Hầu hết tác phẩm của Haruki Murakami đều được dịch sang tiếng Việt và doanh số bán ra vẫn đều đều qua nhiều năm. Đây là một điều hiếm thấy đối với một nhà văn nước ngoài có văn phong được đánh giá là "khó nuốt" như ông.

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 1

Sinh ra và lớn lên tại Nhật nhưng Haruki Murakami chịu ảnh hưởng rất lớn từ nền văn hóa phương Tây. Điều này thể hiện rất rõ trong các tác phẩm của ông. Đây cũng là đặc điểm giúp Haruki Murakami trở nên khác biệt với những nhà văn Nhật khác. Văn của ông bị nhiều nhà chuyên môn đánh giá là khá ủy mị, bình dân và chỉ mang tính giải trí khi hầu hết đều khắc họa nỗi cô đơn của con người cũng như sự suy đồi giá trị đạo đức trong xã hội Nhật đương đại. Tuy nhiên, hầu hết những tác phẩm của ông đều xuất hiện trong danh sách bán chạy nhất không chỉ riêng ở thị trường Nhật mà còn nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới, và đặc biệt được yêu thích bởi giới trẻ.

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 2

Những tác phẩm của Haruki Murakami đã được dịch ra 50 ngôn ngữ cùng hàng triệu bản bán ra trên toàn thế giới.

Trong vài năm trở lại đây, Haruki Murakami thường xuyên đứng trong top 3 nhà văn có khả năng cao nhất đoạt giải Nobel văn học nhưng chưa bao giờ chạm được vào tấm huy chương vàng của Viện Hàn lâm Thụy Điển. Chia sẻ về điều này, nhà văn 67 tuổi từng phát biểu: "Tôi không quan tâm lắm đến những giải thưởng. Bởi vì giải thưởng đích thực dành cho tôi chính là độc giả - những người luôn mong chờ tác phẩm kế tiếp của tôi. Tôi trân trọng sự quan tâm và thủy chung của họ".

Tính đến nay, Trừ Hear The Wind Sings và Pinball, 1973, tất cả tiểu thuyết của Haruki Murakami đều được dịch sang tiếng Việt. Ngoài ra còn có nhiều truyện ngắn, tản văn và tiểu thuyết phi hư cấu khác. Dưới đây là 10 tác phẩm từng được tái bản nhiều lần tại Việt Nam kể từ khi cuốn đầu tiên được xuất bản vào năm 1997:

1. Kafka Bên Bờ Biển

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 3

Haruki Murakami đã lấy tên của nhà văn mà ông yêu thích nhất để đặt tên cho nhân vật chính: Franz Kafka. Trùng hợp là cuốn tiểu thuyết này cũng giúp ông mang về giải thưởng danh giá Franz Kafka vào năm 2006. Được đánh giá là tác phẩm đồ sộ nhất tính đến hiện tại của Haruki Murakami, Kafka Bên Bờ Biển pha trộn yếu tố siêu thực với nhiều chi tiết gần như hoang đường, kỳ ảo như linh hồn, mưa cá, mưa đỉa... nhằm khai thác những góc tối cũng như bản ngã xấu xí trong tâm hồn của con người. Chịu trách nhiệm chuyển ngữ Kafka Bên Bờ Biển sang tiếng Việt, dịch giả Dương Tường thừa nhận đây là một trong những cuốn tiểu thuyết khó nhằn nhất trong sự nghiệp của mình. Ông đã phải tham khảo cả 2 bản tiếng Anh và tiếng Pháp cùng sự hỗ trợ của Suziki Tokona - một nhân viên của đại sứ quán Nhật.

2. Biên Niên Ký Chim Văn Dây Cót

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 4

Nội dung chính của cuốn tiểu thuyết xoay quanh nhân vật Okada Touro (cũng là người kể chuyện) - một gã đàn ông thụ động phải dấn thân một khách sạn mê cung nhằm tìm kiếm cô vợ Kumiko bị người anh gian tà Wataya Noboru giam cầm. Cách thức Haruki Murakami miêu tả nội tâm của Touro bằng những chi tiết ẩn dụ đã khiến cho độc giả phải suy ngẫm về độ sâu của tâm hồn con người thông qua góc nhìn của nhà văn. Thành công của cuốn tiểu thuyết này đã khiến cho Kenzaburo Oe - một nhà văn nổi tiếng khắt khe với Haruki - đích thân trao giải thưởng văn học Yomiuri cho ông. Bản tiếng Việt do Trần Tiễn Cao Đăng dịch từ bản tiếng Anh và tiếng Nga.

3. Xử Sở Diệu Kì Tàn Bạo và Chốn Tận Cùng Thế Giới

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 5

Phát hành vào năm 1985, Xử Sở Diệu Kì Tàn Bạo và Chốn Tận Cùng Thế Giới mang đậm chất khoa học giả tưởng và kỳ ảo. Haruki Murakami đã sử dụng cách kể chuyện song song với 2 tuyến truyện độc lập do 2 người khác nhau thuật lại. Tuy nhiên, đó lại chính là cách ông khắc họa lý trí con người trong 2 tình trạng tỉnh táo và vô thức. Bối cảnh đầu tiên là thành phố Tokyo trong tương lai và bối cảnh còn lại là một vùng đất hư cấu với bức tường khổng lồ bao quanh. Hình ảnh ẩn dụ này được nhiều chuyên gia đánh giá là có nét tương đồng với cuốn tiểu thuyết kinh điển Lâu Đài của Franz Kafka. Lê Quang đã dịch cuốn tiểu thuyết sang tiếng Việt vào năm 2009.

4. Phía Nam Biên Giới, Phía Tây Mặt Trời

10 cuon tieu thuyet ban chay cua Haruki Murakami tai Viet Nam (P1) - Anh 6

Nhân vật chính Hajime sinh ra trong giai đoạn hầu như gia đình Nhật nào cũng có 2 con trở lên. Bị kỳ thị vì là con một, anh kết thân với Shimamoto - một cô gái có cùng hoàn cảnh giống mình. Tuy nhiên, Shimamoto đã chuyển nhà sau khi cả 2 vừa vào trung học và mối quan hệ chấm dứt. Rất nhiều năm sau đó, Hajime mới gặp lại cố nhân nhưng lại trong một hoàn cảnh khá trái ngang. So với những cuốn tiểu thuyết khác, Phía Nam Biên Giới, Phía Tây Mặt Trời được nhiều chuyên gia đánh giá là phản ánh chân thực nhất con người của Haruki Murakami và là câu chuyện đơn giản nhất mà ông từng kể. Haruki Murakami viết tác phẩm này khi còn là giảng viên tại trường đại học Princeton. "Phía nam biên giới" vốn lấy từ ca khúc nổi tiếng South of the Border của Nat King Cole và "Phía tây mặt trời" nhằm ám chỉ một hội chứng cuồng loạn Siberia.

Bản tiếng Việt được chuyển ngữ bởi Cao Việt Dũng vào năm 2007 thông qua công ty Nhã Nam.

(Còn tiếp)

Mai Thảo