. Các nghiên cứu cũng phát hiện tỷ lệ các kim loại độc trong nước sông khá cao như thủy ngân (nồng độ từ 65-520ppb), chì (10-800ppm), crom (10-200ppm) và nickel (10-130ppm).

Bạn đọc có thể tham khảo thông tin chi tiết tại mục Thế giới

Lã Kim Tiến